تحقیقات جدید نشان می دهد که مداخلات دارویی هدفمند می تواند راهی موثر برای پیشگیری اضطراب نوجوانی با کتامین در برابر استرس های اجتماعی و قلدری باشد.
یه مطالعه جدید که توی مجله Physiology & Behavior چاپ شده، نشون می ده که تجویز کتامین موقع استرس های اجتماعی در دوران نوجوانی می تونه از بروز اضطراب و گوشه گیری جلوگیری کنه. این یافته ها ثابت می کنن که مداخلات پزشکی هدفمند ممکنه یه روزی به پیشگیری اضطراب نوجوانی با کتامین و ایجاد تاب آوری در برابر اثرات منفی قلدری روی سلامت روان کمک کنن.
قرار گرفتن در معرض اتفاقات استرس زای زندگی توی دوره حساس نوجوانی، با افزایش خطر ابتلا به بیماری های روانی و اختلالات مصرف مواد رابطه نزدیکی داره. در مدل های حیوانی، تجربه شکست های اجتماعی مداوم که شبیه همون تجربه قلدری در انسان هاست، معمولا باعث اضطراب کوتاه مدت و علائم افسردگی می شه و اهمیت پیشگیری اضطراب نوجوانی با کتامین را برجسته می کند. همچنین حساسیت حیوان رو به پاداشِ موادی مثل کوکائین در دوران بزرگسالی افزایش می ده.
دانشمندان می خواستن ببینن چطوری می شه این مسیر رو که از استرس های اولیه به مشکلات روانی و اعتیاد در آینده ختم می شه، قطع کرد. تحقیقات قبلی نشون داده بود که سیستم گلوتامات مغز (که یه شبکه بزرگ از پیام رسان های شیمیاییه)، نقش مهمی در نحوه پردازش استرس اجتماعی و پاداش مواد در مغز داره.
پیشگیری اضطراب نوجوانی با کتامین؛ یافته های جدید
کتامین یه داروی ضد افسردگی سریع الاثره که با مسدود کردن گیرنده های خاص گلوتامات در مغز کار می کنه. به خاطر توانایی شناخته شده اش در تغییر این مسیرهای شیمیایی و تسکین علائم افسردگی، محققان این مطالعه رو طوری طراحی کردن که ببینن آیا کتامین می تونه مثل یه سپر محافظ عمل کنه یا نه. اونا می خواستن بفهمن که آیا دادن کتامین قبل از برخوردهای استرس زا می تونه هم از رفتارهای اضطرابی فوری و هم از آسیب پذیری طولانی مدت به اعتیاد کوکائین جلوگیری کنه و به پیشگیری اضطراب نوجوانی با کتامین کمک کند.
ماریا ای. آگویلار، نویسنده مسئول و استاد دانشگاه والنسیا و عضو گروه تحقیقاتی «مکانیسم های عصبی-رفتاری و اندوفنوتیپ های رفتار اعتیادآور» توضیح داد: «نوجوانی یه دوره حیاتی برای رشده، بنابراین قرار گرفتن در معرض استرس توی این مرحله، مثل قلدری، می تونه عواقب منفی برای سلامت روان داشته باشه، مثل شروع اضطراب و یا افسردگی و افزایش آسیب پذیری نسبت به سوءمصرف مواد.»
«با استفاده از یه مدل حیوانیِ استرس اجتماعی در موش های نوجوان (شکست در برخوردهای متناوب با یه موش تهاجمی تر)، مشاهده کردیم که بروز افسردگی مدت کوتاهی بعد از قرار گرفتن در معرض استرس، حساسیت بیشتر به کوکائین رو در بزرگسالی پیش بینی می کنه. بنابراین، فرض ما اینه که تجویز کتامین، که اثرات ضد افسردگی سریعی داره، می تونه بروز افسردگی و آسیب پذیری بعدی به کوکائین رو کاهش بده.»
برای تست این موضوع، محققان از نمونه ای شامل 56 موش نر استفاده کردن. 40 تا از این موش ها سوژه های آزمایش بودن، در حالی که 16 موش بزرگ تر و تهاجمی تر برای ایجاد یه محیط استرس زا استفاده شدن.
موش های آزمایشگاهی به چهار گروه تقسیم شدن؛ از جمله یه گروه کنترل بدون استرس شامل هشت موش که بهشون آب نمک تزریق شد. گروه دوم شامل هشت موش بود که تزریق آب نمک دریافت کردن و تحت استرس اجتماعی قرار گرفتن. دو گروه باقی مونده که هر کدوم شامل 12 موش بودن، قبل از مواجهه با استرس، دوز کم یا زیاد کتامین رو دریافت کردن.
فرآیند استرس شامل قرار دادن یه موش آزمایشگاهی در قفس یه موش تهاجمی برای برخوردهای کوتاه بود. این اتفاق چهار بار افتاد و بین هر بار سه روز فاصله بود. قبل از هر برخورد، موش های گروه های تحت درمان، دوز تعیین شده شون از کتامینو دریافت می کردن.
