پیشگیری آلزایمر با کانابیدیول از طریق کاهش التهاب مغز و فعال سازی گیرنده های عصبی در مراحل اولیه، راهکاری نویدبخش برای مقابله با زوال عقل و مشکلات حافظه است.
یه ترکیب پیدا شده توی گیاه شاهدانه ممکنه بتونه به محافظت از مغز در برابر مشکلات اولیه حافظه و مسائل اجتماعی که به بیماری آلزایمر مربوط می شن، کمک کنه. یه مطالعه حیوانی جدید که در Neuropsychopharmacology منتشر شده، نشون داده که کانابیدیول با کاهش التهاب مغز و فعال کردن گیرنده های کلیدی مغز، از زوال شناختی توی موش ها جلوگیری کرده. این یافته ها مسیرهای جدیدی را برای پیشگیری آلزایمر با کانابیدیول باز می کنند.
پیشگیری آلزایمر با کانابیدیول؛ مکانیسم و یافته ها
بیماری آلزایمر یه اختلال پیش رونده مغزیه که بیشتر به خاطر از دست دادن حافظه شناخته می شه، اما روی تفکر و تعاملات اجتماعی هم تاثیر می ذاره؛ همچنین تحقیقات نشان داده که حتی ضعف عضلانی هم می تونه از نشانه های اولیه دمانس باشه که دانشمندا روز به روز بیشتر به این نتیجه می رسن که التهاب در مغز نقش خیلی مهمی در ایجاد این علائم داره، مخصوصا در مراحل اولیه بیماری.
کانابیدیول یه ترکیب شیمیاییه که از گیاه شاهدانه استخراج می شه و باعث حالت «نئشگی» نمی شه. در سال های اخیر، این ماده به خاطر خواص ضدالتهابی و محافظتی که برای اعصاب داره، خیلی مورد توجه قرار گرفته. با اینکه کانابیدیول همین الان هم توی بعضی درمان های پزشکی استفاده می شه، اما نقش احتمالی اون در پیشگیری آلزایمر با کانابیدیول و کند کردن روند بیماری آلزایمر هنوز داره بررسی می شه.
رونی شیرا تولدانو و ایریت آکیراو از دانشگاه حیفا در اسرائیل، می خواستن بررسی کنن که آیا کانابیدیول می تونه قبل از اینکه علائم شبیه آلزایمر اصلا شروع بشن، جلوی اون ها رو بگیره، نه اینکه بخوان بعد از اینکه آسیب وارد شد، اون رو جبران کنن. اونا به خصوص به نقش گیرنده های کانابینوئیدی نوع 1 علاقه مند بودن که در سراسر مغز وجود دارن و در حافظه، یادگیری و کنترل التهاب نقش دارن. هدف اصلی این پژوهش، بررسی پتانسیل پیشگیری آلزایمر با کانابیدیول در مراحل اولیه بیماری بود.
برای آزمایش این موضوع، دانشمندا آزمایش هایی رو روی موش های نر انجام دادن. به این موش ها ماده ای به اسم استرپتوزوتوسین تزریق شد که باعث تغییرات مغزی شبیه به بیماری آلزایمر می شه، از جمله تجمع پروتئین بتا آمیلوئید و فسفوریلاسیون تائو. بعد به بعضی از این موش ها دوزهای منظمی از کانابیدیول دادن، در حالی که بقیه این ماده رو دریافت نکردن. این مدل حیوانی به دانشمندان اجازه داد تا تاثیرات کانابیدیول را بر علائم اولیه آلزایمر ارزیابی کنند و به این ترتیب، امکان پیشگیری آلزایمر با کانابیدیول را بررسی کنند.
محققان رفتار حیوونا رو با استفاده از تست های استاندارد حافظه، یادگیری و تعاملات اجتماعی زیر نظر گرفتن. اونا همچنین بافت مغز رو بررسی کردن تا میزان التهاب رو اندازه گیری کنن و ببینن که آیا گیرنده های کانابینوئیدی نوع 1 در تاثیرات کانابیدیول نقش داشتن یا نه. این نظارت دقیق به درک بهتر مکانیسم های مؤثر بر پیشگیری آلزایمر با کانابیدیول کمک کرد.
نتایج نشون داد موش هایی که کانابیدیول دریافت نکرده بودن، مشکلات حافظه واضحی داشتن و تمایلشون به تعاملات اجتماعی کم شده بودرفتارهایی که معمولا در بیماری آلزایمر دیده می شه. در مقابل، موش هایی که با کانابیدیول درمان شده بودن، توی تست های حافظه عملکرد عادی داشتن و به تعاملات اجتماعیشون با بقیه موش ها ادامه دادن. این نتایج به وضوح پتانسیل پیشگیری آلزایمر با کانابیدیول را نشان داد.
تجزیه و تحلیل مغز نشون داد که موش های تحت درمان با کانابیدیول، در مقایسه با موش های درمان نشده، سطح التهاب کمتری داشتن. وقتی محققان گیرنده های کانابینوئیدی نوع 1 رو با استفاده از یه ماده دیگه مسدود کردن، خیلی از اثرات محافظتی کانابیدیول از بین رفت، که نشون می ده این گیرنده ها نقش مهمی در نحوه محافظت کانابیدیول از مغز دارن. این یافته ها مکانیسم های مولکولی کلیدی را که زیربنای پیشگیری آلزایمر با کانابیدیول هستند، روشن می کند.
یافته ها نشون می ده که کانابیدیول ممکنه با آروم کردن التهاب در مغز و حمایت از پیام رسانی طبیعی مغز، به جلوگیری از زوال شناختی و اجتماعی کمک کنه. محققان تاکید دارن که کانابیدیول فقط علائم رو مخفی نکرده، بلکه به نظر می رسه از همون اول جلوی ایجاد آسیب رو گرفته.
آیا پیشگیری آلزایمر با کانابیدیول در انسان ممکن است؟
نویسندگان مطالعه به این نتیجه رسیدن که: «از اونجایی که درمان های فعلی بیماری آلزایمر محدود هستن، مطالعه ما کانابیدیول رو به عنوان یک گزینه امیدوارکننده معرفی می کنه و برای اولین بار نشون می ده که دوز پایین اون می تونه از نقص های رفتاری و مولکولی در مدل های جوندگانِ این بیماری جلوگیری کنه.»
البته این مطالعه محدودیت های مهمی هم داره. این تحقیق فقط روی موش های نر انجام شده و مدل های حیوانی دقیقا مثل بیماری آلزایمر انسانی نیستن. علاوه بر این، مطالعه روی تغییرات مراحل اولیه تمرکز داشته، نه روی پیشرفت طولانی مدت بیماری.
این مطالعه با عنوان «کانابیدیول از طریق فعال سازی CB1 و تعدیل التهاب، از نقص های شناختی و اجتماعی در مدل موش نر مبتلا به آلزایمر جلوگیری می کند»، توسط رونی شیرا تولدانو و ایریت آکیراو نوشته شده است.
استفاده از دوزهای پایین کانابیدیول می تواند به عنوان یک استراتژی پیشگیرانه در برابر تغییرات مخرب مغزی عمل کند. با توجه به محدودیت درمان های فعلی، تمرکز بر محافظت از سیستم عصبی قبل از بروز آسیب های جبران ناپذیر، اهمیت تحقیقات در این حوزه را دوچندان می کند تا در آینده بتوان از بروز اختلالات جدی حافظه جلوگیری کرد.
Cannabidiol prevents Alzheimer’s-like cognitive decline in new rat study
