تحقیقات علمی جدید نشان می دهند که تجربیات ناگوار و تروماهای انباشته در دوران ابتدایی زندگی، نقشی اساسی در شکل گیری الگوهای پیچیده و تقویت کننده رفتارهای اعتیادآور در بزرگسالی ایفا می کنند و در واقع ریشه اعتیاد در ترومای کودکی نهفته است.
یه مطالعه جدید که در مجله علمی Addictive Behaviors منتشر شده، نشون میده که تجربه چندین اتفاق آسیب زا در دوران کودکی با خطر بالاتری برای ایجاد رفتارهای اعتیادآور به هم پیوسته در مراحل بعدی زندگی در ارتباطه. این تحقیق شواهدی رو ارائه می ده که نشون میده افرادی که تروماهای انباشته دوران کودکی رو تحمل می کنن، معمولا اعتیادهای رفتاری و مواد شدیدتری رو تجربه می کنن که همدیگه رو تقویت می کنن. این الگو به یه رابطه پیچیده بین دردهای روانی زودهنگام و روش هایی که افراد در بزرگسالی برای مقابله با اون ها امتحان می کنن، اشاره داره. این موضوع به طور مستقیم با ریشه اعتیاد در ترومای کودکی مرتبط است.
ریشه اعتیاد در ترومای کودکی؛ ارتباط میان آسیب های کودکی و رفتارهای اعتیادآور
دانشمندان می دونن که اتفاقات سخت دوران کودکی می تونه احتمال ابتلای فرد به اعتیاد رو افزایش بده. در گذشته، بسیاری از مطالعات روی این موضوع تمرکز داشتن که چطور یه نوع خاص از تروما روی یه اعتیاد خاص، مثل وابستگی به الکل یا قمار اجباری، تاثیر می ذاره. اما در واقعیت، تجربه های منفی دوران کودکی اغلب روی هم تلنبار می شن و یه کودک ممکنه چندین نوع مختلف از سختی ها رو تحمل کنه.
در عین حال، اعتیادها به ندرت به تنهایی اتفاق می افتن. افراد اغلب از یه رفتار اعتیادآور به رفتار دیگه می رن یا همزمان درگیر چندین اعتیاد می شن. این موضوع نشون میده که اعتیادهای مختلف ممکنه یه پایه روانشناختی مشترک داشته باشن.
جورجیو ونزیانی، محقق پسادکترا در دانشگاه ساپینزای رم و نویسنده این مطالعه، می گه: «انگیزه مطالعه ما وجود یه شکاف مهم توی پیشینه علمی این موضوع بود. با اینکه ارتباط بین تجربه های نامطلوب دوران کودکی و رفتارهای اعتیادآور به طور گسترده بررسی شده، اما نقش تجربه های نامطلوب انباشته فقط به طور جزئی بررسی شده؛ اون هم نه فقط در رابطه با یک رفتار اعتیادآور، بلکه در مورد روابط متقابل اون ها با هم.»
«با توجه به اینکه رفتارهای اعتیادآور مختلف تمایل دارن با هم رخ بدن و همدیگه رو تقویت کنن، درک اینکه چطور تجربه های نامطلوب انباشته دوران کودکی روی تعامل اون ها تاثیر می ذاره، می تونه به شناسایی مکانیسم های آسیب پذیری و بهبود روش های درمانی کمک کنه. به همین دلیل، ما از رویکرد تحلیل شبکه استفاده کردیم تا از نگاه تک بعدی فراتر بریم و الگوهای گسترده تری رو که چندین رفتار اعتیادآور رو بر اساس تجربه های نامطلوب دوران کودکی به هم وصل می کنن، شناسایی کنیم.»
تصویر زیر نشان دهنده تاثیر عمیق تجربیات ناگوار بر سلامت روان و تمایل به رفتارهای پرخطر است که در این مطالعه به دقت بررسی شده است.
این نمودارها و بازنمایی های گرافیکی به تحلیلگران کمک می کنند تا ارتباط میان دردهای گذشته و رفتارهای تکرار شونده امروزی را بهتر درک کنند.