مدت کوتاهی بعد از آخرین اتفاق استرس زا، محققان یه سری تست های رفتاری انجام دادن. اونا از یه ماز (هزارتو) مرتفع به شکل علامت مثبت برای اندازه گیری اضطراب استفاده کردن. موش ها به طور طبیعی فضاهای تاریک و بسته رو ترجیح می دن، بنابراین صرف زمان کمتر در بازوهای باز و بدون دیواره ماز، نشون دهنده اضطراب بالاتره.
دانشمندان همچنین از تست تعامل اجتماعی استفاده کردن تا ببینن آیا موش ها به یه موش جدید و غریبه نزدیک می شن یا ازش دوری می کنن. برای اندازه گیری علائمی شبیه به افسردگی، محققان از «تست پاشش» استفاده کردن. این تست شامل پاشیدن یه محلول قندی چسبناک روی موش هست تا ببینن با چه سرعت و چند بار خودش رو تمیز می کنه.
تمیز نکردن بدن نشون دهنده از دست دادن علاقه به فعالیت های عادیه، مفهومی که بهش «آنهدونیا» (لذت نبردن) می گن. اونا همچنین از تست تعلیق دم استفاده کردن که در اون موش ها رو برای مدتی کوتاه از دمشون نگه می دارن. این تست اندازه می گیره که اونا چقدر برای فرار تلاش می کنن در مقابل اینکه چقدر بی حرکت می مونن، که این حالت نمادی از ناامیدی رفتاریه.
سه هفته بعد، دانشمندان موش های بالغ رو برای آسیب پذیری به کوکائین آزمایش کردن. در این روش، موش ها دوز بسیار کمی از کوکائین رو در یه محفظه مشخص و متمایز دریافت می کنن. بعدا به موش ها اجازه داده می شه آزادانه بین اون محفظه و یه محفظه خنثی جابجا بشن تا ببینن آیا اونا اون فضا رو با پاداش مواد مرتبط می دونن یا نه.
محققان متوجه شدن موش هایی که بدون کتامین در معرض استرس اجتماعی قرار گرفتن، علائم واضحی از اضطراب نشون دادن. اونا در مقایسه با گروه کنترلِ بدون استرس، زمان خیلی کمتری رو صرف گشت وگذار در بازوهای باز ماز مرتفع کردن. این موش های استرس دیده همچنین از تعاملات اجتماعی دوری می کردن و ترجیح می دادن در طول تست تعامل اجتماعی، از یه موش غریبه دور بمونن.
تجویز کتامین قبل از برخوردهای استرس زا، یه اثر محافظتی در برابر این تغییرات رفتاری ایجاد کرد. موش هایی که دوز بالاتر کتامین رو دریافت کرده بودن، در ماز رفتاری شبیه به گروه کنترل بدون استرس داشتن که نشون می ده دارو از اضطراب ناشی از استرس جلوگیری کرده. به همین ترتیب، دوز بالاتر کتامین به طور کامل از رفتار دوری اجتماعی جلوگیری کرد و باعث شد موش های استرس دیده به طور عادی با هم سالان جدیدشون تعامل داشته باشن.
نتایج تست هایی که علائم افسردگی رو اندازه می گرفتن، قطعیت کمتری داشتن. در تست تعلیق دم، تمام موش هایی که در معرض استرس بودن، زمان کمتری رو نسبت به موش های کنترل بی حرکت موندن و کتامین این نتیجه رو تغییر نداد. در تست پاشش هم دانشمندان تفاوت معنی داری در رفتار تمیز کردن بدن بین هیچ کدوم از گروه ها مشاهده نکردن.
در آخرین تست که آسیب پذیری طولانی مدت به کوکائین رو ارزیابی می کرد، محققان با یه نتیجه غیرمنتظره روبرو شدن. دوز کوچک کوکائین نتونست در هیچ کدوم از گروه ها، از جمله موش های استرس دیده ای که کتامین دریافت نکرده بودن، اثر پاداش دهنده ایجاد کنه. چون خودِ استرس باعث ایجاد تمایلِ پیش بینی شده به مواد نشد، دانشمندان نتونستن در مورد توانایی کتامین برای جلوگیری از این پیامد خاصِ طولانی مدت نتیجه گیری کنن.
آگویلار به PsyPost گفت: «افزایش تاب آوری نسبت به اثرات منفی قرار گرفتن در معرض استرس اجتماعی در دوران نوجوانی روی سلامت روان ممکنه. مثلا، تجویز کتامین به موش ها در طول دوره های استرس، از بروز علائم اضطراب، افسردگی (مثل دوری اجتماعی) و افزایش آسیب پذیری به کوکائین جلوگیری می کنه. این نتایج از انجام مطالعات بالینی برای ارزیابی مفید بودن احتمالی کتامین در پیشگیری اضطراب نوجوانی با کتامین حمایت می کنه.»
وقتی درباره مطالعات حیوانی می خونیم، ممکنه نتایج رو اشتباه تفسیر کنیم. بعضی ها ممکنه فکر کنن این نتایج اصلا به انسان ها ربطی نداره، در حالی که بعضی دیگه ممکنه فکر کنن کتامین یه درمان آماده برای نوجوانانیه که مورد قلدری قرار گرفتن. دانشمندان اشاره می کنن که این تحقیقات پایه، فقط یه قدم مقدماتی برای درک مکانیسم های بیولوژیکی اساسی استرس و تاب آوریه.
