پژوهش های نوین ثابت کرده اند که کیفیت رژیم غذایی و سلامت قلب وابستگی زیادی به نوع منابع غذایی انتخابی دارد و مصرف غلات کامل و چربی های گیاهی در هر رژیمی می تواند ریسک بیماری های عروقی را کاهش دهد.
- کیفیت یه رژیم غذایی کم کربوهیدرات یا کم چربی ممکنه برای سلامت قلب خیلی مهم تر از مقدار مصرف چربی و کربوهیدرات باشه.
- نسخه های سالم رژیم های کم چربی و کم کربوهیدرات که غذاهای گیاهی، غلات کامل و چربی های غیراشباع رو در اولویت قرار می دن، با کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی مرتبط بودن.
- در مقابل، نسخه های ناسالم همین رژیم ها که سرشار از کربوهیدرات های تصفیه شده، چربی های حیوانی و پروتئین هستن، با خطر بالاتر بیماری های قلبی عروقی همراه بودن.
در بحث کیفیت رژیم غذایی و سلامت قلب، کیفیت و محتوای رژیم های کم کربوهیدرات و کم چربی ممکنه در کاهش خطر بیماری های قلبی، نقش مهم تری نسبت به صرفا مقدار چربی یا کربوهیدرات مصرفی داشته باشه.
تحقیقات جدید نشون می ده که نسخه های سالم رژیم های کم کربوهیدرات و کم چربی که روی غذاهای گیاهی، چربی های غیراشباع و غلات کامل تاکید دارن، با کاهش قابل توجه خطر بیماری های عروق کرونر قلب (CHD) مرتبط هستن، که این امر بر اهمیت کیفیت رژیم غذایی و سلامت قلب تاکید می کند.
یافته های این مطالعه در تاریخ 22 بهمن در مجله کالج کاردیولوژی آمریکا (Journal of the American College of Cardiology) منتشر شده.
ژیوان وو، پژوهشگر پست دکترا در دانشکده بهداشت عمومی تی.اچ چان هاروارد و نویسنده اصلی این مطالعه، در بیانیه ای مطبوعاتی گفت: «یافته های ما در مورد کیفیت رژیم غذایی و سلامت قلب نشون داد که موضوع فقط کم کردن کربوهیدرات یا چربی نیست، بلکه بحث اصلی کیفیت غذاهایی هست که مردم برای ساختن این رژیم ها انتخاب می کنن.»
او در ادامه توضیح داد: «تاثیر رژیم های کم کربوهیدرات و کم چربی در کاهش خطر بیماری های قلبی (CHD) و در نهایت کیفیت رژیم غذایی و سلامت قلب همیشه موضوع بحث بوده و مطالعات قبلی نتایج متفاوتی رو نشون دادن. تمرکز صرف روی ترکیبات مغذی بدون توجه به کیفیت غذا، ممکنه منجر به فواید سلامتی نشه.»
کیفیت رژیم غذایی و سلامت قلب؛ رژیم های کم کربوهیدرات و کم چربی
در انجام این مطالعه، محققان داده های مربوط به نزدیک به 200,000 شرکت کننده رو در سه مطالعه بزرگ بررسی کردن. داده های جمع آوری شده شامل بیش از 30 سال پیگیری وضعیت هر شرکت کننده بود.
در طول این مدت، 20,033 مورد بیماری قلبی عروقی ثبت شد.
الگوهای غذایی شرکت کنندگان با استفاده از پرسشنامه های تکرار مصرف مواد غذایی ارزیابی شد.
نقش کیفیت رژیم غذایی و سلامت قلب در رژیم های کم کربوهیدرات و کم چربی تا به حال ناشناخته مونده بود. این مطالعه یکی از جامع ترین تحلیل ها تا به امروز در رابطه با کیفیت رژیم غذایی، پروفایل های متابولومیک و خطر بیماری های قلبی عروقی محسوب می شه.
محققان دریافتند که نسخه های ناسالم رژیم های کم چربی و کم کربوهیدرات که حاوی مقدار زیادی چربی و پروتئین حیوانی و کربوهیدرات های تصفیه شده بودن، با خطر بالاتر بیماری های قلبی عروقی ارتباط داشتن.
