این پژوهش روانشناختی به بررسی عمیق تفاوت های فردی و ویژگی های شخصیتی می پردازد تا مشخص کند چگونه صفات سه گانه تاریک در کنار عوامل محیطی، بر تمایلات افراد برای ورود به دنیای کسب وکار تاثیر می گذارند و در واقع جنبه تاریک کارآفرینی را در سطوح مختلف تحلیل می کند.
یک مطالعه جدید که در Acta Psychologica منتشر شده، نشون میده که ویژگی های شخصیتی خاص، از جمله خودشیفتگی و روان آزاری (سایکوپاتی)، پیش بینی کننده های مهمی برای تمایلات کارآفرینانه در بزرگسالان هستن. این تحقیق به بررسی جنبه تاریک کارآفرینی می پردازد. یافته ها نشون میدن که وضعیت شغلی یک فرد و پروفایل های شخصیتی متمایز، بخش قابل توجهی از تفاوت ها در تمایل اون ها به کارآفرینی رو توضیح میدن.
کارآفرینی اغلب از زاویه فعالیت های اقتصادی، مثل راه اندازی یک کسب وکار یا ایجاد شغل دیده میشه. اما روانشناسان روز به روز بیشتر اون رو به عنوان یک پدیده چندبعدی می شناسن که شامل شناسایی و بهره برداری از فرصت هاست. این دیدگاه، کارآفرینی رو به جای اینکه فقط یک انتخاب شغلی بدونه، به عنوان یک ویژگی شخصیتی پایدار در نظر می گیره.
این تمایز خیلی مهمه چون نشون میده پتانسیل کارآفرینی در افرادی که ممکنه در حال حاضر صاحب کسب وکاری نباشن هم وجود داره. مطالعه این تمایلات نهفته به دانشمندان کمک می کنه تا ساختار روانی کسانی رو که احتمالا نوآوری می کنن و ارزش می آفرینن، درک کنن. مدل های قبلی عمدتا برای توضیح این رفتارها به چارچوب های شخصیتی عمومی متکی بودن.
مدل پنج عامل بزرگ شخصیت (Big Five) استانداردِ بخش زیادی از این تحقیقات بوده. این مدل ویژگی هایی مثل برون گرایی، سازگاری، پذیرا بودن، باوجدان بودن و روان رنجوری رو ارزیابی می کنه. در حالی که این ویژگی ها پایه ای برای درک رفتار انسان فراهم می کنن، اما ممکنه تصویر کاملی از ذهنیت کارآفرینانه رو نشون ندن.
شناسایی جنبه تاریک کارآفرینی؛ نقش سه گانه تاریک
اطلاعات کمتری در مورد اینکه چطور ویژگی های شخصیتی منفی یا «شرورانه» روی روحیه کارآفرینی تاثیر می ذارن، وجود داره. این موضوع به بررسی عمیق تر جنبه تاریک کارآفرینی کمک می کند. ویژگی هایی که به عنوان «سه گانه تاریک» شناخته می شن یعنی خودشیفتگی، ماکیاولیسم و روان آزاری ویژگی های مشترکی با کارآفرینی دارن. این ویژگی های مشترک اغلب شامل ریسک پذیری، نیاز بالا به موفقیت، و تمایل به کنترل و استقلال هستن.
تصویر زیر به خوبی نشان دهنده چالش های ذهنی و پیچیدگی هایی است که در پسِ چهره های مصمم کارآفرینان و رقابت های تجاری نهفته است.
درک این تصاویر بصری می تواند به ما کمک کند تا لایه های عمیق تری از انگیزه های فردی و ویژگی های شخصیتی را در محیط های رقابتی کسب وکار شناسایی کنیم.
خودشیفتگی با خودبزرگ بینی، سلطه جویی و احساس محق بودن شناخته میشه. برخی پژوهش ها حتی به بررسی نقش کمال گرایی در ایجاد وسواس از خودشیفتگی بر اساس پژوهش های جدید روانشناسی پرداخته اند تا ابعاد مختلف این رفتارها را در محیط های کاری روشن کنند. روان آزاری شامل تکانشگری بالا، همدلی پایین و رفتارهای هیجان طلبانه است. ماکیاولیسم هم به سبک تعامل اجتماعی استراتژیک و فریبکارانه اشاره داره که روی نفع شخصی تمرکز می کنه.
