بررسی جدیدترین یافته های علمی درباره ارتباط ژنتیک افسردگی و مشکلات مالی و چگونگی تاثیر متقابل عوامل زیستی و شرایط اقتصادی بر سلامت روان در طول دوران زندگی.
یه مطالعه جدید که توی مجله «سایکوپاتولوژی و علوم بالینی» منتشر شده، نگاه دقیقی به این موضوع انداخته که چطور ریسک ژنتیکی افسردگی با شرایط اجتماعی و اقتصادی زندگی ترکیب می شه و روی سلامت روان در طول زمان تاثیر می ذاره. این تحقیق بر روی ارتباط ژنتیک افسردگی و مشکلات مالی تمرکز دارد. یافته ها نشون می دن که با اینکه آدم هایی با آمادگی ژنتیکی بالاتر برای افسردگی، اغلب با چالش های مالی و تحصیلی روبرو هستن، ممکنه این چالش ها مستقیما توسط خودِ ریسک ژنتیکی ایجاد نشده باشن.
دانشمندان این تحقیق رو انجام دادن تا مسیرهای تکاملی که به علائم افسردگی ختم می شن رو بهتر درک کنن. یه تئوری اصلی توی روانشناسی به اسم «مدل زیست بوم شناختی» پیشنهاد می ده که زمینه های ژنتیکی توی خلاء عمل نمی کنن. در عوض، این مدل می گه که ساختار ژنتیکی یه فرد ممکنه محیط هایی که انتخاب می کنه یا تجربه می کنه رو شکل بده. مثلا، یه تمایل ژنتیکی به خلق و خوی پایین یا انرژی کم ممکنه تموم کردن تحصیلات عالی یا حفظ یه شغل ثابت رو برای فرد سخت تر کنه.
اگه این تئوری درست باشه، اون فرصت های از دست رفته می تونه منجر به فشارهای مالی یا کمبود منابع اجتماعی بشه. این استرس های محیطی که می توانند حتی شامل مواردی مثل افزایش ریسک افسردگی به دلیل عوامل بیرونی باشند، بعدا روی زندگی فرد اثر می ذارن و پتانسیل این رو دارن که سلامت روانش رو بدتر کنن. محققان می خواستن امتحان کنن که آیا این زنجیره خاص از اتفاقات توسط داده ها تایید می شه یا نه. اونا دنبال این بودن بفهمن که آیا ریسک ژنتیکی افسردگی می تونه تغییرات علائم افسردگی رو با تاثیر گذاشتن روی عوامل اجتماعی-اقتصادی مثل ثروت، بدهی و تحصیلات پیش بینی کنه یا خیر و در نهایت به درک عمیق تر ژنتیک افسردگی و مشکلات مالی کمک کند.
بررسی ارتباط ژنتیک افسردگی و مشکلات مالی در مطالعات
برای بررسی این سوالات، محققان از داده های دو پروژه بزرگ و طولانی مدت در ایالات متحده استفاده کردن. اولین مجموعه داده از «مطالعه طولی ملی سلامت نوجوانان» که با نام Add Health هم شناخته می شه، به دست اومد. این نمونه شامل 5690 شرکت کننده بود که نمونه DNA داده بودن. محققان این افراد رو از دوران نوجوانی، حدودا از 16 سالگی تا اوایل بزرگسالی یعنی حدود 29 سالگی، تحت نظر گرفتن.
مجموعه داده دوم به عنوان یه تلاش برای تکرار آزمایش استفاده شد تا ببینن آیا یافته ها در یه گروه متفاوت هم صدق می کنه یا نه. این نمونه از «مطالعه طولی ویسکانسین» یا WLS گرفته شده بود که شامل 8964 شرکت کننده بود. برخلاف گروه جوون تر در Add Health، شرکت کنندگان WLS در طول یک دهه در اواسط تا اواخر زندگی، تقریبا از 53 تا 64 سالگی دنبال شدن. استفاده از دو گروه سنی متفاوت به دانشمندان این امکان رو داد تا ببینن آیا این الگوها در طول دوران زندگی پابرجا هستن یا نه.
در این بخش، تصویری از مدل های تحلیلی ارائه شده است که نشان می دهد چگونه متغیرهای مختلف در کنار هم قرار می گیرند.
این تصویر به خوبی نشان دهنده تلاقی عوامل درونی و فشارهای بیرونی در شکل گیری اختلالات خلقی و پیچیدگی های ژنتیکی است.
