پژوهش های اخیر نشان می دهند که رابطه مستقیمی بین زمان سپری شده در فضای مجازی و سلامت روان وجود دارد؛ به طوری که پدیده اضطراب جوانان و شبکه های اجتماعی به یکی از چالش های اصلی سلامت عمومی در عصر دیجیتال تبدیل شده است.
طبق گفته مؤسسه ملی سلامت، بیش از 40 میلیون بزرگسال آمریکایی – یعنی حدود 19 درصد – با یک اختلال اضطراب زندگی می کنن. مطالعات نشون می ده که این اضطراب در بین جوون ها شایع تره. در سال های اخیر، روانشناسان اجتماعی مثل جاناتان هایت شروع کردن به بررسی رابطه ی بین استفاده از تکنولوژی و اضطراب. اونا معتقدن که حضور همیشگی گوشی های هوشمند و شبکه های اجتماعی ممکنه نه تنها روی عادت ها و احساسات جوون ها، بلکه روی جنبه های کلیدی رشد مغزشون در دوران نوجوانی هم تاثیر بذاره. این پدیده، یعنی اضطراب جوانان و شبکه های اجتماعی، نیازمند توجه و بررسی جدی است.
حضور همیشگی در فضای آنلاین می تونه منجر به مقایسه اجتماعی بیش از حد، اختلال در خواب، تضعیف تمرکز و افزایش قرار گرفتن در معرض قلدری های سایبری بشه. این مقایسه ها اغلب تحت تاثیر تفاوت معنای خوشبختی در فرهنگ ها و جوامع مختلف شکل می گیرند که همه ی این ها می تونن شیوع اضطراب رو بیشتر کنن. این عوامل به طور مستقیم بر اضطراب جوانان و شبکه های اجتماعی تاثیر می گذارند.
ما محققان حوزه سلامت عمومی و سیاست گذاری هستیم و به سلامت روان علاقه داریم. می دانیم که مسئله اضطراب جوانان و شبکه های اجتماعی ابعاد گسترده تری دارد و صرفا به دوران جوانی محدود نمی شود. شواهد روزبه روز بیشتر نشون می دن که این نوع اضطراب طولانی مدت با تعدادی از مشکلات جدی سلامتی مرتبطه، از جمله تضعیف سیستم ایمنی، افزایش خطر بیماری های قلبی عروقی و اختلال در عملکرد شناختی. با گذشت زمان، این تاثیرات می تونن خطر ابتلا به بیماری های مزمن و سایر پیامدهای منفی سلامتی رو افزایش بدن.
بنابراین، در اردیبهشت 1404 ما نظرسنجی خودمون رو برای اندازه گیری میزان شیوع اضطراب در ایالتی که زندگی می کنیم، یعنی فلوریدا، انجام دادیم تا بررسی کنیم که آیا واقعا با سن و استفاده از شبکه های اجتماعی ارتباط داره یا نه و چگونه به اضطراب جوانان و شبکه های اجتماعی دامن می زند.
تصویر زیر به خوبی نشان دهنده غرق شدن نسل جدید در دنیای مجازی و فاصله ای است که از تعاملات واقعی و آرامش بخش می گیرند.
این وابستگی شدید به ابزارهای دیجیتال می تواند پیامدهای روانی عمیقی داشته باشد که در ادامه به جزئیات آماری و علمی آن می پردازیم.
نظرسنجی ما شامل چه مواردی بود؟
ما از 500 بزرگسال نظرسنجی کردیم و تحقیق مون رو طوری طراحی کردیم که مطمئن بشیم گروه نظرسنجی از نظر سن، نژاد، جنسیت، وابستگی سیاسی و توزیع جغرافیایی با جمعیت ایالت مطابقت داشته باشه.
ما از پرسشنامه ای به اسم GAD-7 استفاده کردیم که توسط متخصصان سلامت روان برای ارزیابی علائم اختلال اضطراب فراگیر طراحی شده. GAD-7 از شرکت کننده ها می خواد مشخص کنن که در طول دو هفته گذشته، هفت مورد مشخص چقدر باعث ناراحتی شون شده. اونا در یک مقیاس چهار امتیازی، از «اصلا» تا «تقریبا هر روز» پاسخ دادن. این هفت مورد شامل سوالاتی در مورد نگرانی، تحریک پذیری، بی قراری و احساس ترس یا گوش به زنگ بودن بود.
امتیاز زیر 10 نشون دهنده اضطراب حداقلی (0-4) یا خفیف (5-9) است. کسایی که بین 10 تا 14 امتیاز می گیرن، اضطراب متوسط دارن، در حالی که امتیاز 15 یا بالاتر نشون دهنده اختلال اضطراب شدیده.