اهمیت و محدودیت های مطالعه پیشگیری اضطراب نوجوانی با کتامین
آگویلار خاطرنشان کرد: «اگرچه نتایج به دست اومده نشون دهنده مفید بودن کتامین در پیشگیری از اثرات استرسه، اما مهمه که به یاد داشته باشیم این یه تحقیق پایه روی موش هاست. با این حال، از مدل های حیوانی معتبری هم برای ایجاد استرس و هم برای مطالعه عواقب اون استفاده شده تا راهکارهای پیشگیری اضطراب نوجوانی با کتامین بررسی شوند.»
«با استفاده از این مدل ها، ما در آزمایشگاه خودمون بارها مشاهده کردیم که موش های تحت شکست اجتماعی، علائمی شبیه به اضطراب و افسردگی و همچنین افزایش اثرات پاداش دهنده دوزهای پایین کوکائین رو نشون می دن. در این مطالعه، ما ثابت کردیم که کتامین در معکوس کردن بیشتر این اثرات مؤثره، بنابراین فکر می کنیم ممکنه در انسان ها هم مفید باشه.»
«تحقیق با مدل های حیوانی به ما اجازه می ده پاتوفیزیولوژی و مکانیسم های عصبی-زیستی بیماری ها، در این مورد اختلالات روانی مرتبط با استرس رو مطالعه کنیم و اثربخشی درمان های مختلف رو به عنوان یه مرحله مقدماتی برای انجام کارآزمایی های بالینی در انسان ها بسنجیم. شباهت زیاد ژنتیکی، آناتومیک و رفتاری بین جوندگان و انسان ها، تعمیم نتایج رو تسهیل می کنه، اما این کار نیاز به احتیاط و تایید بیشتر در انسان ها داره.»
این مطالعه محدودیت های خاصی هم داره، مثل نبودِ یه گروه از موش های بدون استرس که کتامین دریافت کرده باشن. کتامین می تونه اثرات پیچیده خودش رو روی مغز داشته باشه و بدون این گروه کنترل، جدا کردن اثرات عمومی دارو از اثرات مسدودکننده استرس سخته.
علاوه بر این، دانشمندان در این آزمایش فقط از موش های نر استفاده کردن. تحقیقات آینده با هدف رفع این شکاف ها و با انجام مطالعات مشابه روی موش های ماده انجام خواهد شد، چون زنان معمولا نسبت به افسردگی و اثرات پاداش دهنده کوکائین آسیب پذیرتر هستن، و این می تواند به درک بهتر پیشگیری اضطراب نوجوانی با کتامین در هر دو جنس کمک کند.
آگویلار توضیح داد: «هدف بلندمدت ما تعیین اندوفنوتیپ های تاب آوری در برابر استرس اجتماعی در موش های هر دو جنس، مطالعه مبانی عصبی-زیستی اون ها و شناسایی درمان ها و مداخلات محیطیه که این تاب آوری رو افزایش می دن.»
«در راستای نتایج مطالعه فعلی، ما قبلا شاهد افزایش تاب آوری در برابر استرس با سایر درمان های دارویی (مثلا ممانتین) و مداخلات محیطی مثل فعالیت بدنی بودیم. این نوع مطالعه همچنین به ما اجازه می ده دانش خودمون رو در مورد مبانی عصبی-زیستی آسیب پذیری و تاب آوری در برابر استرس گسترش بدیم.»
«کتامین و ممانتین (که در مطالعه قبلی استفاده شد) آنتاگونیست های انتقال دهنده عصبی گلوتامات هستن. بنابراین، اثربخشی این داروها در معکوس کردن اثرات استرس و افزایش تاب آوری، نشون دهنده درگیر بودن این سیستم انتقال عصبی در عواقب استرس بر سلامت روان و همچنین پتانسیل پیشگیری اضطراب نوجوانی با کتامین است.»
مطالعه با عنوان «کتامین اثرات شکست اجتماعی متناوب بر اضطراب، تعامل اجتماعی و ترجیح مکانی شرطی شده ناشی از کوکائین رو در موش های نر کاهش می ده،» توسط ام.ای. مارتینز-کابایرو، ام.پی. گارسیا-پاردو، سی. کالپ-لوپز، ام.سی. آرناس، سی. مانزانِدو و ام.ای. آگویلار نوشته شده است.
این پژوهش ها دریچه ای نو به سوی درمان های پیشگیرانه در روان پزشکی باز می کنند و نشان می دهند که چگونه می توان با استفاده از دانش بیوشیمی مغز، اثرات مخرب تجربیات اجتماعی منفی را به حداقل رساند. اگرچه تا استفاده گسترده بالینی هنوز راه زیادی باقی است، اما تمرکز بر تقویت تاب آوری در دوران حساس نوجوانی می تواند از بروز بسیاری از اختلالات جدی در بزرگسالی جلوگیری کند.
Ketamine blocks the short-term anxiety and social withdrawal linked to adolescent social defeat
