عوارض کم خوابی بر مغز نه تنها باعث کاهش طول عمر می شود، بلکه سال های سلامت شناختی را به شدت کاهش داده و خطر ابتلا به زوال عقل را در سالمندان افزایش می دهد.
یه تحلیل جدید روی داده های سالمندان آمریکایی نشون می ده که اختلالات خواب مزمن با طول عمر کوتاه تر و سال های کمتری که مغز سالم می مونه در ارتباطه. این تحقیق به وضوح نشان می دهد که عوارض کم خوابی بر مغز می تواند جدی باشد و مشکلات جدی خواب ممکنه کل امید به زندگی رو چندین سال کاهش بده، و این تاثیرات بین مردها و زن ها متفاوته. این یافته ها اخیرا در مجله تحقیقات در مورد پیری (Research on Aging) منتشر شده.
با پیر شدن جمعیت جهان، شیوع کاهش توانایی های شناختی و زوال عقل به یکی از نگرانی های اصلی کارشناسان سلامت عمومی تبدیل شده. شرایطی مثل بیماری آلزایمر بار عاطفی و مالی سنگینی رو روی دوش افراد و سیستم های بهداشتی می ذاره. از اونجایی که درمان های پزشکی برای زوال عقل پیشرفته هنوز محدوده، دانشمندان شناسایی عوامل سبک زندگی که ممکنه از شروع اون جلوگیری کنن یا به تاخیر بندازنش رو در اولویت قرار دادن. در این بین، عادت های خواب به عنوان یکی از اهداف اصلی این رویکرد پیشگیرانه مطرح شده.
انسان ها تقریبا یک سوم عمرشون رو در خواب می گذرونن. در این مدت، مغز برای پشتیبانی از نگهداری های جسمی و ذهنی فعال می مونه. تحقیقات قبلی نشون می ده که خواب به مغز کمک می کنه تا مواد زائد متابولیک رو پاکسازی کنه و به تثبیت خاطرات و بررسی نقش هیجان در حافظه با یافته های جدید کمک کند. در مقابل، کمبود خواب باکیفیت با پیامدهای منفی مختلفی برای سلامتی مرتبط دونسته شده، از جمله افزایش عوارض کم خوابی بر مغز.
اگرچه تحقیقات قبلی خواب نامناسب رو به طور جداگانه با نرخ مرگ ومیر بالاتر یا کاهش توانایی های شناختی مرتبط کرده بودن، اما تلاش های کمی برای ترکیب این عوامل صورت گرفته. دانشمندان به ندرت به طور دقیق تعیین کردن که یک فرد بر اساس سابقه خواب خودش، انتظار داره چند سال با عملکرد ذهنی نرمال در مقابل عملکرد مختل شده زندگی کنه. این مفهوم به عنوان «امید به زندگی شناختی» شناخته می شه.
بررسی عوارض کم خوابی بر مغز و امید به زندگی شناختی
برای پر کردن این شکاف، یک تیم تحقیقاتی به سرپرستی چی-تسون چیو (Chi-Tsun Chiu) از موسسه مطالعات اروپایی و آمریکایی در آکادمیا سینیکا در تایوان، تحقیقات مفصلی رو انجام دادن. آن ها تلاش کردن تا سال های مورد انتظار زندگی رو در وضعیت های مختلف شناختی برای افراد مسنی که کیفیت خواب متفاوتی دارن، تخمین بزنن. این تیم شامل چینگ-آن چن از آکادمیا سینیکا، جوون وانگ از دانشگاه پوردو و مری بت آفستدال از دانشگاه میشیگان بود.
محقق ها از داده های «مطالعه سلامت و بازنشستگی» استفاده کردن. این یک نظرسنجی بزرگ و در سطح ملی از آمریکایی های بالای 50 ساله. این تیم سوابق مربوط به سال های 1381 تا 1399 رو برای ردیابی تغییرات در طول زمان تجزیه و تحلیل کردن. نمونه تحلیلی نهایی شامل 20,683 فرد 65 ساله یا بالاتر بود.
شرکت کنندگان اطلاعات مربوط به کیفیت خواب خودشون رو از طریق مجموعه ای از سوالات استاندارد ارائه دادن. آن ها گزارش دادن که چند وقت یک بار در به خواب رفتن مشکل داشتن، در طول شب بیدار شدن، خیلی زود از خواب بیدار شدن یا صبح ها چقدر احساس شادابی داشتن. بر اساس دفعات این شکایات، محقق ها مشکلات خواب شرکت کنندگان رو به سه دسته «هرگز/به ندرت»، «خفیف» یا «شدید» تقسیم کردن.
