- یه مطالعه جدید نشون داده که حرارت روی مقدار میکروپلاستیک های آزاد شده از لیوان های یکبار مصرف تاثیر می ذاره.
- نوع لیوان هم می تونه روی میزان نشت میکروپلاستیک به داخل نوشیدنی اثر بذاره.
- لیوان های استیل یا سرامیکی امن ترین گزینه های شما هستن.
- اگه مجبورید از لیوان یکبار مصرف استفاده کنید، لیوان های کاغذی با روکش PHA معمولا گزینه امنی محسوب می شن.
هر روز میلیون ها آدم قهوه، چای یا نوشیدنی های دیگه شون رو توی لیوان های یکبار مصرف می نوشن و معمولا هم اصلا به این فکر نمی کنن که چگونه از میکروپلاستیک دوری کنیم و چه چیزهایی ممکنه توی نوشیدنیشون پنهان شده باشه.
اما تحقیقی که در مجله Journal of Hazardous Materials: Plastics منتشر شده، یه نگرانی غافلگیرکننده رو برملا کرده: این لیوان ها می تونن ذرات پلاستیکی خیلی ریزی رو که بهشون میکروپلاستیک می گن، وارد نوشیدنی کنن، مخصوصا وقتی که در معرض مایعات داغ قرار می گیرن.
میکروپلاستیک ها که قطعاتی کوچک تر از 5 میلی متر هستن، روز به روز بیشتر به عنوان یه خطر برای سلامت عمومی شناخته می شن؛ چون ممکنه توسط انسان بلعیده یا استنشاق بشن، در اندام هایی مثل ریه یا دستگاه گوارش تجمع پیدا کنن و پتانسیل ایجاد التهاب یا مشکلات سلامتی دیگه رو داشته باشن. جالب است بدانید که تغییرات محیطی حتی می توانند بر سیستم هورمونی بدن نیز اثر بگذارند؛ برای مثال تحقیقاتی در مورد رابطه تستوسترون طبیعی و محیط زندگی انجام شده که نشان دهنده تاثیرات عمیق محیط بر سلامت است.
محققان در ادامه متوجه شدن که حتی لیوان های کاغذی با لایه پلی اتیلن هم می تونن میکروپلاستیک آزاد کنن، هرچند مقدارش از لیوان های کاملا پلاستیکی کمتره.
به گفته نویسندگان این تحقیق، این یعنی انتخاب جنس لیوان می تونه بهتون کمک کنه تا کمتر در معرض این ذرات قرار بگیرید و بدانید چگونه از میکروپلاستیک دوری کنیم.
با این حال، محققان هشدار می دن که این موضوع نیاز به بررسی های بیشتری داره، چون عوامل دیگه مثل اندازه ذرات، شکلشون و ویژگی های شیمیایی سطحشون هم ممکنه روی خطرات سلامتی تاثیر بذارن.
چه عواملی روی آزاد شدن میکروپلاستیک ها تاثیر می ذارن؟
محققان برای اینکه بیشتر درباره این موضوع بفهمن، از یه رویکرد دو مرحله ای استفاده کردن.
اونا اول داده های 30 مطالعه قبلی رو تحلیل کردن و 237 مورد مشاهده مربوط به آزاد شدن میکروپلاستیک از محصولات پلاستیکی مختلف رو جمع آوری کردن. این تحلیل روی عواملی مثل دمای آب و مدت زمان خیس خوردن در رابطه با آزاد شدن میکروپلاستیک تمرکز داشت.
در مرحله دوم، تیم تحقیق یه مطالعه موردی انجام داد و دو نوع رایج لیوان یکبار مصرف رو با هم مقایسه کرد: لیوان های پلی اتیلن خالص (PE) و لیوان های کاغذی با روکش پلی اتیلن.