تفاوت بین اضطراب فراگیر متوسط و شدید به این بستگی داره که شرکت کننده هر چند وقت یک بار هر کدوم از اون هفت مورد رو تجربه می کنه. مثلا کسی که اضطراب فراگیر شدید داره ممکنه هر هفت مورد رو تقریبا هر روز تجربه کنه، در حالی که کسی با اضطراب متوسط ممکنه برخی از موارد رو فقط چند روز در دو هفته گذشته تجربه کرده باشه.
ما همچنین از شرکت کننده ها پرسیدیم که چقدر زمان در شبکه های اجتماعی مثل فیس بوک، اینستاگرام و تیک تاک صرف می کنن و موقع استفاده از این پلتفرم ها چه احساسی دارن.
یافته های ما چی بود؟
نظرسنجی ما نشون داد که تقریبا از هر 5 نفر در فلوریدا، 1 نفر با اضطراب متوسط تا شدید دست وپنجه نرم می کنه که این با آمار ملی مطابقت داره.
در حالی که میانگین امتیاز GAD-7 برابر با 4.74 بود – که نشون می ده یک فرد «متوسط» در فلوریدا اختلال اضطراب نداره – 18.6 درصد از شرکت کننده ها علائم حداقل اضطراب متوسط رو گزارش کردن که تقریبا نیمی از اونا در سطح شدید بود.
این نتیجه به ما می گه که نزدیک به 3.5 میلیون نفر در فلوریدا ممکنه از اضطراب بالینی قابل توجهی رنج ببرن.
اعضای نسل زد (Gen Z)، یعنی افراد 18 تا 27 ساله در نمونه ما، با اختلاف قابل توجهی بالاترین میزان اضطراب رو گزارش کردن. در واقع، میانگین امتیاز GAD-7 برای این گروه 8.17 بود – که کمی پایین تر از آستانه اضطراب متوسطه – در مقایسه با میانگین 6.50 برای هزاره ها (Millennials)، 5.32 برای نسل ایکس و 3.04 برای نسل انفجار جمعیت (Baby Boomers). این یافته ها ارتباط مستقیمی با موضوع اضطراب جوانان و شبکه های اجتماعی دارد.
این میانگین ها با مطالعات کشوری قبلی همخوانی داره که نشون داده بخشی از جمعیت بزرگسال آمریکا که بیشترین اضطراب رو دارن، اعضای نسل زد هستن. طبق مطالعه ای که در سال 2020 انجام شد، 30.9 درصد از بزرگسالان 18 تا 23 ساله علائم اختلال اضطراب فراگیر رو گزارش کردن، در حالی که این رقم برای هزاره ها 27.9 درصد، برای نسل ایکس 17.2 درصد و برای نسل انفجار جمعیت 8.1 درصد بوده.
بررسی اضطراب جوانان و شبکه های اجتماعی در نسل زد
برای اینکه بفهمیم آیا استفاده از شبکه های اجتماعی می تونه دلیلی برای نرخ بالاتر اضطراب در بین جوون های فلوریدا باشه و علت اصلی اضطراب جوانان و شبکه های اجتماعی چیست، رابطه بین زمان صرف شده در شبکه های اجتماعی و اضطراب رو بررسی کردیم.
به طور کلی، کسایی که اصلا از شبکه های اجتماعی استفاده نمی کردن، سطح اضطراب کمتری داشتن و میانگین امتیاز GAD-7 اونا 3.56 بود. در مقابل، میانگین امتیاز برای کسایی که کمتر از یک ساعت در هفته از شبکه های اجتماعی استفاده می کنن 3.74 بود و این رقم با افزایش استفاده به طور مداوم بالا می رفت؛ طوری که در بین کسایی که 7 تا 9 ساعت در هفته وقت می گذاشتن به 6.10 و برای کسایی که 10 ساعت یا بیشتر آنلاین بودن به 7.08 می رسید.
علاوه بر زمان صرف شده، دلیل استفاده ی مردم فلوریدا از شبکه های اجتماعی هم تاثیر زیادی روی میزان اضطرابشون داشت. اضطراب در بین کسایی که عمدتا برای در ارتباط موندن با خانواده و دوستان از این فضا استفاده می کردن، در کمترین سطح بود. اما در بین کسایی که برای باخبر شدن از ترندهای روز و فرهنگ عامه یا یادگیری در مورد ترندهای سلامتی، تناسب اندام و زیبایی از شبکه های اجتماعی استفاده می کردن، اضطراب به طور قابل توجهی بالاتر بود.
