تحقیقات جدید نشون داده که قرار گرفتن در معرض دمای بالای محیط در دوران کودکی ممکنه مانع رشد مهارت های پایه بشه. یافته ها نشون می دن که تاثیر گرما بر رشد کودکان، به ویژه در محیط هایی با میانگین دمای حداکثری بالای 32 درجه سانتی گراد (تقریبا 90 درجه فارنهایت) که کودکان کمتر به مراحل تکاملی رشد، به ویژه در سوادآموزی و ریاضیات، می رسن، قابل توجهه. این مطالعه در مجله روانشناسی و روانپزشکی کودک (Journal of Child Psychology and Psychiatry) منتشر شده.
تاثیر گرما بر رشد کودکان؛ ابعاد ناشناخته
دمای جهانی در سال 1403 به رکوردهای جدیدی رسید که باعث نگرانی هایی در مورد اثرات زنجیره ای گرم شدن سیاره بر سلامت انسان شده. تحقیقات علمی قبلی، ارتباط بین گرمای شدید و بیماری های جسمی مختلف رو هم در کودکان و هم در بزرگسالان ثابت کردن. اما در مورد اینکه قرار گرفتن در معرض گرما در سال های حساس شکل گیری زندگی چطور بر رشد شناختی و روانی-اجتماعی تاثیر می ذاره، اطلاعات کمتری در دست بود. درک تاثیر گرما بر رشد کودکان بسیار حیاتی است.
چند سال اول زندگی، دوره حساسی برای تکامل مغزه. سیستم های بیولوژیکی در کودکان خردسال هنوز کاملا رشد نکردن، که باعث می شه اون ها در تنظیم دمای بدن از طریق مکانیسم هایی مثل تعریق، کمتر کارآمد باشن. کودکان خردسال همچنین برای تغییر محیط یا تامین آب بدنشون کاملا به بزرگسالان وابسته هستن.
گرما ممکنه از طریق چندین مسیر بیولوژیکی و اکولوژیکی در رشد اختلال ایجاد کنه. دمای بالا می تونه باعث کم آبی بدن و اختلال در خواب بشه که هر دو برای یادگیری مضر هستن. استرس گرمایی همچنین می تونه باعث التهاب عصبی بشه و سیستم های پاسخ به استرس بدن رو تشدید کنه. این عوامل به طور مستقیم بر تاثیر گرما بر رشد کودکان اثر می گذارند.
فراتر از اثرات مستقیم فیزیولوژیکی، گرما می تونه محیط زندگی کودک رو هم تغییر بده. هوای بسیار گرم می تونه با آسیب رساندن به محصولات یا افزایش خطر آلودگی غذا، امنیت غذایی رو به خطر بندازه. همچنین ممکنه شیوع ناقلان بیماری مثل پشه ها رو افزایش بده و منجر به بیماری هایی بشه که جلوی رشد رو می گیرن.
«ما می دونیم که گرمای شدید روی سلامت جسمی تاثیر می ذاره، اما شواهد خیلی محدودی در مورد اینکه چطور رشد اولیه کودک رو، به ویژه در کشورهای با درآمد کم و متوسط، شکل می ده وجود داشت. این مطالعه با نشون دادن اینکه قرار گرفتن در معرض گرما یک عامل خطر برای رشد در دوران کودکیه، این شکاف رو پر می کنه و بر تاثیر گرما بر رشد کودکان تاکید می کند.» این رو خورخه کوارتاس ، استادیار دانشگاه نیویورک و مدیر مشترک بنیاد آپاپاچو (Fundación Apapacho) گفته.
برای بررسی این اثرات احتمالی، محققان از یک مجموعه داده بزرگ شامل 19607 کودک استفاده کردن. شرکت کنندگان سه و چهار ساله بودن و در شش کشور مختلف زندگی می کردن: گرجستان، گامبیا، ماداگاسکار، مالاوی، سیرالئون و کشور فلسطین.
این کشورهای خاص بر اساس در دسترس بودن داده های دقیق انتخاب شدن. محققان به خوشه های خانوارهایی با موقعیت جغرافیایی مشخص نیاز داشتن که اطلاعات دقیقی هم از رشد کودک داشته باشن. جمع آوری داده ها بین سال های 1396 تا 1399 انجام شد.
محققان داده های نظرسنجی رو با سوابق اقلیمی با وضوح بالا ترکیب کردن. اون ها از شاخص رشد دوران کودکی (ECDI) برای ارزیابی پیشرفت کودکان استفاده کردن. این شاخص یک ابزار استاندارد شده است که توسط یونیسف برای ردیابی مراحل رشد ساخته شده.
