یه مطالعه جدید که در Psychopharmacology منتشر شده، پدیده بیولوژیکی معروف به «مسمومیت مجدد» رو در مصرف کنندگان حشیش بررسی می کنه. با توجه به تحقیقاتی که پیرامون کاهش الکل با گل انجام شده، درک دقیق رفتار THC در بدن اهمیت زیادی دارد. یافته ها نشون می ده که استرس فیزیکی شدید ناشی از غوطه ور شدن در آب سرد، THC ذخیره شده رو دوباره به جریان خون برنمی گردونه. این تحقیق به بررسی تاثیر استرس بر تست ماریجوانا می پردازه و نشون می ده که استرس های فیزیکی متوسطی که در زندگی روزمره باهاشون روبه رو می شیم، احتمالا باعث نمی شن که تست اعتیاد یه نفر مثبت بشه یا مدت ها بعد از آخرین مصرف، دچار حالت های مسمومیت بشه.
ترکیب اصلی و روان گردان در حشیش، دلتا-9-تتراهیدروکانابینول هست که معمولا به نام THC شناخته می شه. این ماده شیمیایی به شدت «چربی دوست» هست، یعنی به جای آب، به راحتی در چربی ها حل می شه.
وقتی کسی حشیش مصرف می کنه، بدن بخش زیادی از THC رو متابولیزه می کنه، اما بخش قابل توجهی از اون جذب و در بافت های چربی سراسر بدن ذخیره می شه. این ذخایر چربی می تونن مثل یه انبار طولانی مدت برای این ماده عمل کنن. آثاری از THC در نمونه برداری های چربی انسانی، حتی هفته ها بعد از قطع مصرف، شناسایی شده.
این مکانیسم ذخیره سازی بیولوژیکی باعث شده دانشمندان فرضیه مسمومیت مجدد رو مطرح کنن. بدن وقتی با کمبود انرژی مواجه می شه، مثل زمان گرسنگی یا استرس فیزیکی شدید، به طور طبیعی ذخایر چربی رو برای تامین انرژی تجزیه می کنه. به این فرآیند «لیپولیز» می گن. این فرآیند نشون می ده که وقتی بدن در زمان استرس سلول های چربی رو تجزیه می کنه، THC ذخیره شده ممکنه همراه با انرژی ذخیره شده، دوباره به جریان خون آزاد بشه. این موضوع سوالاتی را در مورد تاثیر استرس بر تست ماریجوانا و نتایج آن مطرح می کند.
دانیل مک کارتنی، نویسنده مطالعه و مدرس فارماکولوژی در دانشگاه سیدنی، می گه: «پیشنهاد شده بود که THC ذخیره شده در چربی بدن ممکنه در دوره های استرس شدید دوباره به چرخه خون برگرده و احتمالا غلظت THC خون رو افزایش بده.»
در تصویر زیر، شمای کلی از فرآیندهای فیزیولوژیک مرتبط با آزادسازی مواد در بدن را مشاهده می کنید که در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته است.
![]()
این نمودارهای گرافیکی نشان دهنده نحوه تعامل سیستم عصبی و بافت های چربی در زمان مواجهه با استرسورهای محیطی هستند.
«این ایده در زمینه های علمی و قانونی مطرح شده، اما شواهد انسانی مستقیم خیلی کمی برای تاییدش وجود داره. ما می خواستیم این موضوع رو تحت شرایط کنترل شده آزمایش کنیم تا ببینیم آیا استرس شدید واقعا غلظت THC خون رو در مصرف کنندگان دائمی حشیش افزایش می ده یا نه.»
تحقیقات قبلی روی حیوانات شواهدی از این پدیده رو نشون داده بود. مطالعات روی موش ها نشون داد که هورمون های استرس و محرومیت غذایی می تونه غلظت THC خون رو در حیواناتی که قبلا با این ماده تحت درمان بودن، افزایش بده.
با این حال، مطالعات انسانی نتایج قطعی کمتری داشتن. یه مطالعه نشون داد که ورزش شدید سطح THC پلاسما رو در مصرف کنندگان دائمی به طور قابل توجهی بالا می بره. مطالعه دیگه ای که شامل محرومیت غذایی و دویدن بود، نتایج متفاوتی داشت. نویسندگان مطالعه فعلی قصد داشتن با استفاده از نوع دیگه ای از استرس، این یافته ها رو شفاف تر کنن.
طراحی مطالعه برای بررسی تاثیر استرس بر تست ماریجوانا
محققان 15 داوطلب رو برای این آزمایش جذب کردن. این نمونه شامل 9 زن و 6 مرد بود. همه شرکت کنندگان مصرف کنندگان دائمی حشیش بودن که گزارش دادن حداقل سه روز در هفته از این ماده استفاده می کنن. به طور متوسط، این گروه پنج روز در هفته حشیش مصرف می کردن. برای اطمینان از اینکه THC شناسایی شده مربوط به مصرف لحظه ای نباشه، شرکت کنندگان باید حداقل 12 ساعت قبل از آزمایش از مصرف حشیش خودداری می کردن. اون ها همچنین بیش از 8 ساعت ناشتا بودن تا مطمئن بشن بدنشون آماده متابولیزه کردن چربی هست.
