تحقیقات اخیر در حوزه علوم اعصاب نشان می دهد که درمان سایکوپاتی با تحریک مغزی از طریق روش های غیرتهاجمی مانند تحریک الکتریکی یا مغناطیسی، پتانسیل بهبود پاسخ های عاطفی و رفتارهای اجتماعی را دارد، هرچند اثربخشی مستقیم آن بر افراد مبتلا به سایکوپاتی همچنان موضوعی برای پژوهش های آینده است.
دانشمندایی که دنبال راه های جدیدی برای مقابله با ویژگی های سایکوپاتی (روان آزاری) هستن، متوجه شدن که تحریک ملایم الکتریکی یا مغناطیسی مغز ممکنه همدلی و رفتارهای اجتماعی رو تا حدی بهتر کنه. یه مطالعه جدید که در Progress in Neuro-Psychopharmacology and Biological Psychiatry منتشر شده، نشون می ده که این تکنولوژی امیدوارکننده ست؛ اما در حال حاضر هیچ مدرک مستقیمی وجود نداره که ثابت کنه درمان سایکوپاتی با تحریک مغزی روی افراد مبتلا به سایکوپاتی جواب می ده.
سایکوپاتی معمولا با رفتارهای ضداجتماعی مداوم و تفاوت های عاطفی مثل کاهش همدلی، احساس گناه و اهمیت ندادن به دیگران همراهه. جالب است بدانید که در برخی پژوهش ها، رابطه مشکلات شخصیتی و کیفیت خواب در پژوهش ها نیز مورد بررسی قرار گرفته است؛ با این حال، درمان های سنتی، مثل برنامه های تراپی و دوره های مدیریت خشم، موفقیت محدودی در تغییر این ویژگی های عاطفی اصلی سایکوپاتی داشتن.
امید به درمان سایکوپاتی با تحریک مغزی؛ رویکردهای نوین
همین موضوع باعث شده محققا بررسی کنن که آیا تفاوت توی فعالیت های مغزی می تونه سایکوپاتی رو توضیح بده یا نه، و اینکه آیا هدف قرار دادن مستقیم مغز می تونه فرصت های جدیدی برای درمان سایکوپاتی با تحریک مغزی ایجاد کنه.
مطالعات تصویربرداری از مغز نشون داده که افرادی با ویژگی های سایکوپاتی، اغلب فعالیت های غیرمعمولی در بخش های مربوط به احساسات و تصمیم گیری دارن. این بخش ها شامل نواحی ای می شه که در تشخیص ترس، واکنش به درد دیگران و تنظیم رفتار نقش دارن.
به همین خاطر، دانشمندا آزمایشِ تحریک غیرتهاجمی مغز رو برای درمان سایکوپاتی با تحریک مغزی شروع کردن؛ توی این روش از آهنربا یا جریان های الکتریکی ضعیف روی پوست سر استفاده می شه تا ببینن آیا تغییر فعالیت مغز می تونه روی واکنش های عاطفی تاثیر بذاره یا نه.
استفاده از تکنولوژی های پیشرفته برای اثرگذاری بر مدارهای عصبی، افق های جدیدی را در علم اعصاب باز کرده است تا راهکارهای موثرتری برای اختلالات پیچیده پیدا شود.
![]()
تصویر بالا نمایی از تلاش های علمی برای نقشه برداری و تحریک نواحی خاصی از مغز را نشان می دهد که در پردازش های عاطفی و کنترل رفتارهای تکانشی نقش کلیدی دارند.
تیم تحقیقاتی این مطالعه جدید به سرپرستی سیلیا اف. کامارا از دانشگاه اسکس انگلیس، می خواستن بدونن که آیا درمان سایکوپاتی با تحریک مغزی می تونه ویژگی های مرتبط با سایکوپاتی رو تغییر بدن یا نه.
کامارا و همکارانش یه بررسی بزرگ و تحلیل آماری روی 64 آزمایش انجام دادن که شامل 122 اثر اندازه گیری شده بود. این مطالعات چندین شکل از تحریک، از جمله تحریک مغناطیسی فراجمجمه ای و تحریک جریان مستقیم فراجمجمه ای رو بررسی کردن و اون ها رو با شرایط شَم (پلاسیبو یا دارونما) مقایسه کردن.