شاخص ECDI بر گزارش های والدین در مورد مهارت ها و رفتارهای خاص تکیه داره. این شاخص چهار حوزه متمایز رو پوشش می ده: سوادآموزی-ریاضیات، رشد فیزیکی، عملکرد اجتماعی-عاطفی و رویکردهای یادگیری. اگه کودکی بتونه اکثر وظایف رو در یک حوزه خاص انجام بده، در اون حوزه «در مسیر درست» در نظر گرفته می شه.
برای داده های اقلیمی، تیم از مجموعه داده های اقلیمی ماهانه ERA5-Land استفاده کرد. این به اون ها اجازه داد تا میانگین حداکثر دمای ماهانه ای که هر کودک از بدو تولد تا تاریخ مصاحبه در معرض اون بوده رو محاسبه کنن. محققان مختصات جغرافیایی محل زندگی هر کودک رو با الگوهای آب و هوایی تاریخی تطبیق دادن.
تحلیل های آماری از مدل های احتمالی خطی استفاده کردن. محققان اثرات ثابت جغرافیایی و فصلی رو هم در نظر گرفتن. این یعنی اون ها بچه هایی رو که در یک منطقه زندگی می کردن و در زمان های مختلف سال به دنیا اومده بودن رو با هم مقایسه کردن، نه بچه هایی رو که در اقلیم های کاملا متفاوت زندگی می کردن.
این روش کمک کرد تا تفاوت های پایه بین مناطق گرم و سرد در نظر گرفته بشه. همچنین به محققان اجازه داد تا اثر خاص ناهنجاری های دمایی و قرار گرفتن مداوم در معرض گرما رو جدا کنن. اون ها همچنین متغیرهایی مثل ثروت خانوار، تحصیلات مادر و شهری یا روستایی بودن محل زندگی رو هم کنترل کردن.
تجزیه و تحلیل ها نشون دهنده یک رابطه منفی بین گرمای زیاد و رشد کلی بود. بچه هایی که در معرض میانگین حداکثر دمای ماهانه بالای 32 درجه سانتی گراد بودن، احتمال کمتری داشت که در مسیر رشد درست باشن. این اثر حتی زمانی که محققان شرایط اقلیمی پایه و عوامل اجتماعی-اقتصادی رو در نظر گرفتن، پابرجا بود.
کوارتاس به سای پست گفت: «گرمای شدید فقط باعث ناراحتی بچه ها نمی شه؛ بلکه می تونه به شکل بی صدا در نحوه یادگیری، برقراری ارتباط و توسعه مهارت های پایه اون ها اختلال ایجاد کنه. با رایج تر شدن موج های گرما، محافظت از کودکان در برابر گرما به طور فزاینده ای به یک موضوع توسعه ای تبدیل می شه که ممکنه پیامدهای طولانی مدتی برای افراد و جوامع داشته باشه.»
تاثیر گرما بر رشد کودکان در مهارت های شناختی
وقتی محققان داده ها رو به تفکیک حوزه های خاص بررسی کردن، نتایج متفاوت بود. بیشترین تاثیر منفی گرما در مهارت های سوادآموزی و ریاضیات مشهود بود. بچه هایی که در معرض بالاترین دماها بودن، در مقایسه با اون هایی که در محیط های خنک تر بودن، افت قابل توجهی رو در این مراحل شناختی نشون دادن. این نشان دهنده تاثیر گرما بر رشد کودکان در ابعاد شناختی است.
محققان همچنین پیوندی بین گرما و نمرات اجتماعی-عاطفی پایین تر در دمای 32 درجه سانتی گراد پیدا کردن. با این حال، این ارتباط در تمام بازه های دمایی بالاتر یکسان نبود. رشد فیزیکی ارتباط مثبت ضعیفی با گرمای ملایم نشون داد، اما در دماهای بسیار بالا روند مشخصی نداشت.
نتایج، نابرابری های قابل توجهی رو در مورد اینکه چه کسانی بیشتر تحت تاثیر افزایش دما قرار می گیرن، برجسته کرد. بار گرما به طور مساوی بین همه گروه ها تقسیم نشده بود. کودکان خانواده های با وضعیت اقتصادی ضعیف، با افزایش دما با افت شدیدی در نمرات رشد مواجه شدن.
برخلاف خانواده های فقیرتر، بچه های خانواده های ثروتمندتر همون روند منفی رو نشون ندادن. این نشون می ده که منابع مالی ممکنه مثل یک ضربه گیر در برابر اثرات مخرب گرما عمل کنن. خانواده های ثروتمندتر ممکنه دسترسی بهتری به تکنولوژی های سرمایشی یا تغذیه بهتر برای مقابله با استرس گرمایی داشته باشن.