دانشمندان برای این مطالعه، 802 فرد بزرگسال رو از جمعیت عمومی ایتالیا انتخاب کردن. اون ها شرکت کنندگان رو از طریق تبلیغات در پلتفرم های رسانه های اجتماعی مثل فیس بوک و اینستاگرام جمع آوری کردن. شرکت کنندگان یه نظرسنجی آنلاین رو پر کردن که در مورد پیشینه شخصی و سوابق چالش های روانشناختی شون سوال می کرد.
این نظرسنجی شامل یه ابزار غربالگری برای اندازه گیری ده نوع مختلف از رفتارهای اعتیادآور بود. چهار مورد از این ها مربوط به مواد بود، به طور خاص الکل، تنباکو، حشیش و کوکائین. شش مورد دیگه اعتیادهای رفتاری بودن که شامل تمایل شدید به انجام فعالیت هایی مثل قمار، خرید، بازی های ویدئویی، پرخوری، رابطه جنسی و کار بیش از حد می شد.
اعتیاد رفتاری وضعیتیه که در اون فرد نمی تونه در برابر وسوسه انجام کاری که در نهایت به سلامت جسمی، روانی یا اجتماعی ش آسیب می زنه، مقاومت کنه. محققان از شرکت کنندگان پرسیدن که چند وقت یک بار احساس کردن این فعالیت ها رو بیش از حد انجام می دن، کنترل شون رو از دست دادن، یا با وجود پیامدهای منفی به اون ها ادامه دادن.
دانشمندان همچنین از یه پرسشنامه برای ارزیابی میزان مواجهه شرکت کنندگان با اتفاقات آسیب زا قبل از سن هفده سالگی استفاده کردن. این اتفاقات شامل مرگ یکی از اعضای نزدیک خانواده، مشکلات شدید در رابطه والدین، خشونت فیزیکی، بیماری جدی یا سوءاستفاده جنسی بود. بر اساس پاسخ ها، شرکت کنندگان به سه دسته خاص تقسیم شدن.
دسته اول شامل 192 نفر بود که هیچ تجربه نامطلوبی در دوران کودکی نداشتن. دسته دوم شامل 226 نفر بود که دقیقا با یک نوع اتفاق نامطلوب روبرو شده بودن. دسته سوم شامل 384 نفر بود که دو یا چند نوع مختلف از تروماهای دوران کودکی رو تجربه کرده بودن.
برای تجزیه و تحلیل داده ها، دانشمندان از تکنیکی به نام تحلیل شبکه استفاده کردن. تحلیل شبکه یه روش آماریه که به محققان اجازه می ده تا ببینن متغیرهای مختلف چطور در یه ساختار شبکه مانند با هم در ارتباط هستن. با نگاه کردن به این شبکه، محققان می تونستن ببینن کدوم اعتیادها اغلب با هم رخ می دن و کدوم ها به عنوان قطب های مرکزی عمل می کنن که رفتارهای دیگه رو به هم وصل می کنن.
تاثیر ترومای کودکی بر ریشه اعتیاد در ترومای کودکی
داده ها نشون می ده که گروهی که چندین تجربه نامطلوب در دوران کودکی داشتن، به طور قابل توجهی سطوح بالاتری از اعتیادهای خاص رو نشون دادن. به طور خاص، این افراد در مقایسه با افرادی که هیچ ترومای کودکی نداشتن، مشکلات شدیدتری رو در مصرف تنباکو، پرخوری و رفتار جنسی اجباری گزارش کردن. پرخوری هم در این گروه نسبت به گروهی که فقط یک تجربه نامطلوب داشتن، شدیدتر بود.
ونزیانی به PsyPost گفت: «نکته اصلی اینه که به نظر می رسه تجربه های نامطلوب انباشته دوران کودکی نه تنها در شدت رفتارهای اعتیادآور فردی، بلکه در نحوه ارتباط این رفتارها با همدیگه نقش مهمی ایفا می کنن. در افرادی با چندین تجربه نامطلوب، رفتارهای اعتیادآور به طور تنگاتنگی با هم در ارتباط بودن، که نشون دهنده یه الگوی بالقوه از مصرف چند ماده و پیوندهای قوی تر بین اعتیادهای رفتاری و وابسته به مواد هست.» به این ترتیب، درک ریشه اعتیاد در ترومای کودکی اهمیت ویژه ای پیدا می کند.