برای هر دو گروه، محققان یه «شاخص پلی ژنیک» برای هر شرکت کننده محاسبه کردن. این یه امتیاز شخصی سازی شده ست که هزاران تغییر ژنتیکی کوچیک رو در کل ژنوم که از نظر آماری با علائم افسردگی مرتبط هستن، خلاصه می کنه. امتیاز بالاتر نشون دهنده احتمال ژنتیکی بیشتر برای تجربه افسردگیه. محققان بعدش چهار منبع خاص اجتماعی-اقتصادی رو اندازه گیری کردن: پیشرفت تحصیلی، کل دارایی های مالی، کل بدهی ها و دسترسی به بیمه سلامت.
در مرحله اول تجزیه و تحلیل، محققان به کل جمعیت نگاه کردن. به این کار تحلیل «بین خانواده ای» می گن چون افراد غیرمرتبط رو با همدیگه مقایسه می کنه. در نمونه Add Health، اونا متوجه شدن که ریسک ژنتیکی بالاتر برای افسردگی واقعا با افزایش علائم افسردگی در طول اون دوره 12 ساله در ارتباط بوده.
داده ها نشون دادن که این ارتباط تا حدی توسط متغیرهای اجتماعی-اقتصادی توضیح داده می شه. شرکت کنندگانی که ریسک ژنتیکی بالاتری داشتن، معمولا تحصیلات پایین تر، دارایی کمتر، بدهی بیشتر و مشکلات بیشتری برای حفظ بیمه سلامت داشتن. این شرایط سخت زندگی هم به نوبه خودش با افزایش سطح افسردگی مرتبط بود و بر پیچیدگی های ژنتیک افسردگی و مشکلات مالی می افزاید.
محققان بعدش این تحلیل بین خانواده ای رو در گروه قدیمی تر ویسکانسین تکرار کردن. نتایج تا حد زیادی مشابه بود. ریسک ژنتیکی بالاتر، افزایش علائم افسردگی رو در طول اون دهه پیش بینی می کرد. باز هم، به نظر می رسید این ارتباط توسط همون عوامل اجتماعی میانجی گری می شه. به طور خاص، شرکت کنندگانی با ریسک ژنتیکی بالاتر، دارایی خالص کمتری گزارش کردن و احتمال بیشتری داشت که به شدت زیر بار بدهی برن یا با مشکلات خدمات درمانی روبرو بشن. این یافته ها اهمیت بررسی دقیق ژنتیک افسردگی و مشکلات مالی را نشان می دهد.
این نتایج در ابتدا به نظر می رسید از این ایده حمایت می کنه که ژن های افسردگی باعث ایجاد مشکلات واقعی در دنیای واقعی می شن که بعدا باعث افسردگی بیشتر می شه. با این حال، محققان یه قدم اضافی و مهم برای آزمایش علت و معلولی برداشتن. اونا یه تحلیل «درون خانواده ای» با استفاده از خواهر و برادرهایی که در مطالعه ویسکانسین بودن، انجام دادن.
تفاوت های ژنتیک افسردگی و مشکلات مالی در تحلیل های درون خانواده ای
مقایسه خواهر و برادرها آزمایش خیلی دقیق تری برای علت و معلول ارائه می ده. خواهر و برادرها تقریبا 50 درصد از DNA خودشون رو به اشتراک می ذارن و در یه خانواده بزرگ می شن، که این موضوع خیلی از عوامل محیطی مثل سبک فرزندپروری و وضعیت اجتماعی-اقتصادی دوران کودکی رو کنترل می کنه. اگه ریسک ژنتیکی افسردگی واقعا باعث بشه فرد بدهی بیشتری پیدا کنه یا تحصیلات کمتری داشته باشه، اون قل یا برادر/خواهری که امتیاز پلی ژنیک بالاتری داره باید وضعیت اقتصادی بدتری نسبت به اونی که امتیاز کمتری داره داشته باشه.
وقتی محققان این مدل مقایسه خواهر و برادر رو پیاده کردن، یافته ها تغییر کرد. در داخل خانواده ها، اون فردی که ریسک ژنتیکی بالاتری داشت، واقعا علائم افسردگی بیشتری رو گزارش کرد. این تایید می کنه که امتیاز ژنتیکی داره یه آسیب پذیری بیولوژیکی واقعی رو نشون میده. اما، پیوند بین امتیاز ژنتیکی افسردگی و عوامل اجتماعی-اقتصادی تا حد زیادی ناپدید شد.
