تحقیقات اخیر نشان می دهد که گیاه آشواگاندا ضد افسردگی با کاهش التهاب و محافظت از سلول های مغزی در برابر استرس مزمن، پتانسیل بالایی در بهبود سلامت روان و ترمیم عملکردهای شناختی نوجوانان دارد.
موش های نوجوانی که در معرض استرس مزمن قرار گرفته بودن، طبق تحقیقات جدیدی که در نشریه سایکوفارماکولوژی . منتشر شده، نشانه های کمتری از افسردگی از خودشون نشون دادن. این مطالعه نشون داد که گیاه آشواگاندا ضد افسردگی نه تنها علائم رفتاری رو بهبود می بخشه، بلکه التهاب و آسیب های سلولی مغز رو هم کم می کنه؛ تاثیراتی که در بعضی موارد حتی از داروی ضد افسردگی سرترالین هم بهتر بوده.
افسردگی در دوران نوجوانی داره روز به روز شایع تر می شه، اما با این حال گزینه های درمانی هنوز محدودن و معمولا عوارض جانبی دارن. دانشمندان از مدت ها پیش می دونستن که استرس مزمن می تونه با افزایش التهاب، آسیب به سلول های عصبی و کاهش سطح پروتئین هایی که از فعالیت سالم مغز حمایت می کنن، عملکرد مغز رو مختل کنه. تصور می شه که این تغییرات بیولوژیکی در بروز علائم عاطفی و شناختی که در افسردگی دیده می شه، نقش دارن.
آشواگاندا ضد افسردگی؛ کشف پتانسیل درمانی
آشواگاندا، گیاهی که به طور گسترده در طب سنتی هند استفاده می شه، به خاطر خواص ضد استرسش حسابی مورد توجه قرار گرفته. مطالعات قبلی روی بزرگسالان و مدل های حیوانی نشون می ده که این گیاه ممکنه به تنظیم واکنش بدن به استرس و محافظت از سلول های مغزی کمک کنه. با این حال، تا به حال هیچ تحقیقی بررسی نکرده بود که آیا آشواگاندا می تونه به افراد جوان تر که مغزشون در حال رشده و ممکنه واکنش متفاوتی به استرس و درمان نشون بده، کمک کنه یا نه. این تحقیق جدید روی پتانسیل آشواگاندا ضد افسردگی در گروه سنی نوجوانان متمرکز شده است.
محققان به سرپرستی گل شاهیکا گوکدمیر از دانشگاه ماردین آرتوکلو ترکیه، روی 28 موش نر نوجوان مطالعه کردن. اکثر این موش ها در معرض یک پروتکل 17 روزه از استرس زاهای خفیف و غیرقابل پیش بینی قرار گرفتن؛ چیزهایی مثل بستر مرطوب، محرومیت شبانه از غذا و محدودیت های فیزیکی کوتاه که برای شبیه سازی فشارهای غیرقابل پیش بینی که باعث افسردگی می شن، طراحی شده بودن.
برای ارزیابی دقیق درمان ها، تعدادی از این موش های تحت استرس بدون درمان رها شدن تا به عنوان گروه پایه افسرده عمل کنن، در حالی که بقیه دوزهای خوراکی روزانه سرترالین (که همچون پیش بینی پاسخ اس سیتالوپرام یک داروی ضد افسردگی رایج است) یا آشواگاندا دریافت کردن.
یک گروه کنترل هم اصلا هیچ استرسی رو تجربه نکردن.
در تصویر زیر، نمایی از تمرکز بر خواص درمانی این گیاه بر سیستم عصبی را مشاهده می کنید.
![]()
این بررسی ها نشان دهنده چگونگی تاثیر مواد موثره بر بافت های مغزی در شرایط استرس زا است.
نتایج مطالعه؛ آشواگاندا ضد افسردگی در موش های نوجوان
بعد از اون، تیم تحقیقاتی با استفاده از تست های رفتاری استاندارد، حیوانات رو ارزیابی کردن. موش های تحت استرسی که درمان نشده بودن، علائم کلاسیک افسردگی رو نشون دادن: اونا آب شیرین کمتری می خوردن (معیاری برای کاهش لذت)، در تست شنای اجباری زمان بیشتری رو بی حرکت می موندن (نشانه ای از رفتار شبیه به ناامیدی) و در تست ماز (هزارتو) پاسخ های شبیه به اضطراب بیشتری از خودشون نشون دادن. هر دو داروی سرترالین و آشواگاندا عملکرد موش های تحت درمان رو در معیارهای لذت و ناامیدی بهبود بخشیدن که نشون دهنده اثرات قوی ضد افسردگیه. سطح اضطراب هم کمی بهتر شد اما این تغییر خیلی چشمگیر نبود. نتایج این بخش از مطالعه به وضوح پتانسیل آشواگاندا ضد افسردگی را نشان می دهد.