این مطالعه همچنین وضعیت شناختی شرکت کنندگان رو در بازه های زمانی دو ساله ردیابی کرد. با استفاده از ارزیابی های معتبر، محقق ها افراد رو در سه وضعیت شناختی طبقه بندی کردن: شناخت نرمال، اختلال شناختی بدون زوال عقل (CIND) و زوال عقل. سپس تیم از یک روش آماری به نام جداول عمر چندحالته استفاده کرد. این رویکرد به آن ها اجازه داد تا تعداد سال های احتمالی زنده ماندن یک فرد 65 ساله و اینکه چند سال از اون ها در هر وضعیت شناختی سپری می شه رو محاسبه کنن.
تجزیه و تحلیل ها نشون داد که مشکلات خواب در بین سالمندان بسیار شایعه. بیش از 60 درصد از مردها و زن ها در دسته مشکلات خواب «خفیف» قرار گرفتن. احتمال گزارش مشکلات در به خواب رفتن یا بیدار موندن در زن ها بیشتر از مردها بود. با وجود گزارش مشکلات بیشتر، به نظر می رسه تاثیر این اختلالات روی امید به زندگی در زن ها نسبت به مردها شدت کمتری داره.
برای مردها، ارتباط بین مشکلات شدید خواب و کاهش طول عمر کاملا واضح بود. داده ها نشون داد که یک مرد 65 ساله با مشکلات شدید خواب می تونه انتظار داشته باشه که تقریبا 2.4 سال کمتر از همتای خودش که هیچ مشکل خوابی نداره، زندگی کنه. این کاهش در امید به زندگی از نظر آماری قابل توجه بود.
از دست دادن زمان فقط در کل سال های زندگی نبود، بلکه در کیفیت اون سال ها هم دیده می شد. پیش بینی شد که مردها با مشکلات شدید خواب، سال های کمتری رو با عملکرد شناختی نرمال زندگی کنن. زندگی کوتاه تر آن ها شامل دوره ای نسبتا طولانی تر در وضعیت های اختلال شناختی یا زوال عقل نسبت به کل طول عمرشون بود.
الگوی زن ها مشابه بود اما تفاوت های ظریفی داشت. زن های با مشکلات شدید خواب هم در مقایسه با کسانی که مشکلات خفیف داشتن، با کاهش در کل امید به زندگی و امید به زندگی شناختی روبرو بودن. کاهش کل امید به زندگی برای زن های با مشکلات شدید در مقایسه با گروه خفیف حدود 1.5 سال بود.
داده ها نشون دهنده یک اثر آستانه احتمالی برای زن ها بود که در مردها وجود نداشت. زن هایی که مشکلات خواب «خفیف» داشتن، در واقع امید به زندگی کمی بالاتری نسبت به زن هایی داشتن که گزارش کرده بودن «هرگز یا به ندرت» مشکل خواب دارن. اگرچه این تفاوت خاص از نظر آماری معنادار نبود، اما نشون می ده که اختلالات جزئی خواب ممکنه برای طول عمر زن ها به اندازه مردها مضر نباشه.
محقق ها همچنین بررسی کردن که خواب چطور روی افرادی که در ابتدای دوره مشاهده علائم کاهش شناختی داشتن، تاثیر گذاشته. برای مردهایی که با اختلال شناختی خفیف شروع کرده بودن، داشتن مشکلات شدید خواب با عمر باقی مانده کوتاه تر مرتبط بود. این نشون می ده که خواب خوب حتی پس از شروع تغییرات شناختی هم برای سلامتی مهم باقی می مونه.
این مطالعه نتیجه غیرمنتظره ای رو در مورد افرادی که از قبل با زوال عقل زندگی می کردن، به همراه داشت. در میان زن های مبتلا به زوال عقل، کسانی که مشکلات خواب رو گزارش کرده بودن، به نظر می رسید طولانی تر از کسانی که گزارش نکرده بودن زندگی می کنن. نویسندگان حدس می زنن که این یافته خلاف انتظار ممکنه به دلیل نحوه جمع آوری داده ها باشه.
در بسیاری از موارد مربوط به زوال عقل، یک پاسخ دهنده جایگزین مثل یکی از اعضای خانواده به سوالات نظرسنجی پاسخ می ده. این احتمال وجود داره که این افراد مشکلات خواب رو بیش از حد یا کمتر از حد واقعی گزارش کنن. از طرف دیگه، گروهی از زن های بدون مشکلات خواب گزارش شده، ممکن است به نوع تهاجمی تری از زوال عقل مبتلا بوده باشن که منجر به مرگ سریع تر می شه.