«ما می خواستیم با مطالعه تمایلات کارآفرینانه از منظر تفاوت های فردی، شکاف موجود در ادبیات تحقیق رو پر کنیم، نه اینکه فقط کارآفرین ها رو با غیرکارآفرین ها مقایسه کنیم.» این رو نویسنده مطالعه، ام. اینماکولادا لوپز-نونیز (M. Inmaculada López-Núñez)، دانشیار و مدیر دفتر کارآفرینی در دانشگاه کمپلوتنس مادرید (Complutense University of Madrid) گفته.
«در حالی که ویژگی های پنج گانه بزرگ به خوبی مطالعه شدن، در مورد نقش سه گانه تاریک و اینکه خوداشتغال بودن چطور با این تمایلات در ارتباطه، اطلاعات خیلی کمتری وجود داره. هدف ما این بود که شخصیت و وضعیت شغلی رو در یک مدل جامع تر ادغام کنیم.»
چرا جنبه تاریک کارآفرینی اهمیت دارد؟
تیم تحقیق نمونه ای شامل 591 کارگر بزرگسال از اسپانیا رو برای شرکت در این مطالعه جذب کرد. شرکت کنندگان در بازه سنی 26 تا 76 سال بودن و میانگین سنی اون ها حدود 45 سال بود. زنان حدود 60 درصد این گروه رو تشکیل می دادن.
در رابطه با وضعیت اشتغال، این نمونه شامل کارمندان حقوق بگیر، افراد خوداشتغال، و کسانی بود که بیکار بودن یا تحصیل می کردن. به طور دقیق تر، 14.6 درصد از شرکت کنندگان خودشون رو خوداشتغال معرفی کردن. اکثریت، یعنی 64.3 درصد، در مشاغل حقوق بگیر مشغول به کار بودن.
برای اندازه گیری متغیر اصلی مورد نظر، محققان از «ابزار اندازه گیری تمایلات و توانایی های کارآفرینانه» استفاده کردن. این ابزار الگوهای پایدار فکری و رفتاری مرتبط با نوآوری و شناسایی فرصت ها رو ارزیابی می کنه. از شرکت کنندگان خواسته شد تا میزان موافقت خودشون رو با جملاتی درباره شناسایی فرصت های تجاری و ایده پردازی اعلام کنن.
شخصیت با استفاده از «پرسشنامه ده آیتمی شخصیت» برای ویژگی های پنج گانه بزرگ ارزیابی شد. این مقیاس کوتاه، نمراتی رو برای برون گرایی، سازگاری، باوجدان بودن، ثبات عاطفی و پذیرا بودن نسبت به تجربه های جدید ارائه میده. این ابزار طوری طراحی شده که ابعاد اصلی شخصیت رو به شکل کارآمدی ثبت کنه.
برای ارزیابی ویژگی های منفی، شرکت کنندگان مقیاس Dirty Dozen رو تکمیل کردن. این پرسشنامه از پاسخ دهندگان می خواد میزان موافقت خودشون رو با جملاتی که منعکس کننده رفتارهای فریبکارانه یا خودبزرگ بینانه هستن، بیان کنن. این ابزار نمرات مشخصی برای خودشیفتگی، ماکیاولیسم و روان آزاری ارائه میده.
تجزیه و تحلیل ها نشون داد که متغیرهای دموگرافیک، وضعیت شغلی و ویژگی های شخصیتی در کنار هم حدود 41 درصد از واریانس تمایلات کارآفرینانه رو توضیح می دن. این یک مدل پیش بینی کننده قوی در بافت تحقیقات روانشناسی محسوب میشه. چندین عامل دموگرافیک هم به عنوان پیش بینی کننده های مهم ظاهر شدن.
مرد بودن با سطوح بالاتر پتانسیل کارآفرینی در ارتباط بود. جوان تر بودن هم نمرات بالاتر در مقیاس تمایلات کارآفرینانه رو پیش بینی می کرد. این یافته ها با برخی تحقیقات قبلی در مورد تفاوت های جنسیتی و سنی در ریسک پذیری و ایجاد کسب وکار همخوانی داره.
وضعیت اشتغال هم نقش واضحی در نتایج داشت. افرادی که از قبل خوداشتغال بودن، در مقایسه با سایر گروه های شغلی، نمرات به طور قابل توجهی بالاتری در مقیاس تمایلات کارآفرینانه کسب کردن. این موضوع از این ایده حمایت می کنه که خوداشتغالی ممکنه به عنوان یک شاخص رفتاری معتبر برای یک شخصیت کارآفرینِ زیربنایی عمل کنه.