اون هایی که الگوی غذایی سالم تری شامل غلات کامل، چربی های غیراشباع و غذاهای گیاهی داشتن، سطح التهاب کمتر، تری گلیسیرید پایین تر و کلسترول خوب (HDL) بالاتری رو نشون دادن.
تاثیر کیفیت رژیم غذایی و سلامت قلب
دکتر اوآنا پنچیو، متخصص قلب در مرکز پزشکی کک (Keck) دانشگاه USC که در این مطالعه حضور نداشته، می گه این یافته ها خیلی مهم هستن.
دکتر پنچیو به هلث لاین گفت: «این موضوع جای تعجب نداره، اما همون حکمیه که مدت ها منتظرش بودیم. سال هاست که بحث رژیم های “کم کربوهیدرات” در مقابل “کم چربی” به خاطر نتایج ضد و نقیض تحقیقات، گیج کننده شده بود. این مطالعه با نشون دادن این که کیفیت (و نه فقط کمیت) همون متغیر گمشده است، به سال ها تناقض در داده ها پایان می ده.»
او اضافه کرد: «این نتایج با آزمایش های قبلی مثل CORDIOPREV و DIETFITS همخوانی داره که نشون می دادن نسخه های سالم هر دو رژیم (با تاکید بر پروتئین های گیاهی، چربی های غیراشباع و غلات کامل) فواید محافظتی مشابهی دارن. پیام اصلی واضحه: منبع غذای شما خیلی مهم تر از برچسبی هست که روی اون رژیم گذاشته می شه.»
در ایالات متحده، هر دو رژیم کم کربوهیدرات و کم چربی محبوب هستن. اما دکتر پنچیو می گه خیلی از مردم اصول اولیه دنبال کردن این رژیم ها به روش سالم رو نادیده می گیرن.
پنچیو گفت: «هنوز شکاف بزرگی در آگاهی عمومی وجود داره. در حالی که رژیم های کم کربوهیدرات و کم چربی به طور گسترده ای استفاده می شن، اما نسخه های ناسالم اون ها (که سرشار از کربوهیدرات های تصفیه شده یا چربی های حیوانی هستن) هنوز خیلی رایجن.»
او افزود: «یه رژیم کم چربی که قند بالایی داره، می تونه درست به اندازه یه رژیم کم کربوهیدرات که چربی اشباع بالایی داره، مضر باشه. یه کوکی کم چرب، هنوز هم یه کوکیه! تناقض های قبلی در تحقیقات احتمالا به این سردرگمی دامن زده، چون مطالعات اغلب رژیم ها رو به شکل های خیلی متفاوتی تعریف می کردن.»
بیماری قلبی، علت اصلی مرگ ومیر است
در ایالات متحده، بیماری قلبی علت اصلی مرگ ومیر برای مردان و زنان و برای اکثر گروه های نژادی و قومی محسوب می شه.
هر 34 ثانیه، یک نفر در ایالات متحده بر اثر بیماری های قلبی عروقی جان خودش رو از دست می ده.
بیماری عروق کرونر قلب رایج ترین شکل بیماری قلبی هست و در سال 2022 مسئول 371,506 مورد مرگ بوده.
داشتن یه رژیم غذایی سالم یه عامل کلیدی در کاهش خطر بیماری های قلبی و بهبود کیفیت رژیم غذایی و سلامت قلب به حساب میاد.
دکتر چنگ-هان چن، متخصص قلب و عروق و مدیر پزشکی برنامه قلب ساختاری در مرکز پزشکی MemorialCare Saddleback در لاگونا هیلز کالیفرنیا، می گه: «رژیم غذایی یه بخش فوق العاده مهم از سلامت قلبی-متابولیک هست. همان طور که بهبود رژیم غذایی و سلامت مغز بر کیفیت زندگی تاثیر می گذارد، غذایی که می خورید روی عوامل خطر قلبی عروقی مثل فشار خون، کلسترول و وزن هم تاثیر می ذاره.» (دکتر چن در این مطالعه شرکت نداشته است).
او به هلث لاین گفت: «علاوه بر این، کیفیت رژیم غذایی شما روی میزان التهاب در بدن تاثیر می ذاره و از این طریق خطر بیماری قلبی رو تغییر می ده.»