تاثیر عوارض کم خوابی بر مغز در طولانی مدت
محقق ها در مورد اینکه چرا مردها ممکنه در برابر اثرات کم خوابی آسیب پذیرتر باشن، حدس هایی می زنن. این آسیب پذیری بیشتر به معنی شدیدتر بودن عوارض کم خوابی بر مغز در مردان است. آن ها خاطرنشان می کنن که مطالعات قبلی نشون دادن مردها اغلب از انواع مختلف آپنه خواب و سایر اختلالات رنج می برن که خطرات قلبی عروقی بالاتری دارن. این تفاوت های فیزیولوژیکی ممکنه توضیح بده که چرا ارتباط آماری بین خواب بد و مرگ در جمعیت مردها قوی تره.
محدودیت هایی در این مطالعه وجود داره که باید در نظر گرفته بشه. اندازه گیری کیفیت خواب کاملا به گزارش های شخصی متکی بود. سالمندان ممکنه در یادآوری دقیق الگوهای خواب خودشون مشکل داشته باشن یا میزان استراحتی که دریافت می کنن رو اشتباه متوجه بشن. گزارش های ذهنی همیشه با داده های عینی جمع آوری شده از آزمایشگاه های خواب یا دستگاه های پوشیدنی هماهنگ نیستن.
علاوه بر این، این مطالعه ماهیت مشاهده ای داره. این یعنی می تونه ارتباطی بین خواب و امید به زندگی شناختی پیدا کنه اما نمی تونه رابطه علت و معلولی رو ثابت کنه. از نظر بیولوژیکی ممکنه که بیماری های عصبی در حال شروع، سال ها قبل از اینکه کاهش حافظه آشکار بشه، مراکز خواب رو در مغز مختل کنن. این نشان می دهد که تشخیص دقیق عوارض کم خوابی بر مغز نیاز به تحقیقات عمیق تر دارد. در چنین مواردی، خواب بد به جای اینکه علت باشه، نشانه ای از زوال خواهد بود.
نمونه همچنین به کسانی محدود می شد که تا سن 65 سالگی زنده مونده و در نظرسنجی شرکت کرده بودن. این فرآیند انتخاب ناگزیر افرادی رو که در سنین پایین تر فوت کردن یا به شدت بیمار بودن، حذف می کنه. این موضوع ممکنه باعث بشه جمعیت حاضر در مطالعه تا حدودی سالم تر از عموم مردم به نظر برسن.
با وجود این هشدارها، این تحقیق به شواهد فزاینده ای که استراحت رو با سلامت مغز مرتبط می کنه، اضافه می شه. این تحقیق اهمیت درک عوارض کم خوابی بر مغز را بیش از پیش نمایان می سازد. استفاده از جداول عمر چندحالته روش جدیدی رو برای تجسم بار کم خوابی بر اساس سال های از دست رفته ارائه می ده. نویسندگان استدلال می کنن که درک این معیارها برای مردم و سیاست گذاران راحت تر از نسبت های خطر انتزاعیه.
این مطالعه نتیجه می گیره که خواب یک عامل خطر قابل تغییره. برخلاف استعداد ژنتیکی یا سن، عادت های خواب اغلب می تونن از طریق تغییرات رفتاری یا درمان پزشکی بهبود پیدا کنن. محقق ها پیشنهاد می کنن که مداخلات برای بهبود کیفیت خواب می تونه به طور بالقوه تعداد سال هایی رو که سالمندان با مغز سالم زندگی می کنن، افزایش بده و به کاهش عوارض کم خوابی بر مغز کمک کند.
تحقیقات آینده باید مکانیسم های بیولوژیکی که باعث این تفاوت های جنسیتی می شه رو روشن کنن. دانشمندان همچنین امیدوارن که در مطالعات طولی آینده، اندازه گیری های عینی خواب رو هم بگنجانن. این امر به درک بهتر عوارض کم خوابی بر مغز و راهکارهای مقابله با آن کمک خواهد کرد. در حال حاضر، یافته ها نشون می دن که توجه به کیفیت خواب یک بخش کاربردی برای حفظ سلامت شناختی در مراحل بعدی زندگیه یا به عبارتی عوارض کم خوابی بر مغز را کاهش می دهد.
این مطالعه با عنوان «کیفیت خواب و امید به زندگی شناختی در ایالات متحده (Sleep Quality and Cognitive Life Expectancy in the United States)» توسط چی-تسون چیو، چینگ-آن چن، جوون وانگ و مری بت آفستدال نوشته شده است.
توجه به بهداشت خواب و اصلاح سبک زندگی می تواند تاثیرات عمیقی بر کیفیت سال های باقی مانده عمر داشته باشد. با درک بهتر فرآیندهای مغزی و ارتباط آن ها با استراحت کافی، می توان گام های موثری در جهت پیشگیری از بیماری های عصبی و حفظ پویایی ذهن برداشت.
Severe sleep problems is associated with fewer years of healthy brain function