استفاده از واکسن آنفلوآنزا برای زوال عقل یک راهکار در دسترس و موثر برای کاهش خطر ابتلا به بیماری های شناختی در سالمندان است که با مهار التهاب سیستمیک و محافظت از سلامت عروق مغز عمل می کند.
یه یادداشت علمی جدید نشون می ده که واکسن آنفلوآنزا برای زوال عقل می تونه به عنوان یه راهکار عملی و در دسترس برای کمک به تاخیر یا پیشگیری از شروع این بیماری در افراد مسن عمل کنه. با کاهش خطر حوادث قلبی عروقی شدید و کم کردن التهاب سیستمیک، تزریق واکسن آنفولانزای فصلی ممکنه محافظت عصبی ایجاد کنه که خیلی فراتر از سلامت تنفسیه. این مقاله در مجله Aging Clinical and Experimental Research منتشر شده.
زوال عقل یه چالش بزرگ و رو به رشد برای جوامع پیر در سراسر جهانه و نیاز فوری به استراتژی های پیشگیری مقیاس پذیر رو ایجاد کرده. در حالی که کنترل عوامل خطر در میانسالی مثل فشار خون بالا همچنان تمرکز اصلیه، متخصصان پزشکی علاوه بر توصیه به تقویت مغز در سالمندی، دنبال ابزارهای دیگه ای مثل واکسن آنفلوآنزا برای زوال عقل هستن که بشه به راحتی با روتین های مراقبت های بهداشتی فعلی ترکیبشون کرد.
لورنزو بلاندی از دانشگاه ویتا-سالوته سن رافائل و مارکو دل ریچیو از دانشگاه فلورانس این تحلیل رو نوشتن تا پتانسیل واکسیناسیون آنفولانزا رو به عنوان ابزاری مهم برای مقابله با زوال عقل برجسته کنن. اونا معتقدن که درک پزشکی فعلی از واکسن آنفولانزا اغلب خیلی محدوده. محققان پیشنهاد می کنن که با جلوگیری از آسیب های جسمی پی درپی که توسط آنفولانزا ایجاد می شه، واکسن آنفلوآنزا برای زوال عقل می تونه به حفظ سلامت عروقی و سلولی مغز کمک کنه.
دلیل این دیدگاه از این مشاهده ناشی می شه که آنفولانزا صرفا یه بیماری تنفسی نیست. این یه عفونت سیستمیکه که می تونه عوارض شدیدی در سراسر بدن ایجاد کنه. نویسنده ها خاطرنشان می کنن که عفونت آنفولانزا با افزایش قابل توجه خطر حملات قلبی و سکته مغزی در روزهای بعد از بیماری مرتبطه.
این حوادث عروقی به عنوان عاملی در آسیب های تجمعی مغزی شناخته می شن. در نتیجه، بلاندی و دل ریچیو سعی کردن شواهد موجود رو که واکسیناسیون رو به بهبود نتایج شناختی مرتبط می کنه، ترکیب کنن. اونا معتقدن که واکسن آنفلوآنزا برای زوال عقل با جلوگیری از این آسیب های ویروسی می تونه مسیر خطر زوال عقل رو در جمعیت سالمند تغییر بده.
مطالعات پشتیبان؛ واکسن آنفلوآنزا برای زوال عقل
در ادامه تصویری مرتبط با مطالعات انجام شده روی تاثیرات واکسیناسیون بر سلامت سیستم عصبی مشاهده می کنید.
این تصویر نمایی از فرآیند تزریق واکسن و نقش آن در بهبود کیفیت زندگی سالمندان را نشان می دهد.
برای حمایت از استدلالشون، نویسنده ها شواهدی رو از چهار مطالعه اپیدمیولوژیک بزرگ ارائه دادن که پیوند بین دریافت واکسن آنفولانزا و کاهش بروز زوال عقل رو نشون می ده، این یافته ها اهمیت واکسن آنفلوآنزا برای زوال عقل را تایید می کنند. اولین قطعه از شواهد ذکر شده، یه متاآنالیز مربوط به سال 1402 (2023 میلادی) است. این بررسی گسترده، داده های مطالعات کوهورت مشاهده ای رو که حدود 2.09 میلیون بزرگسال در اون شرکت داشتن، جمع آوری کرده.
شرکت کنندگان در این مطالعات برای دوره هایی از چهار تا سیزده سال تحت نظر بودن. این تحلیل نشون داد افرادی که واکسن آنفولانزا دریافت کرده بودن، 31 درصد خطر کمتری برای ابتلا به زوال عقل داشتند که نشان دهنده مزایای واکسن آنفلوآنزا برای زوال عقل است، در مقایسه با کسانی که واکسن نزده بودند.