استرسور انتخاب شده برای این آزمایش، غوطه وری در آب سرد بود. این روش برای ایجاد پاسخ شدید «جنگ یا گریز» و تحریک تجزیه چربی ها شناخته شده است. شرکت کنندگان در وانی نشستن که با آب سرد حدود 10 درجه سانتی گراد پر شده بود. اون ها به مدت 10 دقیقه تا استخوان های ترقوه زیر آب موندن. این مدت زمان و دما برای ایجاد استرس فیزیولوژیک قابل توجه، بدون ایجاد خطر برای داوطلبان، انتخاب شده بود.
تیم تحقیقاتی اندازه گیری های دقیقی رو در سه زمان مشخص انجام دادن. اون ها اندازه گیری های پایه رو بلافاصله قبل از غوطه وری در آب سرد انجام دادن. سری دوم داده ها رو پنج دقیقه بعد از بیرون اومدن شرکت کنندگان از وان جمع آوری کردن. آخرین سری داده ها هم دو ساعت بعد از آزمایش جمع آوری شد. در هر مرحله، تیم نمونه خون گرفت و تست های شناختی انجام داد.
نمونه های خون برای چندین نشانگر شیمیایی تجزیه و تحلیل شدن. محققان دنبال THC پلاسما و متابولیت های اون گشتن تا ببینن آیا غلظت اون ها بعد از استرس بالا رفته یا نه. اون ها همچنین سطح گلیسرول و اسیدهای چرب آزاد رو اندازه گیری کردن. این ترکیبات محصولات جانبی تجزیه چربی هستن. افزایش گلیسرول و اسیدهای چرب آزاد به عنوان مدرک بیولوژیکی نشون دهنده وقوع لیپولیز هست. علاوه بر این، تیم تحقیقاتی ضربان قلب، فشار خون و دمای بدن رو برای اندازه گیری پاسخ استرس فیزیولوژیک کنترل کردن.
اثرات ذهنی و شناختی هم ارزیابی شد. شرکت کنندگان کارهای کامپیوتری رو انجام دادن که برای اندازه گیری توجه، سرعت پردازش و عملکرد روانی-حرکتی طراحی شده بود. به طور مشخص، اون ها تست جایگزینی نماد اعداد، تست توجه پراکنده و تست جمع متوالی رو انجام دادن. شرکت کنندگان همچنین از مقیاس های بصری استفاده کردن تا بگن چقدر احساس «نئشگی» یا «سرخوشی» دارن و همچنین میزان آرامش و عصبانیت خودشون رو رتبه بندی کنن.
نتایج نشون داد که غوطه وری در آب سرد با موفقیت باعث ایجاد پاسخ استرس شده. شرکت کنندگان بعد از حمام، افزایش ضربان قلب و فشار خون سیستولیک بالاتری رو نشون دادن. دمای بدنشون هم همون طور که انتظار می رفت پایین اومد. رتبه بندی های ذهنی هم تایید کرد که شرکت کنندگان بعد از قرار گرفتن در معرض آب سرد، احساس آرامش کمتر و عصبانیت بیشتری داشتن.
تجزیه و تحلیل خون تایید کرد که این مداخله باعث تجزیه چربی شده. غلظت گلیسرول و اسیدهای چرب آزاد به طور قابل توجهی از حالت پایه تا اندازه گیری های بعد از آزمایش افزایش یافت.
با وجود القای موفقیت آمیز استرس و تجزیه چربی، محققان هیچ افزایش متناظری در سطح THC خون پیدا نکردن. غلظت THC در هر سه مرحله زمانی ثابت موند. سطح 11-COOH-THC که متابولیت اصلی این ماده است هم بعد از استرس آب سرد بالا نرفت. در واقع، غلظت این متابولیت در طول دوره نظارت دو ساعته کمی کاهش یافت که احتمالا به دلیل دفع طبیعی از بدن بوده. این یافته ها به روشن شدن ابهامات پیرامون تاثیر استرس بر تست ماریجوانا کمک شایانی می کند.
عملکرد شناختی هم تحت تاثیر استرسور قرار نگرفت. شرکت کنندگان هیچ نشانه ای از اختلال در هیچ کدوم از تست های کامپیوتری نشون ندادن. زمان واکنش و نمرات دقت اون ها بعد از غوطه وری در آب سرد تغییر معنی داری نکرد. این موضوع با عدم تغییر در غلظت THC خون همخوانی داره. بدون افزایش حضور این ماده در جریان خون، انتظار اختلال عملکردی هم نمی رفت.
