پژوهش های جدید نشان می دهند که انگیزه های فردی برای تماشای پورنوگرافی، بسیار بیشتر از تعداد دفعات تماشا، در تعیین اینکه مصرف پورن سالم یا مضر است نقش دارند و تماشای آن به عنوان راهی برای فرار از استرس می تواند نشانه ای از رفتارهای مشکل ساز باشد.
تحقیقات جدیدی که در مجله بین المللی سلامت جنسی منتشر شده، نشون میده که دلایل تماشای پورنوگرافی توسط افراد، بهتر از تعداد دفعات تماشای اون، وضعیت سلامت جنسی شون رو پیش بینی می کنه. این مطالعه نشون میده که تماشای پورنوگرافی برای لذت یا کنجکاوی با عملکرد جنسی سازگار مرتبطه، در حالی که تماشای اون برای مقابله با استرس با استفاده مشکل ساز و کناره گیری عاطفی همراهه. این یافته ها این باور رایج رو که مصرف پورن سالم یا مضر است، به چالش می کشه و نشون می ده که مصرف زیاد پورنوگرافی ذاتا مضر نیست.
استفاده از پورنوگرافی یه فعالیت گسترده بین بزرگسالان در عصر دیجیتال امروزیه. با وجود رواج زیادش، گفتگوهای عمومی و ارزیابی های بالینی اغلب تعداد دفعات مصرف رو به عنوان شاخص اصلی مشکلات احتمالی در نظر می گیرن. این تمرکز روی مقدار، ممکنه بافت روان شناختی این رفتار رو نادیده بگیره. نویسندگان این مطالعه جدید سعی کردن با بررسی عملکردهای خاصی که پورنوگرافی برای افراد مختلف داره، این شکاف رو پر کنن.
«یه شکاف بزرگ در ادبیات موضوع اینه که استفاده از پورنوگرافی اغلب عمدتا بر اساس تعداد دفعات استفاده افراد ارزیابی می شه، در حالی که تکرار به تنهایی اطلاعات خیلی کمی درباره اینکه آیا این استفاده واقعا مضره یا نه به ما می ده.» این رو نوربرت مسکو، استاد مؤسسه روان شناسی دانشگاه پچ، توضیح داد.
بررسی انگیزه ها؛ مصرف پورن سالم یا مضر؟
«ما می خواستیم عملکرد روان شناختی استفاده از پورنوگرافی رو درک کنیم؛ به عبارت دیگه، اینکه مردم با این کار می خوان به چی برسن. مثلا بعضی ها از روی کنجکاوی یا برای لذت جنسی از اون استفاده می کنن، در حالی که بقیه عمدتا برای مقابله با استرس، تنهایی یا احساسات منفی سراغش می رن. ما علاقه مند بودیم بدونیم که آیا این انگیزه های متفاوت با الگوهای مختلف عملکرد جنسی و عاطفی در ارتباط هستن یا نه.» این تفاوت در انگیزه ها نقش مهمی در تعیین اینکه آیا مصرف پورن سالم یا مضر است، ایفا می کند.
این مطالعه شامل 890 بزرگسال مجارستانی بود. سن شرکت کننده ها بین 18 تا 64 سال و میانگین سنی شون حدود 34 سال بود. این نمونه شامل 600 فرد بود که در بدو تولد زن و 290 فرد بود که در بدو تولد مرد تعیین شده بودن. در مورد هویت جنسیتی، اکثریت خودشون رو زن یا مرد معرفی کردن و درصد خیلی کمی هم غیرباینری بودن یا ترجیح دادن اعلام نکنن.
جمع آوری داده ها از طریق یک نظرسنجی آنلاین ناشناس انجام شد. محققان از چندین مقیاس روان شناختی استاندارد برای اندازه گیری متغیرهای مورد نظر استفاده کردن. برای ارزیابی دلایل تماشا، اون ها از «مقیاس انگیزه های استفاده از پورنوگرافی» استفاده کردن. این ابزار از شرکت کننده ها می خواد امتیاز بدن که هر کدوم از دلایل مختلف چقدر در مورد مصرف پورنوگرافی اون ها صدق می کنه. هدف نهایی درک بهتر پیامدهای روان شناختی بود تا مشخص شود مصرف پورن سالم یا مضر چگونه ارزیابی می شود.
انگیزه ها به دو دسته کلی تقسیم شدن. انگیزه های مثبت شامل دلایلی مثل جستجوی لذت جنسی، ارضای کنجکاوی یا بررسی فانتزی ها بود. انگیزه های منفی هم شامل استفاده از پورنوگرافی برای کاهش استرس، فرار از بی حوصلگی یا پرت کردن حواس از احساسات منفی می شد.