دومین مطالعه کلیدی مورد اشاره، یه مطالعه کوهورت مبتنی بر سوابق پزشکی است. این تحقیق از روش آماری تطبیق نمره تمایل برای ایجاد گروه های قابل مقایسه با در نظر گرفتن ویژگی های مختلف پایه استفاده کرد. محققان داده های 935,887 جفت همسان از افراد مسنی که حداقل 65 سال سن داشتن رو تجزیه و تحلیل کردن.
نتایج نشون داد کسانی که واکسن آنفولانزا دریافت کرده بودن، 40 درصد خطر نسبی کمتری برای ابتلا به بیماری آلزایمر در طول دوره پیگیری تقریبا چهار ساله داشتن. این یافته ها بر اهمیت واکسن آنفلوآنزا برای زوال عقل تاکید می کنند. این مطالعه کاهش خطر مطلق 3.4 درصدی رو محاسبه کرد، که نشون می dه به ازای هر 29 نفری که واکسینه می شن، ممکنه از یک مورد آلزایمر در اون بازه زمانی جلوگیری بشه.
سومین مطالعه برجسته شده در این یادداشت علمی، از داده های اداره سلامت کهنه سربازان استفاده کرده. این مطالعه از این جهت مهم بود که از مدل های زمان تا وقوع حادثه برای رفع سوگیری های احتمالی مربوط به زمان انجام واکسیناسیون استفاده کرد.
محققان دریافتن که خطر ابتلا به زوال عقل در بزرگسالان واکسینه شده 0.86 بود. این آمار نشون دهنده کاهش خطر حدود 14 درصدیه و فواید واکسن آنفلوآنزا برای زوال عقل را برجسته می کند. داده ها همچنین یک رابطه دوز-پاسخ رو نشون دادن. این یعنی سیگنال محافظتی در بین شرکت کنندگانی که چندین دوز واکسن رو در سال ها و فصل های مختلف دریافت کرده بودن، نسبت به کسانی که فقط یک بار واکسن زده بودن، قوی تر بود.
چهارمین و آخرین مطالعه ذکر شده، یه تحلیل آینده نگر از بیوبانک انگلستان (UK Biobank) است. این مطالعه واکسیناسیون رو به عنوان عاملی مدل سازی کرد که در طول زمان تغییر می کنه و اجازه می ده نگاه دقیق تری به اثرات تجمعی داشته باشیم.
محققان متوجه کاهش خطر برای انواع زوال عقل با نسبت خطر 0.83 شدن. کاهش خطر برای زوال عقل عروقی حتی بارزتر بود و نسبت خطر 0.58 رو نشون داد. مشابه مطالعه کهنه سربازان، این تحلیل هم از ایده رابطه دوز-پاسخ حمایت کرد. به نظر می رسده تجمع واکسیناسیون ها در طول زمان با نتایج شناختی بهتر مرتبطه.
بلاندی و دل ریچیو چندین مکانیسم بیولوژیکی رو توضیح می دن که می تونه این اثرات محافظتی رو توجیه کنه. مسیر اصلی شامل پیشگیری از آسیب های عروقیه. عفونت آنفولانزا یک محرک قوی برای التهاب و لخته شدن خونه.
تحقیقات نشون می ده که خطر انفارکتوس حاد میوکارد (حمله قلبی) می تونه در هفته اول بعد از ابتلا به آنفولانزا شش برابر بیشتر باشه. واکسن با جلوگیری از آنفولانزا، احتمالا از این حملات عروقی خاص جلوگیری می کنه. از اونجایی که سلامت عروق به شدت با سلامت مغز مرتبطه، دوری از این حوادث به حفظ ذخیره شناختی کمک می کنه. بار تجمعی سکته های کوچیک یا کاهش جریان خون به مغز، یک پیش بینی کننده اصلی برای زوال شناختیه.
علاوه بر محافظت عروقی، نویسنده ها درباره نقش التهاب عصبی بحث می کنن. مطالعات روی مدل های حیوانی نشون داده که ویروس های آنفولانزا می تونن باعث فعال شدن میکروگلیاها (سلول های ایمنی مغز) بشن. این فعال شدن می تونه منجر به از دست دادن سیناپس ها و کاهش حافظه بشه، حتی اگه خود ویروس وارد مغز نشه.
التهاب سیستمیک ناشی از آنفولانزا می تونه به سیستم عصبی سرایت کنه. نویسنده ها پیشنهاد می کنن که واکسیناسیون ممکنه این موج های التهابی رو مهار کنه. همچنین فرضیه ای به نام «ایمنی آموزش دیده» وجود داره که در اون واکسن ها ممکنه سیستم ایمنی رو طوری برنامه ریزی کنن که به تهدیدات کارآمدتر پاسخ بده و آسیب های جانبی به مغز رو کاهش بده.