ما همچنین از پاسخ دهنده ها پرسیدیم که آیا «گاهی اوقات وقتی پست های دیگران رو در شبکه های اجتماعی می بینن، احساس می کنن که دارن چیزی رو از دست می دن (حس FOMO)؟» میانگین امتیاز اضطراب در بین کسایی که با این جمله موافق بودن بین 7.26 تا 9.00 بود. اما در بین کسایی که مخالف بودن، میانگین امتیازات خیلی کمتر بود – 4.16 یا کمتر.
مدت زمان حضور در شبکه های اجتماعی برای جوون ها مهمه
در این داده ها، ما یک همبستگی واضح بین استفاده از شبکه های اجتماعی و افزایش اضطراب می بینیم و تاثیر آن بر اضطراب جوانان و شبکه های اجتماعی کاملا مشهود است. این موضوع منطقیه، چون جوون ها معمولا زمان بیشتری رو در شبکه های اجتماعی صرف می کنن.
اما یک سوال مهم باقی مونده بود: آیا کاهش استفاده از شبکه های اجتماعی می تونه منجر به کاهش نرخ اضطراب برای جوون ترین بزرگسالان بشه؟
برای پاسخ به این سوال، دوباره رابطه بین میانگین استفاده هفتگی از شبکه های اجتماعی و اضطراب رو بررسی کردیم. اما این بار، تحلیل رو فقط به پاسخ دهنده هایی محدود کردیم که عضو گروه های نسل زد و هزاره بودن.
حتی وقتی مطالعه فقط به این دو گروه محدود شد، باز هم یک پیوند واضح و قاطع بین استفاده از شبکه های اجتماعی و اضطراب پیدا کردیم. کسایی که گزارش دادن کمتر از یک ساعت در هفته در شبکه های اجتماعی وقت می گذرونن، میانگین امتیاز GAD-7 اونا 2.89 بود. این امتیازها با افزایش زمان حضور در شبکه های اجتماعی به طور مداوم بالا رفت و در بین کسایی که 10 ساعت یا بیشتر در هفته استفاده می کردن، به 8.73 رسید.
کنترل مصرف برای کاهش اضطراب
نتایج نظرسنجی ما به نظر می رسه شک و تردید روانشناسان اجتماعی و منتقدان تکنولوژی رو تایید می کنه؛ یعنی نرخ بالای اضطراب در بین جوون های آمریکایی به نظر می رسه با زمانی که آنلاین می گذرونن مرتبطه. این تحقیق به روشن شدن ابعاد اضطراب جوانان و شبکه های اجتماعی کمک شایانی می کند. این موضوع به ویژه برای کسایی صدق می کنه که وقتشون رو در فضاهای دیجیتالی می گذرونن که باعث مقایسه اجتماعی و بمباران اطلاعاتی می شه.
ما نمی تونیم فقط از روی این نظرسنجی مطمئن باشیم که شبکه های اجتماعی به تنهایی مقصر افزایش اضطراب فراگیر هستن. عوامل دیگه ای مثل بمباران اطلاعات دیجیتال و کاهش تماس های حضوری هم ممکنه دخیل باشن. اما به نظر می رسه مقدار زمان صرف شده در شبکه های اجتماعی روی سلامت روان جوون ها در فلوریدا تاثیر می ذاره.
یک راه حل احتمالی می تونه کنترل میزان مصرف باشه. برخی تحقیقات جدید پیشنهاد دادن که یادآوری های روزانه خودکاری تنظیم بشه تا استفاده از شبکه های اجتماعی به 30 دقیقه در روز محدود بشه. پیشنهاد دیگه اینه که گهگاه یک استراحت یک ماهه از شبکه های اجتماعی داشته باشید.
کسایی که فکر می کنن برای دوری از شبکه های اجتماعی به حمایت بیشتری نیاز دارن، ممکنه از کمک های حرفه ای مثل صحبت با یک درمانگر دارای مجوز بهره مند بشن.
شناخت الگوهای مصرف و آگاهی از تاثیرات مخرب مقایسه دائمی خود با دیگران، نخستین گام برای بازپس گیری آرامش در زندگی است. با مدیریت آگاهانه زمان و تمرکز بر روابط انسانی واقعی، می توان از چنگال اضطراب های ناشی از فضای مجازی رها شد و سلامت روان را به عنوان اولویت اصلی در زندگی حفظ کرد.
Gen Z reports highest anxiety levels as screen time increases
