تأثیر شگفت انگیز حفظ حافظه با میوه و سبزی در مقابل رژیم های غذایی پرچرب

یک رژیم غذایی سالم نقش مهمی در سلامت مغز دارد؛ تحقیقات جدید نشان می دهند که راهکار اصلی برای مقابله با اثرات مخرب غذاهای چرب، حفظ حافظه با میوه و سبزی است.

یک مطالعه پیش بالینی جدید نشون میده که یک رژیم غذایی سرشار از میوه ها و سبزیجات ممکنه از مغز در برابر اثرات مخرب رژیم غذایی پرچرب محافظت کنه و به حفظ حافظه با میوه و سبزی کمک کنه. محقق ها فهمیدن موش هایی که با یک رژیم غذایی سبک غربی تغذیه شده بودن، اگه غذاشون با ترکیبی از پودر محصولات گیاهی تقویت می شد، عملکرد حافظه شون رو حفظ می کردن. این یافته ها که در نشریه Nutritional Neuroscience منتشر شده، شواهد اولیه ای رو ارائه میده که کیفیت رژیم غذایی نقش خاصی در حفظ قدرت شناخت در دوران چاقی ایفا می کنه.

افزایش جهانی چاقی همزمان با افزایش زوال شناختی در افراد مسن اتفاق افتاده. مسئول های سلامت عمومی نگرانن چون چاقی یک عامل خطر شناخته شده برای انواع مختلف زوال عقل محسوب میشه. بخش زیادی از این روند به خاطر مصرف غذاهای پرانرژی هست که چربی های اشباع بالایی دارن. تاثیر خوراکی های صنعتی و ضعف حافظه سالمندان در سنین بالاتر می تواند نگران کننده باشد و در این شرایط، بررسی راهکارهایی مانند حفظ حافظه با میوه و سبزی اهمیت دوچندان پیدا می کند.

وقتی بدن این غذاهای پرچرب رو پردازش می کنه، ممکنه منجر به وضعیتی بشه که بهش استرس اکسیداتیو می گن. این اتفاق زمانی میفته که بین مولکول های مضر به نام رادیکال های آزاد و دفاع آنتی اکسیدانی بدن عدم تعادل ایجاد بشه. با گذشت زمان، این عدم تعادل می تونه به سلول ها و بافت های سراسر بدن، از جمله مغز، آسیب بزنه.

دانشمندها این فرضیه رو مطرح کردن که آنتی اکسیدان هایی که به طور طبیعی در غذاهای گیاهی پیدا میشن، می تونن با این فرآیند مقابله کنن. تحقیقات قبلی اغلب روی تک ماده ها مثل عصاره بلوبری یا اسفناج تمرکز داشتن. اما انسان ها معمولا انواع مختلفی از غذاها رو مصرف می کنن، نه فقط مواد مغذی جدا شده. این مطالعه نشان می دهد چگونه حفظ حافظه با میوه و سبزی می تواند یک رویکرد جامع باشد.

روش مطالعه؛ بررسی حفظ حافظه با میوه و سبزی

برای بررسی این موضوع، یک تیم تحقیقاتی به سرپرستی ویمین گوئو (Weimin Guo) تاثیر مکمل مخلوط میوه و سبزیجات رو بررسی کردن. گوئو با مرکز تحقیقات تغذیه انسانی وزارت کشاورزی آمریکا (USDA) در دانشگاه تافتس و دانشکده پزشکی چوبانیان و آودیسیان دانشگاه بوستون همکاری داره. هدف این تیم این بود که ببینن آیا ترکیب گسترده ای از محصولات گیاهی می تونه مشکلات شناختی مرتبط با رژیم غذایی پرچرب رو کاهش بده یا نه.

محقق ها برای این آزمایش از موش های نر C57BL/6 استفاده کردن، نژادی که معمولا در مطالعات متابولیک استفاده میشه. این حیوون ها در شروع آزمایش شش هفته سن داشتن و به طور تصادفی در یکی از پنج گروه رژیم غذایی مختلف قرار گرفتن.

گروه اول به عنوان گروه کنترل عمل کرد و با یک رژیم غذایی استاندارد کم چرب تغذیه شد. چهار گروه دیگه رژیم غذایی پرچرب به سبک غربی داشتن که برای ایجاد چاقی طراحی شده بود. این رژیم های پرچرب با مقادیر مختلفی از پودر میوه و سبزیجات که به روش انجمادی خشک شده بود، تقویت شدن.

این پودر شامل ترکیبی از اقلام رایج مثل سیب، موز، انواع توت، انگور، مرکبات، اسفناج، هویج، کلم بروکلی و گوجه فرنگی بود. محقق ها این مخلوط رو با غلظت های صفر، پنج، ده یا پانزده درصد وزنی به رژیم غذایی اضافه کردن. این مقادیر طوری محاسبه شده بودن که تقریبا با سطح مصرف انسان مطابق داشته باشن.

