یافته های علمی جدید نشان می دهند که تحولات بیولوژیکی و عبور از مراحل مختلف باروری، تاثیر عمیقی بر ادراک زیبایی شناختی و تغییر سلیقه زنان با سن در انتخاب ویژگی های فیزیکی مردان دارد.
یه مطالعه جدید که در Adaptive Human Behavior and Physiology منتشر شده، نشون میده که سن و وضعیت باروری خانم ها ممکنه روی سلیقه شون در مورد ویژگی های فیزیکی مردها تاثیر بذاره. این تحقیق نشون میده که زن های یائسه، بعضی از ویژگی های مردونه مثل فرم بدن و اجزای صورت رو متفاوت از زن هایی که هنوز در سن باروری هستن، می بینن. این یافته ها مدرکی هستن بر اینکه تغییر سلیقه زنان با سن، به ویژه تغییرات بیولوژیکی مربوط به یائسگی، ممکنه معیارهایی رو که خانم ها برای ارزیابی شریک زندگی احتمالی شون به کار می برن، تغییر بده.
دانشمندان متوجه شدن که ویژگی های فیزیکی به عنوان سیگنال های بیولوژیکی قوی در ارتباطات انسانی عمل می کنن. ویژگی های ثانویه جنسی، خصوصیاتی هستن که در دوران بلوغ ظاهر می شن و ظاهر مردها رو از زن ها متمایز می کنن. این ویژگی ها شامل مواردی مثل شونه های پهن، موی صورت، فک استخوانی و توده عضلانی می شن.
روانشناسی تکاملی میگه که این ویژگی ها نشونه هایی از سلامت و کیفیت ژنتیکی هستن. مثلا، یه هیکل عضلانی یا یه فک قوی معمولا نشونه سطح بالای تستوسترون و قدرت بدنیه. خانم هایی که در سن باروری هستن معمولا این نشانه ها رو در اولویت قرار می دن، چون این ها نشون دهنده اینه که شریک زندگی احتمالی شون «ژن های خوبی» داره که می تونه به بچه هاشون منتقل بشه.
تغییر سلیقه زنان با سن؛ یافته های جدید تحقیق
با این حال، محقق ها در گذشته بیشتر تمرکزشون رو روی سلیقه زن های جوون گذاشته بودن. اطلاعات کمتری در مورد این وجود داره که این ترجیحات و تغییر سلیقه زنان با سن و از دست دادن توانایی باروری چطور خود را نشان می دهد. انتقال بیولوژیکی یائسگی شامل تغییرات هورمونی قابل توجهی از جمله کاهش سطح استروژنه.
این تغییر هورمونی ممکنه با تغییر در استراتژی های جفت گیری همراه باشه. «فرضیه مادربزرگ» پیشنهاد می کنه که زن های مسن تر تمرکزشون رو از تولیدمثل به سرمایه گذاری روی خانواده فعلی شون تغییر می دن. در نتیجه، ممکنه دیگه ویژگی های مربوط به تستوسترون بالا رو که ممکنه با پرخاشگری یا روابط کوتاه مدت همراه باشه، در اولویت نذارن. این تغییرات در واقع نشان دهنده تغییر سلیقه زنان با سن و اولویت بندی مجدد آن هاست که مستقیما بر اهمیت انتخاب همسر و خوشبختی در ازدواج در دوران میان سالی و پس از آن تاثیر می گذارد.
در تصویر زیر، متغیرهای بصری که در این پژوهش برای سنجش واکنش های شرکت کنندگان استفاده شده است، به نمایش درآمده تا ابعاد مختلف این دگرگونی سلیقه مشخص شود.
![]()
این تصاویر به محققان کمک کرد تا بفهمند چگونه شاخص های فیزیکی مردانه در چشم زنان در گروه های سنی مختلف بازخوانی می شوند و چگونه معیارهای جذابیت دستخوش تغییر می شوند.
در عوض، زن های مسن تر ممکنه ویژگی هایی رو که نشونه همکاری، قابل اعتماد بودن و همراهی طولانی مدته، در اولویت بذارن. برای آزمایش این تئوری، تیمی از محقق های لهستانی مطالعه ای رو طراحی کردن تا جنبه های مختلف تغییر سلیقه زنان با سن رو در مراحل مختلف زندگی با هم مقایسه کنن. این تیم تحقیقاتی شامل اورلیا استارژینسکا (Aurelia Starzyńska) و لوکاش پاولک (Łukasz Pawelec) از دانشگاه علوم محیطی و زیستی وروتسواف و دانشگاه ورشو، به همراه مایا پیتراس (Maja Pietras) از دانشگاه علوم پزشکی وروتسواف و دانشگاه وروتسواف بود.