یه تغییر جزئی در احساسات ذهنی وجود داشت. شرکت کنندگان گزارش دادن که بلافاصله بعد از حمام سرد، کمی احساس «نئشگی» داشتن. با این حال، محققان اشاره کردن که این اثر ناچیز بود. میانگین رتبه بندی در یک مقیاس 100 امتیازی کمتر از سه امتیاز افزایش یافت. نویسندگان پیشنهاد می کنن که این احتمالا نتیجه شوک فیزیولوژیک عمومی آب سرد یا اثر پلاسیبو (تلقین) بوده، نه مسمومیت واقعی.
محققان همچنین بزاق دهان رو که معمولا در غربالگری های جاده ای مواد مخدر تست می شه، بررسی کردن. اون ها متوجه شدن که استرس آب سرد منجر به افزایش نتایج مثبت در تست های بزاق نشد. این موضوع نشون می ده که تجزیه چربی ناشی از استرس احتمالا باعث ایجاد مثبت کاذب در تست های مواد مخدر مبتنی بر بزاق که توسط پلیس استفاده می شه، نمی شه. این یافته ها پیامدهای مهمی برای درک تاثیر استرس بر تست ماریجوانا و اعتبار تست های دارویی دارد.
مک کارتنی به PsyPost گفت: «ما متوجه شدیم که استرس فیزیکی کوتاه، مثل غوطه وری در آب سرد، غلظت THC خون رو افزایش نمی ده یا باعث مسمومیت در مصرف کنندگان دائمی حشیش نمی شه. این نشون می ده که استرسورهای روزمره احتمالا تاثیر معناداری روی غلظت THC خون ندارن. البته، شرکت کنندگان ما مصرف کنندگان دائمی متوسط بودن نه مصرف کنندگان خیلی سنگین یا وابسته، بنابراین یافته ها باید در اون زمینه تفسیر بشن.» این یافته ها نشان می دهد که تاثیر استرس بر تست ماریجوانا در شرایط عادی و استرس های فیزیکی کوتاه، بسیار ناچیز است.
محققان چندین توضیح برای اینکه چرا نتایجشون با مطالعه قبلی (که گفته بود ورزش سطح THC رو افزایش می ده) متفاوت بود، ارائه دادن. عامل اصلی به نظر می رسه شدت استرس باشه. مطالعه ورزش شامل 35 دقیقه دوچرخه سواری بود که ضربان قلب رو به حدود 130 تپش در دقیقه رسوند. غوطه وری در آب سرد در این مطالعه فقط ضربان قلب رو به حدود 80 تپش در دقیقه رسوند.
در نتیجه، مطالعه ورزش پاسخ متابولیک خیلی قوی تری ایجاد کرد. افزایش اسیدهای چرب آزاد مشاهده شده در مطالعه ورزش، تقریبا شش برابر بیشتر از افزایش مشاهده شده در مطالعه آب سرد بود.
به نظر می رسه با اینکه آب سرد باعث مقداری تجزیه چربی می شه، اما ممکنه اون قدر شدید نباشه که مقدار قابل شناسایی از THC ذخیره شده رو آزاد کنه. استرسور در دنیای واقعی احتمالا باید شدید و طولانی مدت باشه تا بتونه اثراتی مشابه مطالعه ورزش رو بازسازی کنه.
عامل دیگه می تونه عادت های مصرف شرکت کنندگان باشه. داوطلبان این مطالعه مصرف کنندگان دائمی متوسط بودن. افرادی که عادت های مصرف سنگین تری دارن ممکنه مقادیر بیشتری از THC رو در بافت چربی خودشون ذخیره کنن. ممکنه یه استرسور مشابه بتونه باعث آزادسازی این ماده در مصرف کنندگان خیلی سنگین یا کسانی که شاخص توده بدنی بالاتری دارن، بشه.
مطالعاتی که شامل مصرف کنندگان سنگین تر حشیش یا انواع مختلف استرس های روانی و فیزیکی باشه، می تونه تصویر کامل تری درباره تاثیر استرس بر تست ماریجوانا ارائه بده. در حال حاضر، شواهد نشون می ده که استرس فیزیکی کوتاه و متوسط، عامل خطری برای مسمومیت ناگهانی با حشیش نیست.
یافته های کلیدی در مورد تاثیر استرس بر تست ماریجوانا و غلظت THC خون
این مطالعه با عنوان «آیا استرس شدید ناشی از غوطه وری در آب سرد، غلظت THC خون رو در مصرف کنندگان دائمی حشیش افزایش می ده؟» توسط دانیل مک کارتنی، جردن لووکس، ربکا گوردون، لورا شارمن، کیتی واکر، جاناتون سی. آرنولد و ایین اس. مک گرگور نوشته شده است.
این پژوهش با رد فرضیه مسمومیت مجدد در اثر استرس های معمولی، آرامش خاطری برای مصرف کنندگان سابق ایجاد می کند که نگران مثبت شدن ناگهانی تست های خود در موقعیت های تنش زا هستند. با این حال، تفاوت نتایج این تحقیق با مطالعات ورزشی نشان می دهد که شدت فعالیت فیزیکی همچنان یک فاکتور تعیین کننده در متابولیسم چربی و آزادسازی مواد ذخیره شده است.
Stress does not appear to release stored THC into the bloodstream