آزمایش های اونا شامل پر کردن لیوان ها با آب دی یونیزه در دو دمای سرد (5 درجه سانتی گراد) و داغ (60 درجه سانتی گراد) بود. اقداماتی هم برای جلوگیری از آلودگی محیطی انجام شد. بعد از 30 دقیقه، آب فیلتر شد تا میکروپلاستیک هایی که واردش شده بودن جمع آوری بشن.
از ابزارهایی مثل میکروسکوپ های الکترونی روبشی و میکروسکوپ های نیروی اتمی برای بررسی اندازه و ویژگی های سطحی میکروپلاستیک ها و لیوان ها استفاده شد.
علاوه بر این، تیم تحقیق از طیف سنجی مادون قرمز تبدیل فوریه (FTIR) برای شناسایی ترکیب شیمیایی و تشخیص تغییرات در مواد تشکیل دهنده لیوان ها بعد از قرار گرفتن در معرض آب با دماهای مختلف استفاده کرد.
حرارت و جنس لیوان چطور باعث آزاد شدن میکروپلاستیک می شن؟
بررسی مطالعات یه الگوی مشخص رو تایید کرد: هر چی دمای آب بالاتر بره، میزان آزاد شدن میکروپلاستیک از محصولات پلاستیکی هم بیشتر می شه.
پلیمرهایی مثل پلی اتیلن (PE)، پلی پروپیلن (PP)، پلی استایرن (PS) و پلی اتیلن ترفتالات (PET) همگی وقتی در آب داغ تر قرار گرفتن، افزایش قابل توجهی در ریزش میکروپلاستیک نشون دادن. با این حال، این اثر بسته به نوع پلاستیک، تفاوت زیادی داشت؛ یعنی از صدها تا میلیون ها ذره متغیر بود.
محققان همچنین خاطرنشان کردن که مدت زمان موندن آب توی لیوان تاثیر چندانی روی تعداد میکروپلاستیک های آزاد شده نداشت. چه آب برای یک دقیقه توی ظرف می موند و چه چند ساعت، دما همچنان عامل اصلی تاثیرگذار روی آزاد شدن میکروپلاستیک بود.
مطالعه موردی نشون داد که لیوان های PE هم در شرایط سرد و هم داغ، میکروپلاستیک بیشتری نسبت به لیوان های کاغذی با روکش PE آزاد کردن. به طور مشخص، وقتی دمای آب از 5 درجه سانتی گراد به 60 درجه سانتی گراد افزایش پیدا کرد، آزاد شدن میکروپلاستیک از لیوان های PE حدود 32.7 درصد بیشتر شد. اما لیوان های کاغذی با روکش PE این افزایش وابسته به دما رو نشون ندادن.
آنالیز میکروسکوپی نشون داد که سطح لیوان های PE بعد از قرار گرفتن در معرض آب داغ، زبرتر و نامنظم تر شده که احتمالا به خاطر تخریب فیزیکی بوده و همین موضوع منجر به ریزش بیشتر میکروپلاستیک ها شده. در مقابل، لیوان های کاغذی با لایه PE سطوح صاف تر و آسیب سطحی کمتری داشتن که احتمالا همین باعث آزاد شدن کمتر میکروپلاستیک شده.
محققان تخمین زدن کسی که روزانه 300 میلی لیتر قهوه در لیوان های PE می نوشه، ممکنه سالانه حدود 363,000 ذره میکروپلاستیک ببلعه. استفاده از لیوان های کاغذی با روکش PE می تونه این مقدار رو به حدود 244,000 ذره در سال کاهش بده. این آمار نشان می دهد که دانستن چگونه از میکروپلاستیک دوری کنیم، اهمیت بالایی برای سلامت عمومی دارد.
آنالیزهای شیمیایی تایید کرد که با وجود اینکه دما روی ساختار فیزیکی لیوان ها اثر گذاشته، اما فقط تغییرات جزئی در ترکیب شیمیایی مواد ایجاد کرده. نویسندگان می گن این نشون می ده که لیوان ها از نظر شیمیایی پایدار می مونن، اما فرسایش فیزیکی و زبری سطح، عوامل کلیدی در آزاد شدن میکروپلاستیک هستن.