علاوه بر رفتار، محققان بافت مغز موش ها رو هم بررسی کردن. استرس به شدت سطح مولکول های التهابی (مثل TNF-α) و پروتئین های مرتبط با مرگ سلولی (Bax و Caspase-3) رو افزایش داده بود. همچنین باعث کاهش سطح BDNF (پروتئین ضروری برای عملکرد سالم مغز) و تعداد سلول های گلیال پشتیبان که به عنوان آستروسیت شناخته می شن، شده بود.
آشواگاندا خیلی موثرتر از سرترالین، نشانگرهای مرگ سلولی و التهاب رو کاهش داد و اون ها رو به سطحی مشابه گروه کنترل سالم برگردوند و با موفقیت سطح سلول های گلیال رو هم ترمیم کرد. با این حال، محققان اشاره کردن که اگرچه آشواگاندا به طور عمیقی در برابر مرگ سلولی محافظت ایجاد کرد، اما توانایی اون در بازگرداندن سطح کاهش یافته BDNF در حد مرزی بود. علاوه بر این، این گیاه از کاهش وزنی که معمولا در حیوانات تحت استرس دیده می شه جلوگیری کرد؛ اثر محافظتی که در سرترالین دیده نشد. این نشانه ها اهمیت آشواگاندا ضد افسردگی را بیشتر برجسته می کند.
بررسی های میکروسکوپی مغز نشون داد که موش های تحت استرس دچار تورم و اختلال ساختاری در قشر فرونتو-پاریتال (پیشانی-آهیانه) شده بودن.
گوکدمیر و تیمش توضیح دادن: «ما روی قشر فرونتو-پاریتال تمرکز کردیم چون در فرآیندهای شناختی و عاطفی نقش داره. این منطقه در تنظیم توجه، تصمیم گیری و فرآیندهای کنترل احساسات دخیره و در زمان افسردگی اغلب دچار اختلال می شه.»
این ناهنجاری ها در گروهی که با آشواگاندا درمان شده بودن، به طور قابل توجهی کمتر بود و بافت مغز اون ها شباهت بیشتری به گروه کنترل سالم داشت.
اگرچه یافته ها امیدوارکننده هستن، اما نویسندگان هشدار می دن که این مطالعه فقط روی موش های نر نوجوان انجام شده و نتایج ممکنه به دلیل تفاوت های هورمونی در ماده ها یا انسان ها متفاوت باشه. اونا همچنین اشاره کردند که منطقه مورد بررسی مغز گسترده بوده و کارهای آینده باید روی زیرمجموعه های خاصی از مغز تمرکز کنن تا بهتر متوجه بشن که آشواگاندا دقیقا چطور اثرات محافظتی عصبی خودش رو اعمال می کنه. برای کاربردهای بالینی، تحقیقات بیشتری در مورد آشواگاندا ضد افسردگی ضروری است.
این مطالعه با عنوان «اثرات شبه ضد افسردگی آشواگاندا (Withania somnifera) بر افسردگی ناشی از استرس خفیف مزمن و غیرقابل پیش بینی در موش های نوجوان»، توسط گل شاهیکا گوکدمیر، اوگور سکر، نازان باکسی، مقدر بایلان، برجان دمیرتاش و مهمت طاهر گوکدمیر نوشته شده. این مقاله به تفصیل تاثیر آشواگاندا ضد افسردگی را مورد بررسی قرار می دهد.
یافته های این پژوهش دریچه ای جدید به سوی درمان های طبیعی و کم عارضه برای مدیریت اختلالات خلقی در دوران حساس بلوغ می گشاید. با توجه به اثرات محافظتی عصبی و ضدالتهابی مشاهده شده، به نظر می رسد این گیاه باستانی بتواند مکملی ارزشمند در کنار درمان های مدرن برای بازگرداندن تعادل به مغزهای آسیب دیده از استرس باشد.
Ashwagandha shows promise as a treatment for depression in new rat study