در مورد ویژگی های شخصیتی عمومی، «پذیرا بودن نسبت به تجربه های جدید» قوی ترین پیش بینی کننده بود. افرادی که نسبت به تجربه های جدید پذیرا هستن، تمایل دارن خلاق تر باشن و مایل به بررسی ایده های نو باشن. این ویژگی منطقا با نوآوری مورد نیاز در کارآفرینی همخوانی داره.
باوجدان بودن هم ارتباط مثبتی با تمایلات کارآفرینانه نشون داد. این ویژگی شامل نظم، انضباط و رفتار هدفمنده و نشون میده که انگیزه برای تبدیل ایده ها به واقعیت، به سطحی از تلاش مستمر و برنامه ریزی نیاز داره.
برون گرایی هم یکی دیگه از پیش بینی کننده های مثبت و مهم بود. کارآفرین ها اغلب نیاز دارن شبکه سازی کنن، ایده هاشون رو ارائه بدن و تیم ها رو رهبری کنن. اجتماعی بودن و انرژیِ همراه با برون گرایی احتمالا این فعالیت های تجاری ضروری رو تسهیل می کنه.
تمرکز اصلی این مطالعه روی تاثیر سه گانه تاریک بود. نتایج نشون داد که خودشیفتگی و روان آزاری پیش بینی کننده های مثبت تمایلات کارآفرینانه هستن. خودشیفتگی در مدل آماری نهایی به عنوان یک پیش بینی کننده به ویژه قوی ظاهر شد.
تاثیر خودشیفتگی حتی با کنترل ویژگی های پنج گانه بزرگ هم معنادار باقی موند. این نشون میده که جنبه های خودبزرگ بینی و سلطه جوییِ خودشیفتگی، قدرت تبیین منحصربه فردی دارن.
روان آزاری هم تمایلات کارآفرینانه رو پیش بینی کرد، هرچند به میزان کمتر از خودشیفتگی. تکانشگری و بی باکیِ مرتبط با روان آزاری ممکنه به تصمیم گیری های پرریسک که اغلب در سرمایه گذاری های تجاری دیده میشه، کمک کنه. ماکیاولیسم، اگرچه همبستگی داشت، اما در مدل رگرسیون نهایی به عنوان یک پیش بینی کننده معنادار باقی نموند.
لوپز-نونیز به PsyPost گفت: «برای ما خیلی جالب بود که خودشیفتگی و روان آزاری حتی بعد از کنترل ویژگی های پنج گانه بزرگ، باز هم تمایلات کارآفرینانه رو پیش بینی کردن. این نشون میده که این ویژگی های تاریک فقط موارد جزئی یا تکراری نیستن، بلکه اطلاعات منحصربه فردی به درک ما از شخصیت کارآفرین اضافه می کنن.»
این مطالعه شواهدی رو فراهم می کنه که نشون میده «نیمه تاریک» شخصیت در بافت کارآفرینی کاملا ناسازگار نیست. در واقع، این تحقیق به روشن شدن جنبه تاریک کارآفرینی کمک می کند. ویژگی هایی که در بسیاری از موقعیت ها از نظر اجتماعی نامطلوب هستن، ممکنه موقع شناسایی و بهره برداری از فرصت های تجاری به عنوان یک دارایی عمل کنن. این موضوع پیچیدگی شخصیت کارآفرین رو برجسته می کنه.
این نتایج نشون میدن که پروفایل کارآفرینی ترکیبی از ویژگی های مثبت و منفیِ اجتماعیه. فهم این ترکیب برای درک کامل جنبه تاریک کارآفرینی ضروری است. پذیرا بودن و باوجدان بودنِ بالا معمولا به عنوان دارایی های مثبت دیده میشن. با این حال، به نظر می رسه اون ها در کنار ویژگی های تاریک تر مثل خودشیفتگی کار می کنن تا روحیه کارآفرینی رو شکل بدن.