بر اساس این شواهد، نویسنده ها چندین تغییر سیاست و استراتژی سازمانی رو پیشنهاد می دن. اونا استدلال می کنن که پیام های بهداشت عمومی باید بازنگری بشن. به جای اینکه واکسن آنفولانزا صرفا به عنوان راهی برای جلوگیری از سرماخوردگی زمستونی معرفی بشه، مقامات بهداشتی باید اون رو به عنوان اقدامی برای کاهش حملات قلبی، سکته مغزی و فواید بالقوه واکسن آنفولانزا در کاهش زوال شناختی احتمالی معرفی کنن. این رویکرد به اولویت های افراد مسن پاسخ می ده که اغلب بیشتر از بیماری های تنفسی، از زوال عقل و از دست دادن استقلال می ترسن.
نویسنده ها همچنین شیوه های بالینی خاصی رو توصیه می کنن. اونا پیشنهاد می دن که سیستم های بهداشتی باید استفاده از واکسن های با دوز بالا یا دارای مواد کمکی (adjuvanted) رو برای افراد بالای 65 سال در اولویت قرار بدن. این فرمولاسیون ها برای غلبه بر پاسخ ایمنی ضعیف تر که اغلب در سنین بالا دیده می شه، طراحی شدن.
علاوه بر این، نویسنده ها معتقدن که واکسیناسیون باید به بخش پیش فرض مراحل ترخیص از بیمارستان تبدیل بشه. وقتی یه فرد مسن بعد از یک حادثه قلبی یا ریوی از بیمارستان مرخص می شه، واکسیناسیون باید جزء استاندارد برنامه مراقبتی اون باشه. این کار به پر کردن شکاف بین فواید شناخته شده واکسن و نرخ پایین فعلی پذیرش اون در بسیاری از مناطق کمک می کنه.
چالش ها و آینده پژوهش در مورد واکسن آنفلوآنزا برای زوال عقل
با وجود داده های امیدوارکننده، بلاندی و دل ریچیو محدودیت های خاصی رو در شواهد فعلی تایید می کنن. اکثر داده ها از مطالعات مشاهده ای به دست اومدن. این نوع تحقیقات می تونن ارتباطات رو شناسایی کنن اما نمی تونن به طور قطعی علیت رو ثابت کنن.
همیشه احتمال «سوگیری کاربر سالم» وجود داره، جایی که افرادی که انتخاب می کنن واکسن بزنن، ممکنه همین حالا هم نسبت به سلامتی هوشیارتر باشن و عادات سبک زندگی بهتری نسبت به کسانی که واکسن نمی زنن داشته باشن. اگرچه مطالعات ذکر شده از روش های آماری پیشرفته برای کنترل این عوامل استفاده کردن، اما هنوز ممکنه عوامل مخدوش کننده وجود داشته باشن.
نویسنده ها همچنین خاطرنشان می کنن مطالعاتی که بر اساس داده های سوابق پزشکی هستن، ممکنه به دلیل عدم دقت در نحوه تشخیص و ثبت زوال عقل دچار مشکل باشن. علاوه بر این، مکانیسم های بیولوژیکی دقیق همچنان به عنوان یک فرضیه باقی موندن که نیاز به تایید بیشتر دارن. نویسنده ها خواستار تحقیقات آینده شامل کارآزمایی های تصادفی سازی شده عمل گرایانه هستن که به طور خاص پیامدهای شناختی رو اندازه گیری کنن. اونا پیشنهاد می کنن که مطالعات آینده باید نشانگرهای بیولوژیکی التهاب عصبی رو در گروه های واکسینه شده در مقابل واکسینه نشده ردیابی کنن تا مکانیسم های پیشنهادی تایید بشه.
این مطالعه با عنوان «از نفس تا مغز: واکسیناسیون آنفولانزا به عنوان یک استراتژی عملی برای پیشگیری از زوال عقل» توسط لورنزو بلاندی و مارکو دل ریچیو نوشته شده است.
شناخت ارتباط میان عفونت های سیستمیک و سلامت مغز، دریچه های جدیدی را در علم پزشکی باز کرده است. واکسیناسیون سالانه نه تنها بدن را در برابر ویروس های فصلی مقاوم می کند، بلکه با تعدیل پاسخ های التهابی، از ذخایر شناختی افراد مسن نیز محافظت می نماید. با توجه به سادگی و هزینه پایین این اقدام، ادغام آن در برنامه های مراقبتی استاندارد می تواند گامی بزرگ در مسیر سلامت عمومی جامعه پیر باشد.
Scientists: A common vaccine appears to have a surprising impact on brain health