محقق ها 122 زن لهستانی رو برای شرکت در یه نظرسنجی آنلاین انتخاب کردن. سن شرکت کننده ها بین 19 تا 70 سال بود. بر اساس پاسخ های اون ها به نظرسنجی در مورد نظم قاعدگی و سابقه شون، محقق ها زن ها رو به سه گروه تقسیم کردن.
گروه اول پیش از یائسگی بودن، شامل زن هایی با عملکردهای باروری منظم. گروه دوم در مرحله گذار به یائسگی بودن، شامل زن هایی که شروع علائم یائسگی و چرخه های نامنظم رو تجربه می کردن. گروه سوم پس از یائسگی بودن، یعنی زن هایی که چرخه های قاعدگی شون حداقل برای یک سال قطع شده بود.
تغییر سلیقه زنان با سن در انتخاب ویژگی های فیزیکی
برای ارزیابی سلیقه ها، محقق ها مجموعه خاصی از محرک های بصری ایجاد کردن. اون ها با عکس های یه مدل مرد 22 ساله شروع کردن. با استفاده از اپلیکیشن های ویرایش عکس، تصاویر رو به صورت دیجیتالی تغییر دادن تا تغییرات متفاوتی در ظاهر ایجاد کنن.
محقق ها صورت مدل رو طوری تغییر دادن که یا زنانه تر، یا معمولی، یا خیلی مردونه به نظر برسه. اون ها همچنین موی صورت مدل رو هم تغییر دادن تا ظاهر بدون ریش، ته ریش یا ریش کامل رو نشون بدن.
فرم بدن متغیر دیگه ای بود که در این مطالعه تغییر داده شد. دانشمندان نسبت باسن به شونه رو طوری تنظیم کردن که سه نوع تیپ بدنی ایجاد بشه: شکل V، شکل H و شکل A. در نهایت، اون ها عضلات مدل رو هم تغییر دادن تا بدن های غیرعضلانی، با عضلات متوسط، یا خیلی عضلانی رو نشون بدن.
شرکت کننده ها این دوازده تصویر تغییریافته رو دیدن و از یک تا ده بهشون امتیاز دادن. اون ها مرد داخل عکس ها رو بر اساس سه معیار خاص ارزیابی کردن. معیار اول جذابیت فیزیکی بود.
معیار دوم و سوم مربوط به ارزیابی های شخصیتی بود. زن ها امتیاز دادن که اون مرد به نظرشون چقدر پرخاشگر می رسه. اون ها همچنین سطح تسلط اجتماعی مرد رو هم ارزیابی کردن.
نتایج نشون داد که وضعیت باروری یک زن واقعا روی درک اون از جذابیت و همچنین تغییر سلیقه زنان با سن تاثیر می ذاره. یکی از یافته های مهم مربوط به فرم بالاتنه مردها بود. زن های یائسه به بدن V شکل، که معمولا با شونه های پهن و باسن باریک شناخته می شه، امتیاز کمتری نسبت به بقیه فرم ها دادن.
این موضوع با انتظارات کلی تکاملی که در اون شکل V نشونه کلاسیک تناسب اندام مردونه ست، تفاوت داره. داده ها نشون می دن که وقتی زن ها از سنین باروری خارج می شن، جذابیت این سیگنال بیولوژیکی قوی ممکنه کمتر بشه.
سن هم نقش مشخصی در نگاه زن ها به موی صورت داشت. این مطالعه نشون داد که زن های مسن تر نسبت به زن های جوون تر، مردهای با ریش متوسط تا کامل رو جذاب تر می دونن. این علاقه به ریش با افزایش سن شرکت کننده ها بیشتر می شد.
محقق ها پیشنهاد می دن که ریش ممکنه نشونه بلوغ و جایگاه اجتماعی باشه تا اینکه فقط نشونه تناسب ژنتیکی خالص باشه. زن های جوون تر در این مطالعه تمایل کمتری به ریش نشون دادن. این ممکنه به این دلیل باشه که موی صورت می تونه بقیه اجزای صورت رو که زن های جوون برای ارزیابی کیفیت جفت ازشون استفاده می کنن، بپوشونه.