«از دیدگاه عملی، این موضوع نشون میده وقتی افراد شکل های مختلفی از ناملایمات زودهنگام رو تجربه می کنن، خطر ممکنه خودش رو به صورت مجموعه ای از رفتارهای اعتیادآور تقویت کننده نشون بده، نه به عنوان مشکلات ایزوله و جدا از هم؛ این موضوع اهمیت پیشگیری و رویکردهای آگاه از تروما رو دوچندان می کنه.»
در تحلیل شبکه، محققان دریافتن که اعتیادها برای افرادی که چندین ترومای کودکی رو تحمل کردن، بسیار بیشتر به هم مرتبط بودن. در این گروه، رفتارهای اعتیادآور مختلف تعداد پیوندهای بیشتری با همدیگه داشتن و یه شبکه متراکم رو ایجاد کرده بودن. این ساختار متراکم نشون دهنده یه الگوی تقویت متقابله، جایی که یه رفتار اعتیادآور به راحتی رفتار دیگه رو تحریک می کنه یا از اون تغذیه می کنه. این یافته ها به درک عمیق تر ریشه اعتیاد در ترومای کودکی کمک می کند.
در گروهی با چندین تجربه نامطلوب، اعتیادهای مرتبط با مواد به شدت به هم پیوسته بودن. مصرف تنباکو، الکل، حشیش و کوکائین اغلب با هم همپوشانی داشتن، که معمولا نشون دهنده الگوی استفاده همزمان از چندین ماده ست. یافته های علمی جدید درباره تاثیر استرس بر تست ماریجوانا نیز به همین پیچیدگی ها در مصرف مواد اشاره دارند. تنباکو و الکل به عنوان قوی ترین لنگرهای مرکزی در این شبکه خاص عمل می کردن.
پرخوری هم برای کسانی که چندین تجربه نامطلوب داشتن، نقش منحصر به فردی ایفا می کرد و پیوندهای قوی با خرید، کار بیش از حد و مصرف مواد نشون می داد. در مقابل، برای افرادی که هیچ ترومای کودکی نداشتن، پرخوری فقط ارتباط ضعیفی با الکل داشت و بیشتر به سایر اعتیادهای رفتاری گره خورده بود. رابطه جنسی اجباری در تمام گروه ها ارتباطات گسترده ای رو نشون داد، اما به طور خاص در گروه تروماهای متعدد، به خرید و کار بیش از حد مرتبط بود.
انجمن های قمار هم بسته به پیشینه دوران کودکی فرد تغییر می کرد. ونزیانی گفت: «یه یافته خیلی جالب این بود که قمار در گروه های مختلف رفتارهای متفاوتی داشت. در گروه هایی با یک یا چند تجربه نامطلوب دوران کودکی، قمار به شدت با رفتارهای اعتیادآور مرتبط با مواد (به ترتیب الکل و کوکائین) در ارتباط بود.»
«در مقابل، در گروهی که هیچ تجربه نامطلوبی در دوران کودکی نداشتن، قمار عمدتا با بازی های ویدئویی مرتبط بود. این الگوها سوالات گسترده تری رو در مورد نحوه مفهوم سازی قمار ایجاد می کنه؛ اینکه آیا بیشتر با اعتیادهای رفتاری همسو هست یا با پروفایل های مرتبط با مواد. در افرادی با تجربه های نامطلوب انباشته دوران کودکی، به نظر می رسید قمار بیشتر در یه الگوی بی ثبات، اجباری و مرتبط با مواد ریشه داره. این نتایج بر اهمیت شناخت ریشه اعتیاد در ترومای کودکی تاکید می کند.»