اون خواهر یا برادری که ریسک ژنتیکی بالاتری برای افسردگی داشت، لزوما احتمال بیشتری نداشت که تحصیلات کمتر، ثروت کمتر یا بدهی بیشتری نسبت به هم شیر خودش داشته باشه. این نبودِ ارتباط در مدل خواهر و برادری نشون می ده که ریسک ژنتیکی افسردگی مستقیما باعث این پیامدهای منفی اجتماعی-اقتصادی نمی شه. در عوض، همبستگی مشاهده شده در کل جمعیت احتمالا به خاطر عوامل مشترک دیگه ایه که روی ژنتیک افسردگی و مشکلات مالی تاثیرگذارند.
یه توضیح احتمالی برای این تفاوت، مربوط به مفهومی به اسم پلیوتروپی (pleiotropy) هست، جایی که همون ژن ها روی چندین ویژگی تاثیر می ذارن. محققان تحلیل های حساسیت سنجی انجام دادن که امتیازات ژنتیکی مرتبط با پیشرفت تحصیلی رو هم در نظر می گرفت. اونا متوجه شدن که وقتی اثر ژنتیکِ تحصیلات رو کنترل کردن، پیوند ظاهری بین ژن های افسردگی و وضعیت اجتماعی-اقتصادی از بین رفت.
این نشون می ده همون تغییرات ژنتیکی که روی میزان تحصیلات یه نفر تاثیر می ذارن، ممکنه با ریسک افسردگی هم مرتبط باشن. این یعنی تحصیلات پایین یا مشکلات مالی لزوما پیامدِ بعدیِ ریسک افسردگی نیستن، بلکه ممکنه هم افسردگی و هم مشکلات اجتماعی-اقتصادی ریشه های ژنتیکی مشترک داشته باشن یا تحت تاثیر محیط های خانوادگی گسترده تر باشن. درک این تعاملات برای مطالعه ژنتیک افسردگی و مشکلات مالی حیاتی است.
این مطالعه محدودیت هایی هم داره. هر دو مجموعه داده تقریبا به طور کامل از افرادی با تبار اروپایی تشکیل شده بودن. این نبودِ تنوع به این معنیه که نتایج ممکنه برای افرادی با پیشینه های نژادی یا قومی دیگه صدق نکنه. علاوه بر این، معیارهای بدهی و بیمه محدود به سوالات موجود در این نظرسنجی های قدیمی بود. ممکنه اونا تمام جزئیات فشارهای مالی رو به خوبی ثبت نکرده باشن.
علاوه بر این، در حالی که مدل های خواهر و برادری به حذف عوامل محیطی در سطح خانواده کمک می کنن، نمی تونن تمام تجربه های منحصربه فرد یه فرد رو توضیح بدن. تحقیقات آینده برای بررسی اینکه چطور این ریسک های ژنتیکی با اتفاقات خاص زندگی مثل تروما یا از دست دادن شغل (که تمرکز اصلی این تحقیق نبودن) تعامل دارن، ضروریه. محققان همچنین خاطرنشان کردن که موضوع بدهی و مشکلات بیمه پزشکی در این زمینه کمتر مورد مطالعه قرار گرفتن و در کارهای آینده سزاوار توجه دقیق تری هستن تا ابعاد مختلف ژنتیک افسردگی و مشکلات مالی روشن شود.
این مطالعه با عنوان «ریسک های ژنوتیپی و اجتماعی-اقتصادی برای علائم افسردگی در دو گروه آمریکایی از اوایل تا اواخر بزرگسالی» توسط دیوید اِی. اسبارا، سام تریجو، کی. پیج هاردن، جفری سی. اولیور و یان سی. کلیمنتیدیس نوشته شده.
در نهایت، این پژوهش نشان می دهد که مسیر سلامت روان تنها از طریق ژن ها یا تنها از طریق کیف پول ما تعیین نمی شود، بلکه رقص پیچیده ای میان این دو است که آینده ما را رقم می زند. شناخت دقیق تر این پیوندها می تواند به جوامع کمک کند تا با بهبود شرایط اقتصادی، بار سنگین ناشی از زمینه های ژنتیکی افسردگی را در زندگی افراد کاهش دهند.