چگونه از میکروپلاستیک دوری کنیم؟
«لورن گروپر»، مدیرعامل و بنیان گذار شرکت Repurpose و کارشناس پایداری محیط زیست (که در این تحقیق شرکت نداشته)، به Healthline گفت که بهترین راه برای کاهش مصرف میکروپلاستیک و دانستن چگونه از میکروپلاستیک دوری کنیم اینه که از لیوان های یکبار مصرف پلاستیکی سنتی یا پلاستیک های پایه نفتی استفاده نکنید، چون این ها بیشترین مقدار میکروپلاستیک رو آزاد می کنن.
اون گفت: «وقتی قهوه داغ رو توی لیوان پلاستیکی می ریزید، حرارت باعث می شه لیوان میکروپلاستیک هایی آزاد کنه که در نهایت سر از قهوه و جریان خون شما درمیارن. برای اینکه بدانیم چگونه از میکروپلاستیک دوری کنیم، امن ترین و پایدارترین گزینه همیشه استفاده از لیوان های چندبار مصرفیه که از استیل ضدزنگ یا سرامیک ساخته شدن.»
گروپر توضیح داد که این مواد خنثی هستن و با مایع داغ واکنش نمی دن یا سموم رو وارد نوشیدنی داغ شما نمی کنن.
«لیا فورد»، مدیر بازاریابی در CJ Biomaterials و کارشناس مواد قابل کمپوست (که در تحقیق شرکت نداشته)، اضافه کرد که اگه مجبورید از لیوان یکبار مصرف استفاده کنید، برای اینکه چگونه از میکروپلاستیک دوری کنیم، سراغ لیوان های کاغذی برید که با یه بیوپلیمر قابل کمپوست مثل پلی هیدروکسی آلکانوات (PHA) پوشونده شدن.
اون گفت: «بیوپلیمرهای قابل کمپوست مثل PHA دقیقا طوری طراحی شدن که میکروپلاستیک های ماندگار ایجاد نکنن.»
فورد در ادامه توضیح داد که PHA از تخمیر قندهای گیاهی ساخته می شه و برای میکروارگانیسم های معمولی به عنوان یه منبع غذایی شناخته می شه. این ماده می تونه در محیط های کمپوست، خاک و دریا تجزیه زیستی بشه.
اون همچنین گفت: «علاوه بر این، PHA توسط بدن انسان قابل جذبه و معمولا برای تجهیزات پزشکی داخل بدن و نخ های بخیه استفاده می شه.»
فورد در پایان گفت که شما می تونید این نوع لیوان رو با گشتن دنبال گواهینامه قابلیت کمپوست، مثل تاییدیه BPI (موسسه محصولات زیست تخریب پذیر)، شناسایی کنید که راهکاری مؤثر برای چگونه از میکروپلاستیک دوری کنیم است.
به گفته اون، این سازمان محصولات رو آزمایش می کنه تا مطمئن بشه قابل کمپوست و زیست تخریب پذیر هستن. اونا همچنین محصولات رو از نظر سمیت و وجود مواد PFAS تست می کنن که باعث می شه این لیوان ها ایمن تر و برای محیط زیست بهتر باشن و به ما در یافتن راه حل برای چگونه از میکروپلاستیک دوری کنیم کمک می کنند.
آگاهی از نحوه تعامل مواد مصنوعی با بدن ما و محیط زندگی، اولین قدم برای بهبود کیفیت زندگی است. با جایگزین کردن لیوان های چندبار مصرف به جای گزینه های پلاستیکی، نه تنها حجم زباله های ورودی به طبیعت را کاهش می دهیم، بلکه از ورود هزاران ذره ناشناخته به سیستم بدنی خود جلوگیری می کنیم تا آینده ای سالم تر را برای خود رقم بزنیم.
To-Go Coffee Cups Release Thousands of Microplastics: How to Stay Safe
