تحقیقات جدید نشان می دهد که نقش دین در سلامت روان از طریق تقویت حس شکرگزاری و حمایت اجتماعی، از افراد در برابر افسردگی و استرس محافظت کرده و بهزیستی کلی آن ها را ارتقا می دهد.
تحلیل داده های مطالعه «میان سالی در ایالات متحده» (MIDUS) نشون داده که دین داری ممکنه با تقویت حس شکرگزاری و حمایت اجتماعی، از آدم در برابر افسردگی و استرس محافظت کنه. این تحقیق به بررسی نقش دین در سلامت روان پرداخته و در مجله اختلالات عاطفی منتشر شده.
دین داری به میزان باورهای مذهبی افراد، انجام فرایض دینی و ترکیب دین با زندگی روزمره شون گفته می شه. این مفهوم شامل باورها، رفتارها (مثل نماز خوندن یا شرکت در مراسم مذهبی)، تعهد شخصی و هویت پیدا کردن با یک جامعه مذهبی هست که همگی می توانند در نقش دین در سلامت روان مؤثر باشند.
تحقیقات زیادی نشون می دن که دین داری با نتایج روان شناختی مثبت، مثل رضایت بیشتر از زندگی و بهزیستی ذهنی بالاتر، رابطه مستقیم داره. شواهد طولی و میان فرهنگی هم حاکی از اینه که این ارتباطات، گرچه متوسط هستن، اما در جمعیت ها و زمینه های فرهنگی مختلف پایداری خوبی دارن.
در روان شناسی و سلامت عمومی، دین داری معمولا به عنوان یه عامل محافظتی بالقوه برای سلامت روان در نظر گرفته می شه و اهمیت نقش دین در سلامت روان به طور فزاینده ای شناخته شده است. یکی از دلایل اصلیش اینه که فعالیت های مذهبی می تونه به افراد کمک کنه تا با حوادث استرس زای زندگی کنار بیان و از سختی ها معنایی استخراج کنن. طبق برخی مدل های استرس و مقابله، دین داری ممکنه با تغییر نحوه ارزیابی و مدیریت عوامل استرس زا، روی بهزیستی تاثیر بذاره. به نظر می رسه دین داری به جای اینکه تاثیر مستقیم داشته باشه، منابع مقابله ای روانی و اجتماعی رو فراهم می کنه.
نویسندگان این مطالعه، اتان دی. لانتز و دانیل کی. نادورف، به دنبال بررسی مکانیسم هایی بودن که از طریق اون ها، دین داری بر بهزیستی روان شناختی تاثیر می ذاره. اون ها فرض کردن که سطوح بالاتر دین داری با سطوح بالاتر شکرگزاری و حمایت اجتماعی مرتبطه. در نتیجه، افرادی که حس شکرگزاری قوی تر و حمایت اجتماعی بهتری رو تجربه می کنن، بهزیستی روان شناختی بهتری (یعنی علائم افسردگی و استرس ادراک شده کمتر و رضایت از زندگی بیشتر) رو گزارش می دن.
تصویر زیر نشان دهنده ابعاد مختلف تاثیرات مذهبی بر روان انسان و پیوند میان معنویت و شکرگزاری است.
در این نمودار بصری، چگونگی تاثیر باورهای قلبی بر کاهش تنش های روزمره به خوبی به تصویر کشیده شده است.
بررسی تاثیرات دین داری بر بهزیستی روان شناختی؛ نقش دین در سلامت روان
نویسندگان، داده های مطالعه «میان سالی در ایالات متحده» (MIDUS) رو تحلیل کردن. MIDUS یک برنامه تحقیقاتی ملی بزرگ و طولانی مدته که بررسی می کنه چطور عوامل روان شناختی، اجتماعی، رفتاری و بیولوژیکی با افزایش سن بر سلامت و بهزیستی تاثیر می ذارن.
به طور خاص، محققان از داده های 1052 شرکت کننده در مجموعه داده MIDUS 2 استفاده کردن که بین سال های 1383 تا 1385 جمع آوری شده بود، و همچنین 625 شرکت کننده از مجموعه داده MIDUS Refresher که بین سال های 1390 تا 1393 جمع آوری شده بود. میانگین سنی شرکت کنندگان در مجموعه داده MIDUS 2 حدود 55 سال و در مجموعه MIDUS Refresher تقریبا 52 سال بود. زنان به ترتیب 55٪ و 51٪ از شرکت کنندگان این دو مجموعه داده رو تشکیل می دادن.
نویسندگان از داده های مربوط به دین داری شرکت کنندگان (بر اساس پرسشنامه دین داری MIDUS) و متغیرهای مرتبط با نقش دین در سلامت روان استفاده کردن. این متغیرها شامل علائم افسردگی (مقیاس افسردگی مرکز مطالعات اپیدمیولوژیک)، استرس ادراک شده (مقیاس استرس ادراک شده)، رضایت از زندگی (مقیاس رضایت از زندگی)، شکرگزاری (پرسشنامه شکرگزاری) و حمایت اجتماعی (مقیاس حمایت و فشار از سوی شریک زندگی، خانواده و دوستان) بودند.
اون ها یک مدل آماری رو آزمایش کردن که پیشنهاد می داد دین داری منجر به حس شکرگزاری بیشتر و حمایت اجتماعی بالاتر می شه و این پدیده به طور مستقیم به نقش دین در سلامت روان مرتبط است. در مقابل، این مدل پیشنهاد می کرد که این منابع باعث بهبود بهزیستی روان شناختی می شن. نتایج، مدل «میانجی گری کامل» رو در هر دو مجموعه داده تایید کرد. این نشون می ده که رابطه بین دین داری و بهزیستی به طور کامل توسط وجود شکرگزاری و حمایت اجتماعی توضیح داده می شه.
نویسندگان مطالعه نتیجه گیری کردن: «دین داری ممکنه با پرورش منابع کلیدی مقابله ایِ روانی و اجتماعی، در برابر پریشانی عاطفی محافظت ایجاد کنه و این موضوع بر اهمیت نقش دین در سلامت روان تاکید دارد. این یافته ها پتانسیل بالینی مداخلاتی رو برجسته می کنه که برای تقویت شکرگزاری طراحی شدن؛ مشابه روش هایی که برای تسریع نتایج سلامت روان و بهبود مدیتیشن با نوروفیدبک به کار می روند تا به عنوان راهکاری برای بهبود بهزیستی و کاهش علائم اختلالات عاطفی عمل کنن.»
این مطالعه به درک علمی از همبستگی های روان شناختیِ دین داری و نقش دین در سلامت روان کمک می کنه. با این حال، باید توجه داشت که طراحی مقطعی این تحلیل خاص اجازه نمی ده که از نتایج، استنتاج های علیتی (علت و معلولی) گرفته بشه.
مقاله، «نگرش شکرگزاری: چگونه منابع روانی و اجتماعی اثر محافظتی دین داری بر علائم افسردگی را میانجی گری می کنند و چگونه این امر با نقش دین در سلامت روان ارتباط دارد،» توسط اتان دی. لانتز و دانیل کی. نادورف نوشته شده است.
درک عمیق تر از چگونگی تاثیر دین داری بر ابعاد مختلف روان شناختی می تواند به متخصصان کمک کند تا رویکردهای جامع تری را برای پیشگیری از اختلالات خلقی اتخاذ کنند. تمرکز بر منابعی چون شکرگزاری و روابط اجتماعی می تواند پلی میان معنویت و علم روان شناسی نوین برای ارتقای کیفیت زندگی افراد باشد.
Religiosity may protect against depression and stress by fostering gratitude and social support
