تحقیقات اخیر نشان می دهد که برخلاف نظریه های کلاسیک، سایکوپات ها از ترس لذت می برند و واکنش های فیزیکی بدن خود به تهدید را به جای اضطراب، به عنوان هیجانی مثبت و خوشایند پردازش می کنند.
یه تحقیق جدید که در مجله روان شناسی بیولوژیکی (Biological Psychology) منتشر شده، نشون می ده افرادی که ویژگی های سایکوپاتی (روان آزاری) بالایی دارن، ممکنه ترس رو به شکلی کاملا متفاوت از بقیه تجربه کنن؛ یعنی برانگیختگی فیزیولوژیکی موقع موقعیت های ترسناک رو به جای منفی، به صورت مثبت تعبیر می کنن. این یافته ها از «فرضیه لذت از ترس» که تازه مطرح شده حمایت می کنه و به وضوح نشان می دهد که سایکوپات ها از ترس لذت می برند. این فرضیه می گه ویژگی سایکوپاتی با نبودِ ترس شناخته نمی شه، بلکه با یه برداشت عاطفی غیرمعمول از برانگیختگیِ ناشی از ترس مشخص می شه.
قبلا دیدگاه غالب در روان شناسی این بود که سایکوپاتی شامل یه نقص عمیق در پردازش ترسه. مدل های اولیه که از نظریه معروف «ضریب ترس پایین» دیوید لیکن در سال 1336 شروع شد، می گفتن افرادی با ویژگی های سایکوپاتی، واکنش های فیزیولوژیکی ضعیفی به تهدید نشون می دن که باعث می شه نتونن از تنبیه درس بگیرن و این موضوع به رفتارهای ضداجتماعی کمک می کنه.
اما مطالعات بعدی نتایج متناقضی داشتن؛ بعضی ها کاهش واکنش دهی رو گزارش کردن و بعضی دیگه واکنش های قلبی-عروقی نرمال یا حتی شدیدی رو در برابر تهدید مشاهده کردن. این تفاوت ها باعث شد محققان دوباره درباره ماهیت پردازش عاطفی در سایکوپاتی فکر کنن.
چرا سایکوپات ها از ترس لذت می برند؟
فرضیه لذت از ترس یه نگاه متفاوت ارائه می ده و به خوبی توضیح می دهد که چرا سایکوپات ها از ترس لذت می برند. به جای اینکه فرض کنه افراد سایکوپات اصلا ترس رو حس نمی کنن، می گه اونا ممکنه برانگیختگی فیزیولوژیکی مربوط به ترس رو تجربه کنن اما اون رو به شکل هیجان یا لذت تعبیر کنن.
برای بررسی این فرضیه، محققان آلمانی میریام جی. هافمن، آندریاس موکروس و سابرینا اشنایدر از دانشگاه هاگن، 119 فرد بزرگسال (69٪ زن، با میانگین سنی 35 سال) رو با سطوح مختلفی از ویژگی های سایکوپاتی انتخاب کردن.
تصویری که در ادامه مشاهده می کنید، نمادی از تفاوت های عمیق در پردازش حسی و عاطفی است که در این مطالعه مورد بررسی قرار گرفته است.
این تصویر به خوبی نشان دهنده نگاه متفاوت این افراد به موقعیت های خطرناک و برداشت های غیرمعمول آن هاست.
شرکت کننده ها یه سری ویدیو کلیپ اول شخص رو که برای ایجاد ترس، هیجان یا احساسات خنثی طراحی شده بود تماشا کردن، در حالی که ضربان قلبشون مدام با سنسور نوار قلب (ECG) چک می شد. بعد از هر کلیپ، اونا به واکنش های عاطفی خودشون امتیاز دادن و توضیح دادن که ترس معمولا براشون چه حسی داره.