این مطالعه نتایج پیچیده ای در مورد مردونه بودن صورت به دست آورد. سن تقویمی رابطه مثبت کمی با جذاب دیدن صورت های زنانه تر نشون داد. این با این ایده همخوانی داره که زن های مسن تر ممکنه ویژگی های «نرم تر» رو که با همکاری در ارتباطه، ترجیح بدن.
با این حال، وقتی فاکتور بیولوژیکی خاص یائسگی جداگونه بررسی شد، نتایج تغییر کرد. زن های یائسه صورت های زنانه تر رو نسبت به زن های پیش از یائسگی، کمتر جذاب دونستن. این نشون می ده که رابطه بین پیری و سلیقه در مورد صورت، کاملا خطی نیست.
تصورات در مورد پرخاشگری هم در گروه های مختلف متفاوت بود. زن های یائسه مردهایی با عضلات متوسط رو پرخاشگرتر از مردهایی با بقیه تیپ های بدنی دونستن. این ارتباط در گروه های جوون تر دیده نشد.
محقق ها پیشنهاد می دن که زن های مسن تر ممکنه عضلانی بودن واضح رو بیشتر به عنوان یه تهدید احتمالی ببینن تا یه محافظ. زن های جوون تر که به احتمال زیاد دنبال شریکی برای تولیدمثل هستن، ممکنه عضلات رو به عنوان نشونه مثبتی از سلامت و دفاع ببینن.
جالب اینجاست که این مطالعه هیچ ارتباط معناداری بین ویژگی های فیزیکی و تسلط اجتماعی پیدا نکرد. نه سن زن ها و نه وضعیت یائسگی شون روی امتیازدهی اون ها به سلطه گری یه مرد تاثیر نداشت. این نشون می ده که با وجود اینکه جذابیت و پرخاشگری به نشانه های فیزیکی مربوط هستن، سلطه گری ممکنه از راه های دیگه ای ارزیابی بشه که در عکس های ثابت ثبت نشده.
این مطالعه هم مثل همه تحقیقات محدودیت هایی داره. یکی از مسائل مربوط به روش پیدا کردن شرکت کننده ها بود که بهش «نمونه گیری گلوله برفی» می گن. در این فرآیند، شرکت کننده های فعلی، افراد جدید رو از بین آشناهای خودشون انتخاب می کنن. این روش ممکنه باعث شده باشه که نمونه ها کاملا معرف کل جامعه نباشن.
تکیه بر نظرسنجی های آنلاین هم باعث ایجاد سوگیری تکنولوژی می شه. زن های مسن تری که با اینترنت کمتر راحت هستن ممکنه از مطالعه حذف شده باشن. این موضوع می تونه نتایج مربوط به گروه یائسه رو تحت تاثیر قرار بده.
محدودیت دیگه مربوط به محرک های استفاده شده بود. عکس ها همگی بر اساس یه مدل مرد 22 ساله بودن. این سن کم ممکنه برای زن های 50، 60 یا 70 ساله جذاب یا مرتبط نباشه. زن های یائسه ممکنه به طور طبیعی مردهای مسن تر رو ترجیح بدن و ارزیابی یه مرد در اوایل بیست سالگی ش ممکنه باعث سوگیری «تناسب سنی» بشه. محقق ها تایید می کنن که مطالعات آینده باید از مدل هایی با سنین مختلف استفاده کنن تا امتیازهای دقیق تری به دست بیاد.
با وجود این محدودیت ها، این مطالعه به خوبی نشان می دهد که تغییر سلیقه زنان با سن از جمله تغییرات بیولوژیکی در زن ها روی درک اجتماعی اون ها تاثیر می ذاره. یافته ها از این ایده حمایت می کنن که روانشناسی جفت گیری در طول عمر تغییر می کنه. با کمرنگ شدن نیاز بیولوژیکی به «ژن های خوب»، به نظر می رسد زن ها معیارهای خودشون رو برای جذابیت یک مرد تغییر می دن یا از نو اولویت بندی می کنند.
در نهایت، درک این موضوع که اولویت های ما در انتخاب همراه زندگی با گذشت زمان و تغییرات بیولوژیکی دگرگون می شود، به ما کمک می کند تا با نگاهی واقع بینانه تر به روابط انسانی و سیر تکاملی خود بنگریم. این یافته ها پنجره جدیدی را به سوی شناخت بهتر پیچیدگی های رفتار انسانی باز می کنند.
Younger women find men with beards less attractive than older women do