ونزیانی توضیح داد: «یافته های ما نشون میده که درمانگران و برنامه های پیشگیری باید نه تنها به مدیریت تک تک رفتارهای اعتیادآور، بلکه به پویایی های همزمان بین اون ها هم بپردازن. از این منظر، غربالگری زودهنگام برای ناملایمات انباشته و پیشگیری هدفمند در محیط های آموزشی و درمانی ممکنه استراتژی های کلیدی برای کاهش توسعه الگوهای به هم پیوسته رفتارهای اعتیادآور باشه. این به معنای توجه بیشتر به ریشه اعتیاد در ترومای کودکی است.»
در حالی که این مطالعه نگاه دقیقی به نحوه همپوشانی اعتیادها ارائه می ده، محدودیت هایی هم داره. این تحقیق بر اساس یک طراحی مقطعی انجام شده، به این معنی که داده ها رو در یک لحظه خاص از زمان ثبت کرده. به همین دلیل، محققان نمی تونن به طور قطعی ثابت کنن که ترومای کودکی مستقیما باعث این اعتیادهای مرتبط به هم می شه، بلکه فقط نشون می دن که یه رابطه قوی وجود داره.
علاوه بر این، استراتژی جذب شرکت کننده از طریق رسانه های اجتماعی منجر به نمونه ای شد که عمدتا جوان، ایتالیایی و زن بودن. این ترکیب جمعیتی خاص به این معنیه که یافته ها ممکنه کاملا در مورد نسل های قدیمی تر یا افراد با پیشینه های فرهنگی متفاوت صدق نکنه. تحقیقات آینده باید با هدف گنجوندن طیف وسیع تری از گروه های سنی و ملیت ها انجام بشه تا ببینیم آیا این الگوها در سطح جهانی هم صادق هستن یا نه. دانشمندان همچنین باید در آینده به عوامل دخیل دیگه هم نگاه کنن.
ونزیانی گفت: «یه قدم مهم بعدی، گسترش این حوزه کاری به شکل های نوظهور و تکنولوژیک اعتیاد، از جمله الگوهای اعتیادآور بالقوه مربوط به استفاده از هوش مصنوعیه. با ادغام هر چه بیشتر سیستم های مبتنی بر هوش مصنوعی در زندگی روزمره، درک مکانیسم های آسیب پذیری روانشناختی که ممکنه در الگوهای مشکل ساز یا اجباری تعامل با هوش مصنوعی نقش داشته باشن، بسیار حیاتی خواهد بود.»
«یکی از پیامدهای گسترده تر یافته های ما، جنبه روش شناختی اونه. با به کار بردن تحلیل شبکه در رفتارهای اعتیادآور در رابطه با تجربه های نامطلوب دوران کودکی، این مطالعه ارزش فراتر رفتن از مدل های تشخیصی به سمت درک فردی و شخصی سازی شده از اعتیاد رو نشون میده. از نظر بالینی، این موضوع از استراتژی های غربالگری و پیشگیری یکپارچه حمایت می کنه که هم تاریخچه تجربیات نامطلوب و هم پتانسیل وقوع همزمان چندین رفتار اعتیادآور رو در نظر می گیرن. درک این مسائل به روشن شدن ریشه اعتیاد در ترومای کودکی کمک شایانی می کند.»
این مطالعه با عنوان «نقش تجربیات نامطلوب انباشته در دوران کودکی در روابط متقابل بین رفتارهای اعتیادآور: یک مطالعه تحلیل شبکه ای» توسط جورجیو ونزیانی، امانوئل گیرالدی، جولیا پاناجینی، جوزپه مارانو، جوزپه مانوئل فستا، ماریانا مازا و کارلو لای نوشته شده است.
پذیرش این واقعیت که اعتیادهای گوناگون اغلب ریشه در آسیب های روانی گذشته دارند، دریچه ای جدید رو به درمان های موثرتر می گشاید. به جای مقابله با هر رفتار به صورت مجزا، تمرکز بر سلامت روان و التیام تروماهای انباشته می تواند به بهبود پایدار و شکستن چرخه های مخرب رفتاری در افراد آسیب دیده کمک کند.
Multiple childhood traumas linked to highly interconnected addictive behaviors in adulthood