دکتر چن توصیه کرد که رژیم غذایی دوست دار قلب داشته باشید که سرشار از گیاهان، آجیل، غلات کامل و پروتئین بدون چربی باشه و میزان سدیم، چربی های اشباع و کربوهیدرات های فرآوری شده در اون کم باشه.
او گفت: «برای سلامت قلب و عروق، ما معمولا رژیم کم چربی رو توصیه می کنیم. این مطالعه روشن می کنه که اجزای درشت مغذی رژیم هم مهم هستن و باید در مصرف کربوهیدرات های تصفیه شده هم صرفه جویی بشه.»
فواید رژیم های سالم کم کربوهیدرات و کم چربی برای کیفیت رژیم غذایی و سلامت قلب
وقتی نوبت به انتخاب بین رژیم کم چربی یا کم کربوهیدرات می رسه، کارشناسان می گن هر دو الگوی غذایی فواید خودشون رو دارن.
دکتر میر علی، جراح چاقی و مدیر پزشکی مرکز کاهش وزن جراحی MemorialCare در مرکز پزشکی اورنج کاست کالیفرنیا، می گه: «هر دو رژیم کم کربوهیدرات و کم چربی برای سلامت قلبی-متابولیک ارزشمند هستن. برای بیماری با وزن نسبتا طبیعی که کلسترول بالایی داره، ممکنه رژیم کم چربی ترجیح داده بشه.» (دکتر علی در این مطالعه حضور نداشته است).
او به هلث لاین گفت: «برعکس، اگه هدف اصلی کاهش وزن باشه، پایین آوردن مصرف کربوهیدرات اغلب مفیده. توصیه ها باید بعد از یه ارزیابی دقیق بالینی، متناسب با هر فرد ارائه بشه.»
دکتر علی توصیه کرد که با تغییرات کوچیک شروع کنید، مثلا هر بار یک غذای ناسالم رو جایگزین کنید تا بدنتون کم کم عادت کنه. تغییرات ناگهانی و شدید در رژیم غذایی برای اجرا سخته و حفظ اون در طولانی مدت سخت تر هم هست.
انجمن قلب آمریکا (AHA) الگوی غذایی رو توصیه می کنه که روی میوه ها، سبزیجات، غلات کامل، پروتئین های سالم، غذاهای با فرآوری حداقلی و مقدار خیلی کم قند و نمک تاکید داره.
دکتر پنچیو گفت که به جای چسبیدن به یه رژیم خاص، بهتره روی تعادل و غذاهای کامل تمرکز کنید.
دکتر پنچیو گفت: «خودتون رو درگیر حساب وکتاب نکنید؛ فقط غذای واقعی بخورید. یه بشقاب متعادل شامل سبزیجات، پروتئین بدون چربی مثل مرغ، ماهی، تخم مرغ، لوبیا یا توفو، و غلات کامل یا سبزیجات نشاسته ای مثل کینوا، برنج قهوه ای یا سیب زمینی شیرین بسازید. کمی چربی سالم (مثل روغن زیتون، آووکادو، آجیل یا دانه ها) هم اضافه کنید تا غذا سیرکننده بشه.»
او در پایان گفت: «طعم غذاها رو با سبزیجات معطر، ادویه ها یا کمی آب لیمو به جای سس های شیرین ساده نگه دارید، تا حد ممکن از غذاهای به شدت فرآوری شده دوری کنید و نوشیدنی های قندی رو با آب یا چای عوض کنید. روی تداوم و کیفیت تمرکز کنید، نه کمال گرایی. پیشرفت های کوچیک و مداوم، نتایج بزرگی به همراه دارن.»
اصلاح سبک زندگی و توجه به ارزش تغذیه ای مواد غذایی فراتر از صرفا کاهش وزن، نقشی حیاتی در حفظ عملکرد صحیح سیستم قلبی-عروقی ایفا می کند. انتخاب آگاهانه چربی های غیراشباع و جایگزینی کربوهیدرات های فرآوری شده با گزینه های سالم تر، مسیری پایدار برای تضمین سلامت بلندمدت و پیشگیری از عوارض جدی فراهم می آورد.
Healthy Low Carb, Low Fat Diets May Improve Heart, Metabolic Health