نتایج تحقیق؛ سایکوپات ها از ترس لذت می برند
نتایج یه الگوی ثابت رو نشون داد و مؤید این فرضیه بود که سایکوپات ها از ترس لذت می برند. افرادی که سطح بالاتری از ویژگی های «اصلی» سایکوپاتی رو داشتن (مثل بی رحمی، عدم همدلی و سوءاستفاده گری که گاهی با خودشیفتگی و باور توطئه نیز همراه است)، ویدیوهای ترسناک رو کمتر منفی و بیشتر مثبت ارزیابی کردن. اونا همچنین موقع توصیف تجربه ذهنی خودشون از ترس، از کلمات مثبت تری استفاده کردن.
داده های فیزیولوژیکی هم اطلاعات غافلگیرکننده بیشتری به دست دادن. موقع تماشای ویدیوهای ترسناک، شرکت کننده هایی که ویژگی های سایکوپاتی بالایی داشتن، واقعا افزایش ضربان قلب رو نشون دادن. نکته جالب اینجاست که محققان فهمیدن سیستم عصبی خودکار اونا به کلیپ های ترسناک حتی قوی تر از کلیپ های هیجان انگیز واکنش نشون داده.
نکته مهم اینجاست که این برانگیختگی فیزیولوژیکی، بسته به شخصیت شرکت کننده، ارزیابی های عاطفی متفاوتی رو پیش بینی می کرد. این دقیقا نشان می دهد که سایکوپات ها از ترس لذت می برند. در افرادی که ویژگی های سایکوپاتی «اولیه» بالایی داشتن، ضربان قلب بالاتر به طرز معناداری ارزیابی های مثبت تر از ویدیوهای ترسناک رو پیش بینی می کرد. برعکس، داده ها برای افراد با ویژگی های سایکوپاتی پایین، یه روند معکوس رو نشون داد؛ یعنی تپش قلب با ارزیابی های منفی و آزاردهنده همراه بود. به عبارت دیگه، یه واکنش فیزیولوژیکی یکسان از تند شدن ضربان قلب، برای بعضی ها لذت بخش و برای بعضی های دیگه ناخوشایند بود.
این یافته ها از این ایده حمایت می کنن که سایکوپاتی ممکنه شامل یه تفسیر عاطفی غیرمعمول باشه، نه فقط یه نقص ساده. این موضوع به روشنی توضیح می دهد که چرا سایکوپات ها از ترس لذت می برند. نویسنده ها معتقدن این تعبیر متفاوت از برانگیختگی می تونه در رفتارهای هیجان طلبانه و کاهش دوری از خطر بین افراد با ویژگی های سایکوپاتی نقش داشته باشه.
هافمن و همکارانش نتیجه گرفتن: «ترس واقعا توسط افراد سایکوپات تجربه می شه، اما وقتی ویژگی های اصلی سایکوپاتی زیاد باشه، به شکلی متفاوت و مثبت تر درک می شه.» این دقیقا همان چیزی است که نشان می دهد سایکوپات ها از ترس لذت می برند.
این مطالعه چند تا محدودیت هم داشت. مثلا بیشتر شرکت کننده ها زن بودن و از بین افراد غیربالینی انتخاب شده بودن. چون تحلیل های تکمیلی نشون داد که مردها امتیاز خیلی بالاتری در ویژگی های اصلی سایکوپاتی نسبت به زن ها دارن، زیاد بودن تعداد زن ها احتمالا سطح کلی سایکوپاتی رو در کل نمونه پایین آورده و این موضوع تعمیم دادن نتایج به جمعیت های زندان یا مراجع قضایی رو محدود می کنه. علاوه بر این، چون ضربان قلب فقط برانگیختگی رو اندازه می گیره نه نوع دقیق احساس (ظرفیت عاطفی)، محققان مجبور بودن به خوداظهاری های افراد تکیه کنن تا بفهمن دقیقا چه حسی داشتن.
درک این موضوع که ترس برای برخی افراد نه یک مانع، بلکه یک محرک لذت بخش است، می تواند دریچه های جدیدی را در درمان و مدیریت اختلالات شخصیتی باز کند. تغییر نگاه از «فقدان احساس» به «تعبیر متفاوت احساس» گامی بزرگ در روان شناسی بیولوژیکی محسوب می شود.
People with psychopathic traits don’t lack fearthey actually enjoy it