جغرافیا و زیرساخت ها هم در یافته ها نقش داشتن. اثرات منفی گرما برای کودکان ساکن در مناطق شهری نسبت به مناطق روستایی بیشتر بود. این موضوع با پدیده «جزیره حرارتی شهری» همخوانی داره، جایی که شهرها بیشتر از حومه شهر گرما رو به دام می اندازن و نگه می دارن.
دسترسی به خدمات پایه هم یک عامل مهم بود. کودکانی که در خانه هایی بدون دسترسی به منابع آب سالم و سیستم فاضلاب زندگی می کردن، هنگام قرار گرفتن در معرض گرما دچار آسیب های رشدی بیشتری شدن. دسترسی به آب برای هیدراته موندن و خنک شدن ضروریه، در حالی که فاضلاب بهداشتی از بیماری هایی که در شرایط گرم راحت تر پخش می شن، جلوگیری می کنه.
محققان همچنین تحلیل های اکتشافی در مورد قرار گرفتن در معرض گرما قبل از تولد انجام دادن. همان طور که در پژوهش های دیگر تاثیر آنتی بیوتیک بارداری بر بیش فعالی و سلامت آینده کودک بررسی شده است، اون ها داده های دمایی مربوط به زمانی رو که بچه ها در رحم مادر (in utero) بودند بررسی کردن. نتایج نشون دهنده برخی ارتباطات منفی بین گرما در سه ماهه سوم بارداری و نتایج رشد بود، اگرچه این الگو نسبت به قرار گرفتن در معرض گرما بعد از تولد، ثبات کمتری داشت.
کوارتاس گفت: «اثرات قوی تر در میان کودکان کوچک تر و کسانی که در شرایط آسیب پذیرتر بودن، واقعا تکان دهنده بود.»
برخی سوءبرداشت ها وجود داره که باید موقع در نظر گرفتن این یافته ها ازشون اجتناب کرد. اشتباهه که فرض کنیم بچه ها در مناطق ذاتا گرم، نسبت به بچه های مناطق سردتر، رشد کمتری دارن. طراحی این مطالعه به طور خاص تفاوت های منطقه ای رو کنترل کرده تا از چنین نتیجه گیری ای جلوگیری بشه.
کوارتاس توضیح داد: «مطالعه ما مناطق رو با هم مقایسه نمی کنه، بلکه کودکانی از همون مناطق رو مقایسه می کنه که به طور تصادفی در زمان های مختلف در معرض دماهای مختلف قرار گرفتن. قرار گرفتن در معرض گرما آینده کودک رو تعیین نمی کنه و خیلی از بچه ها مقاوم هستن، اما این یک خطر قابل پیشگیریه که می تونه نابرابری های موجود رو تشدید کنه و پیشگیری و سازگاری رو به ویژه مهم کنه. در نهایت، موضوع تاثیر گرما بر رشد کودکان نیازمند توجه جدی است.»
مثل هر تحقیقی، این مطالعه هم محدودیت هایی داره. معیار اصلی رشد بر اساس گزارش والدین بود. والدین ممکنه همیشه مهارت های فرزندشون رو با دقت کامل ارزیابی نکنن. این موضوع باعث ایجاد مقداری خطا در اندازه گیری می شه که می تونه بر دقت تخمین ها تاثیر بذاره.
محدودیت دیگه، فرض پایداری محل سکونته. محققان میزان قرار گرفتن در معرض دما رو بر اساس محل زندگی کودک در زمان نظرسنجی تعیین کردن. اون ها فرض کردن که کودک از زمان تولد در همون منطقه زندگی کرده، که ممکنه برای خانواده هایی که مهاجرت کردن درست نباشه.
کوارتاس گفت: «قدم های بعدی ما درک بهتر مکانیسم هاییه که گرما رو به رشد مرتبط می کنه و شناسایی سیاست ها یا مداخلات در سطح خانواده که می تونه بچه ها رو در برابر این اثرات محافظت کنه. ما به ویژه به دنبال راهکارهایی هستیم که در محیط های با امکانات کم قابل اجرا باشن تا تاثیر گرما بر رشد کودکان را به حداقل برسانیم.»
مطالعه ای با عنوان «گرمای محیط و رشد اولیه کودکی: یک تحلیل فراملی ,» توسط خورخه کوارتاس، لنین اچ. بالزا، آندرس کاماچو و نیکولاس گومز-پارا نوشته شده است.
در نهایت، یافته های این پژوهش هشدار مهمی درباره پیامدهای تغییرات اقلیمی بر سلامت روان و توانمندی های نسل جدید است. حفاظت از کودکان در برابر گرمای فزاینده تنها یک اقدام بهداشتی نیست، بلکه سرمایه گذاری برای حفظ پتانسیل های یادگیری و برابری فرصت ها در آینده ای است که با چالش های اقلیمی جدی تری روبه رو خواهد بود.
Exposure to excessive heat appears to hinder psychological development