لوپز-نونیز توضیح داد: «پتانسیل کارآفرینی فقط مربوط به مهارت ها یا داشتن یک ایده خوب نیست، بلکه به ویژگی های شخصیتی پایدار هم مرتبطه. افرادی که پذیراتر، باوجدان تر و تا حدی برون گراتر هستن و همچنین کسانی که نمره خودشیفتگی بالاتری دارن تمایل دارن تمایلات کارآفرینانه قوی تری از خودشون نشون بدن. خوداشتغال بودن فقط نتیجه کارآفرینی نیست، بلکه با داشتن این روحیه و آمادگی درونی هم در ارتباطه که شامل بررسی جنبه تاریک کارآفرینی نیز می شود.»
این مطالعه بر داده های مقطعی متکیه که مانع از ایجاد روابط علی و معلولی بین ویژگی های شخصیتی و رفتارهای کارآفرینانه میشه. ممکنه فعالیت در حوزه کارآفرینی روی شخصیت تاثیر بذاره، همون طور که شخصیت روی انتخاب های شغلی تاثیر می ذاره. تکیه بر معیارهای خودگزارش دهی هم احتمال سوگیری در پاسخ ها رو به وجود میاره.
بافت فرهنگی مطالعه هم به جمعیت اسپانیا محدود بود. در حالی که این کار تحقیق رو به فراتر از نمونه های انگلیسی زبان گسترش میده، اما ممکنه تعمیم پذیری به فرهنگ های دیگه رو محدود کنه. محیط های اقتصادی یا فرهنگی مختلف ممکنه ویژگی های متفاوتی رو در کارآفرینان ارزشمند بدونن.
محققان خاطرنشان می کنن که پیدا کردن پیوند با ویژگی های تاریک به این معنی نیست که این ویژگی ها برای موفقیت ضروری هستن. بلکه این تحقیق به روشن شدن ابعاد مختلف جنبه تاریک کارآفرینی می پردازد. این مطالعه تمایلات و پتانسیل رو اندازه گیری کرده، نه عملکرد تجاری بلندمدت یا رفتار اخلاقی رو. هنوز مشخص نیست که این ویژگی های تاریک چطور روی طول عمر یا مسئولیت اجتماعی یک کسب وکار تاثیر می ژارن.
تحقیقات آینده می تونن از طرح های طولی برای ردیابی چگونگی تکامل این ویژگی ها و تاثیر اون ها بر مسیرهای شغلی در طول زمان بهره ببرن. محققان همچنین پیشنهاد می کنن که مکانیسم های شناختی که شخصیت رو به اقدامات کارآفرینانه پیوند میدن، بررسی بشن.
لوپز-نونیز گفت: «ما می خوایم فراتر از ویژگی های شخصیتی بریم و مستقیما روی ذهنیت کارآفرینانه تمرکز کنیم، به ویژه روی فرآیندهای شناختی مثل اینکه افراد چطور اطلاعات رو پردازش می کنن، فرصت ها رو شناسایی می کنن و تصمیم می گیرن. ما همچنین علاقه مندیم بدونیم آیا دوره های حساسی در زندگی وجود داره که این ذهنیت راحت تر شناسایی یا فعال بشه. در نهایت، هدف ما درک بهتر مکانیسم های شناختیِ پشت تمایلات کارآفرینانه است که هنوز خیلی کمتر مطالعه شدن، تا ابعاد مختلف، از جمله جنبه تاریک کارآفرینی را بهتر درک کنیم.»
«ما معتقدیم که فکر کردن به کارآفرینی به عنوان یک ویژگیِ تفاوت های فردی، به جای فقط یک وضعیت شغلی، راه غنی تری برای درک این موضوعه که چرا برخی افراد نسبت به دیگران تمایل بیشتری برای دنبال کردن مسیرهای کارآفرینی دارن.»
مطالعه «تفاوت های فردی در تمایلات کارآفرینانه: تاثیر خوداشتغالی و سه گانه تاریک» توسط ام. اینماکولادا لوپز-نونیز، سارا استبان-گونزالس، ترسا دیه گز-ریسکو و خوان اف. دیاز-مورالس نوشته شده است.
شناخت ریشه های شخصیتی کارآفرینان به ما اجازه می دهد تا فراتر از آمارهای اقتصادی، به ماهیت انسانی این حوزه نگاه کنیم. ترکیب ویژگی های مثبت مانند پذیرا بودن با صفات پیچیده تری همچون خودشیفتگی، تصویری واقع گرایانه از کسانی می سازد که چرخ های نوآوری را در دنیای امروز به حرکت در می آورند و پیچیدگی های این مسیر را مدیریت می کنند.
These two dark personality traits are significant predictors of entrepreneurial spirit