تعداد دفعات استفاده از پورنوگرافی با یک سوال اندازه گیری شد که از شرکت کننده ها می خواست عادت های تماشای خودشون رو در سال گذشته گزارش بدن. پاسخ ها از «هرگز» تا «حداقل یک بار در روز» متغیر بود. برای ارزیابی اختلالات احتمالی، محققان از «مقیاس مصرف مشکل ساز پورنوگرافی» استفاده کردن. این معیار به دنبال نشانه هایی از علائم شبیه به اعتیاد می گرده، مثل ناتوانی در کنترل استفاده، احساس پریشانی در مورد مصرف، یا نادیده گرفتن سایر فعالیت های مهم زندگی که در بحث عوامل روانشناختی میل جنسی مفرط و الگوهای رفتاری مرتبط نیز اهمیت زیادی دارد.
تیم تحقیقاتی همچنین عملکرد جنسی گسترده تر شرکت کننده ها رو با استفاده از «مقیاس عملکرد سیستم جنسی» ارزیابی کرد. این مقیاس نحوه عملکرد سیستم جنسی رو بررسی می کنه و به ویژه به دنبال نشانه های بیش فعالی یا غیرفعال سازی می گرده. غیرفعال سازی جنسی با سرکوب نیازهای جنسی، اجتناب از صمیمیت فیزیکی و احساس جدایی عاطفی در طول تعاملات جنسی مشخص می شه.
در نهایت، نظرسنجی شامل «پرسشنامه دلایل برقراری رابطه جنسی» بود. این معیار بررسی می کنه که چرا افراد وارد فعالیت جنسی با شریک زندگی می شن. این پرسشنامه بین دنبال کردن اهداف شخصی مثل لذت و صمیمیت، در مقابل استفاده از سکس به عنوان مکانیزم مقابله برای مدیریت مشکلات یا احساسات، تمایز قائل می شه.
یافته های کلیدی درباره مصرف پورن سالم یا مضر
نتایج دو پروفایل روان شناختی متمایز رو در رابطه با استفاده از پورنوگرافی نشون داد. پروفایل اول مربوط به افرادی بود که انگیزه های مثبت داشتن. این شرکت کننده ها معمولا دفعات بیشتری از پورنوگرافی استفاده می کردن، اما این استفاده مکرر با پیامدهای مشکل ساز همراه نبود.
در عوض، انگیزه های مثبت با تنظیم جنسی سازگار مرتبط بود. این افراد بیشتر احتمال داشت که به دلایل عاطفی و برای رسیدن به اهداف شخصی با شریک زندگی شون رابطه جنسی داشته باشن. استفاده مکرر اون ها از پورنوگرافی به نظر می رسید نوعی کاوش یا تقویت جنسی باشه، نه علامتی از اختلال.
پروفایل دوم مربوط به افرادی بود که انگیزه های منفی داشتن. این شرکت کننده ها از پورنوگرافی عمدتا به عنوان یک استراتژی مقابله ای برای مدیریت استرس یا اجتناب از احساسات سخت استفاده می کردن. داده ها ارتباط قوی بین انگیزه های منفی و استفاده مشکل ساز از پورنوگرافی رو نشون داد. این یافته ها به روشنی نشان می دهند که در برخی شرایط، مصرف پورن سالم یا مضر بودن آن به انگیزه های فرد بستگی دارد.
محققان دریافتند که استفاده مشکل ساز مثل یه پل بین انگیزه های منفی و غیرفعال سازی جنسی عمل می کنه. افرادی که برای مقابله با مشکلات از پورنوگرافی استفاده می کردن، بیشتر در معرض علائم استفاده مشکل ساز بودن. به نوبه خود، سطوح بالای استفاده مشکل ساز، تمایل به کناره گیری عاطفی از صمیمیت جنسی با شریک زندگی رو پیش بینی می کرد.
تجزیه و تحلیل ها نشون داد که تکرار به تنهایی این پیامدهای منفی رو پیش بینی نمی کنه. استفاده مکرر تنها زمانی به غیرفعال سازی جنسی منجر می شد که استفاده از نوع مشکل ساز و ناشی از انگیزه های منفی باشه. این موضوع نشون می ده که تماشای زیاد لزوما به خودی خود نشونه کناره گیری عاطفی یا مشکلات رابطه نیست.
مسکو به PsyPost گفت: «یک یافته تا حدودی غافلگیرکننده این بود که استفاده مکرر، وقتی ناشی از انگیزه های مثبت باشه، با غیرفعال سازی جنسی کمتر مرتبطه؛ یعنی کناره گیری عاطفی کمتر از مسائل جنسی. در مقابل، فقط استفاده مشکل ساز نه استفاده مکرر با این نوع الگوهای جنسی غیرفعال یا اجتنابی مرتبط بود.» این موضوع بار دیگر بر اهمیت بررسی انگیزه ها در بحث مصرف پورن سالم یا مضر تاکید می کند.
یافته دیگه مربوط به «سکس به عنوان مقابله» بود. محققان مشاهده کردن افرادی که از پورنوگرافی برای مقابله با احساسات منفی استفاده می کردن، بیشتر احتمال داشت که از رابطه جنسی با شریک زندگی هم برای همین هدف استفاده کنن. این نشون دهنده یک الگوی گسترده تر از تنظیم هیجانه که در اون فعالیت جنسی، چه انفرادی و چه با شریک، برای مدیریت پریشانی استفاده می شه.