بیشتر این آزمایش ها به جای افرادی که تشخیص سایکوپاتی داشتن، روی داوطلب های بزرگسال سالم انجام شد. شرکت کننده ها قبل و بعد از تحریک مغزی، کارها یا پرسشنامه هایی رو برای اندازه گیری همدلی، واکنش های عاطفی یا رفتارهای اجتماعی انجام دادن. بعد محققا نتایج مطالعات مختلف رو با هم ترکیب کردن تا ببینن آیا الگوی مشخصی به دست می آد یا نه.
یافته ها نشون داد که انواع خاصی از تحریک «تحریکی» مغز (که برای افزایش فعالیت در نواحی هدف گذاری شده مغز طراحی شده) باعث بهبودهای جزئی تا متوسط در واکنش های اجتماعی و عاطفی شده. در بعضی موارد, شرکت کننده ها همدلی بیشتر، تمایل بیشتر به کمک به دیگران یا افزایش احساس گناه رو گزارش کردن. انواع دیگه ای از تحریک که فعالیت مغز رو کم می کنه، گاهی این واکنش ها رو کاهش می داد.
در کل، این تحلیل نشون می ده که درمان سایکوپاتی با تحریک مغزی می تواند روی پردازش های عاطفی و اجتماعی به شکلی که با ویژگی های سایکوپاتی مرتبط هست، تاثیر بگذارد. با این حال، نتایج متفاوت بود و بسته به نوع تحریک، ناحیه مورد نظر مغز و تعداد جلساتی که شرکت کننده ها دریافت کردن، تفاوت های زیادی داشت.
چالش ها و افق های آینده در درمان سایکوپاتی با تحریک مغزی
محققا اشاره کردن که اگرچه یافته ها شواهد اولیه ای نشون می ده که ویژگی های عاطفی می تونن تحت تاثیر تحریک مغزی قرار بگیرن، اما این تکنولوژی هنوز خیلی با یه درمان کاربردی فاصله داره. برای موفقیت درمان سایکوپاتی با تحریک مغزی، نیاز به تحقیقات بیشتری است. نکته قابل توجه اینجاست که این بررسی نشون داد تنها مطالعه موجود که اختصاصا روی افراد سایکوپات انجام شده، هیچ تاثیری رو گزارش نکرده.
کامارا و همکارانش هشدار دادن: «تعمیم دادن یافته های ما به خاطر تحقیقات ناکافی روی نمونه های مرتبط با سایکوپاتی محدوده. واکنش ها به تحریک غیرتهاجمی مغز در افراد مبتلا به سایکوپاتی ممکنه با جمعیت های غیرسایکوپات فرق داشته باشه، چون شواهد نشون می ده که افراد سایکوپات پروفایل های عصبی متفاوتی نسبت به گروه های غیرسایکوپات دارن.»
با این حال، نتایج راه رو برای روش های جدید درک و احتمالا مقابله با جنبه های عاطفی سایکوپاتی و پیشرفت در درمان سایکوپاتی با تحریک مغزی باز می کنه.
این مطالعه با عنوان «در مورد امکان تعدیل ویژگی های سایکوپاتی از طریق تحریک غیرتهاجمی مغز: یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز ،» توسط سیلیا اف. کامارا، کارمن اس. سرگیو، آندرس مولرو چامیزو، آلهاندرا سل، ناتزیدی جی. ریورا اوربینا، مایکل ای. نیچه و پل اچ. پی. هانل نوشته شده است.
در نهایت، دانش ما در مورد مداخله های عصبی برای تغییر ویژگی های شخصیتی پیچیده مانند سایکوپاتی در حال تکامل است. اگرچه نتایج اولیه از آزمایش های روی افراد سالم امیدوارکننده به نظر می رسد، اما تفاوت های بنیادی در ساختار مغز افراد مبتلا به این اختلال، چالش های بزرگی را پیش روی درمانگران قرار داده است. ادامه این مسیر علمی می تواند در آینده به ابزارهای دقیق تری برای مدیریت رفتارهای ضداجتماعی منجر شود.