مسکو گفت: «اندازه اثرات متوسطه، که برای تحقیقات انگیزشی روان شناختی معموله، اما ثابت و معنادار هستن. نکته مهم اینه که استفاده مشکل ساز نسبت به تکرار ساده، پیوندهای بسیار قوی تری با مشکلات در عملکرد جنسی و عاطفی نشون داد. این یعنی از دیدگاه کاربردی، بهتره به این نگاه کنیم که آیا کسی نسبت به استفاده ش احساس عدم کنترل یا پریشانی می کنه یا نه، تا اینکه فقط ببینیم چند وقت یک بار پورنوگرافی تماشا می کنه.»
«نکته اصلی اینه که استفاده مکرر از پورنوگرافی لزوما نشونه مشکل نیست. چیزی که به نظر می رسه خیلی بیشتر اهمیت داره، اینه که چرا کسی داره ازش استفاده می کنه. مثلا استفاده از پورنوگرافی به عنوان بخشی از کاوش جنسی یا فانتزی، از نظر روان شناختی با استفاده از اون برای فرار از پریشانی بعد از یک روز بد، تضاد در رابطه یا احساس پوچی، خیلی متفاوته.» بنابراین، برای ارزیابی اینکه مصرف پورن سالم یا مضر است، باید به قصد و نیت فرد توجه کرد نه فقط به دفعات.
محدودیت هایی هم وجود داره که باید در نظر گرفته بشه. این تحقیق بر اساس داده های خودگزارشی بود که می تونه تحت تاثیر خطاهای حافظه یا تمایل به خوب جلوه دادن خود باشه. علاوه بر این، مطالعه مقطعی بود، یعنی داده ها رو در یک مقطع زمانی خاص ثبت کرده.
مسکو اشاره کرد: «ما توصیه می کنیم که پورنوگرافی رو صرفا “خوب” یا “بد” ندونید. نتایج ما نشون می ده که بهتره اون رو به عنوان چیزی در نظر بگیریم که می تونه نقش های روان شناختی بسیار متفاوتی داشته باشه. برای بعضی از افراد، ممکنه بخشی از ابراز جنسی سالم باشه، در حالی که برای بعضی دیگه ممکنه راهی برای اجتناب از مشکلات عاطفی یا دشواری های رابطه باشه.» این دیدگاه نشان دهنده پیچیدگی ارزیابی مصرف پورن سالم یا مضر در افراد مختلف است.
چون داده ها در طول زمان بررسی نشدن (طولی نیستن)، نمیشه رابطه علت و معلولی رو تعیین کرد. مطالعه نشون میده که انگیزه های منفی و استفاده مشکل ساز با هم مرتبط هستن، اما نمی تونه ثابت کنه که یکی باعث دیگری می شه. ممکنه دشواری های عاطفی موجود، هم منجر به استفاده از پورنوگرافی بر پایه اجتناب بشه و هم باعث کناره گیری جنسی بشه.
مسکو توضیح داد: «یک گام کلیدی بعدی، مطالعه این فرآیندها در طول زمانه تا ببینیم انگیزه ها و تنظیم جنسی چطور در طول ماه ها یا سال ها روی هم تاثیر می ذارن. ما همچنین علاقه مندیم بدونیم عوامل رابطه ای، الگوهای دلبستگی و انعطاف پذیری روان شناختی چطور تعیین می کنن که استفاده از پورنوگرافی به یک استراتژی مقابله ای تبدیل بشه یا به عنوان یک فعالیت تفریحی باقی بمونه. در نهایت، امیدواریم این کار بتونه به رویکردهای بالینی کمک کنه که بیشتر روی تنظیم عاطفی و اهداف شخصی تمرکز کنن، تا اینکه فقط دنبال کاهش اون رفتار باشن.»
«یک نکته مهم اینه که خیلی از مردم انگیزه های مختلطی رو گزارش می دن؛ مثلا همزمان هم دنبال لذت هستن و هم سعی می کنن حواسشون رو از استرس پرت کنن. این ابهام انگیزشی ممکنه توضیح بده که چرا استفاده از پورنوگرافی برای بعضی افراد، به خصوص در دوره های سخت زندگی، می تونه از حالت بی ضرر به مشکل ساز تغییر کنه. درک این تغییرات ممکنه اطلاعات بیشتری نسبت به برچسب زدن به افراد بر اساس تعداد دفعات استفاده شون به ما بده.»
این مطالعه با عنوان «مسیرهای انگیزشی بین استفاده مکرر و مشکل ساز از پورنوگرافی متفاوت است» توسط ادیت چانی، مارتینا دی. وسپرمی، آندراش ان. ژیدو و نوربرت مسکو نوشته شده است.
در نهایت، این پژوهش نشان می دهد که برچسب زدن ساده به رفتارهای جنسی دیجیتال نمی تواند پیچیدگی های روان شناختی افراد را توضیح دهد. تمرکز بر سلامت عاطفی و انگیزه های درونی، کلید اصلی برای درک بهتر رفتارهای جنسی و بهبود کیفیت روابط انسانی در دنیای مدرن است.
Frequent pornography use does not always indicate a problem, new study suggests