سطح مکمل پانزده درصدی تقریبا معادل اینه که یک انسان روزانه هشت یا نه واحد میوه و سبزیجات مصرف کنه. دوزهای پایین تر هم تقریبا معادل سه یا پنج تا هفت واحد در روز بود. این طراحی به محقق ها اجازه داد تا واکنش وابسته به دوز رو بررسی کنن.

این مداخله غذایی در مجموع بیست هفته طول کشید. محقق ها وزن بدن موش ها رو در تمام این مدت زیر نظر داشتن تا روند رشد چاقی رو پیگیری کنن. همون طور که انتظار می رفت، موش هایی که رژیم غذایی پرچرب بدون مکمل داشتن، مقدار قابل توجهی وزن اضافه کردن.

در طول هفته هفدهم مطالعه، تیم یک ارزیابی رفتاری به نام تست تشخیص شیء جدید رو انجام داد. این تست بر اساس تمایل طبیعی جوندگان به کاوش در چیزهای جدید طراحی شده و یک روش استاندارد برای ارزیابی یادگیری و حافظه در مدل های موشی هست.

در مرحله اول تست، موش در قفسی با دو شیء یکسان قرار می گیره. به حیوون ده دقیقه فرصت داده میشه تا این اشیاء رو کاوش کنه و باهاشون آشنا بشه. بعد از اون، موش به قفس خودش برگردونده میشه.

یک ساعت بعد، موش دوباره در محوطه تست قرار می گیره. این بار، یکی از اشیاء آشنا با یک شیء جدید جایگزین شده. اگه موش شیء اصلی رو به یاد بیاره، وقت بیشتری رو صرف بو کردن و بررسی شیء جدید می کنه.

اگه موش نقص حافظه داشته باشه، احتمالا زمان مساوی رو با هر دو شیء صرف می کنه. این نشون میده که اون شیء آشنا رو به عنوان چیزی که قبلا دیده، تشخیص نمیده. محقق ها زمان صرف شده توسط هر موش برای اشیاء جدید در مقابل اشیاء آشنا رو اندازه گیری کردن.

نتایج تفاوت واضحی رو بین گروه های رژیم غذایی نشون داد. موش هایی که با رژیم کنترل کم چرب تغذیه شده بودن، تمایل قوی به شیء جدید نشون دادن که تایید می کرد عملکردهای شناختی شون سالم مونده.

در مقابل، موش هایی که رژیم غذایی پرچرب بدون هیچ مکمل گیاهی داشتن، علائم اختلال رو نشون دادن. اون ها در مقایسه با گروه کنترل، زمان کمتری رو صرف کاوش شیء جدید کردن. ناتوانی اون ها در تشخیص بین اشیاء، نشون دهنده کاهش حافظه تشخیص بود.

اما موش هایی که مکمل های میوه و سبزیجات دریافت کرده بودن، عملکرد بهتری داشتن. این بهبود مستقیما با مقدار پودر موجود در غذاشون در ارتباط بود. گروهی که مکمل پنج درصدی دریافت کرده بودن، نسبت به گروه بدون مکمل، کمی بهبود نشون دادن.

نتایج کلیدی؛ اهمیت حفظ حافظه با میوه و سبزی

بیشترین فواید در گروهی دیده شد که مکمل پانزده درصدی دریافت کرده بودن. عملکرد این موش ها تقریبا به خوبیِ موش هایی بود که رژیم غذایی سالم کم چرب داشتن. این موضوع نشون میده که بالاترین دوز میوه ها و سبزیجات به طور موثری از حیوون ها در برابر از دست دادن حافظه ناشی از رژیم غذایی محافظت کرده. این یافته ها اهمیت حفظ حافظه با میوه و سبزی را برجسته می کند.

محقق ها همچنین تفاوت هایی در افزایش وزن بین گروه ها مشاهده کردن. سطوح مکمل پنج و ده درصدی از چاق شدن موش ها جلوگیری نکرد. با این حال، سطح پانزده درصدی در مقایسه با گروه پرچرب بدون مکمل، منجر به افزایش وزن کمتری در بدن شد.

برای درک مکانیسم بیولوژیکی پشت این تغییرات رفتاری، تیم نمونه های بافت کبد رو تجزیه و تحلیل کرد. اون ها به طور خاص به دنبال مالون دی آلدئید یا MDA گشتن. MDA نشانگری از پراکسیداسیون لیپیدی هست که همون تخریب چربی ها توسط اکسیژنه.

سطوح بالای MDA نشون دهنده سطح بالای استرس اکسیداتیو سیستمیک هست. تجزیه و تحلیل ها فاش کرد که رژیم غذایی پرچرب باعث جهش در سطح MDA کبد شده. این تایید می کنه که رژیم غذایی سبک غربی، حیوون ها رو تحت استرس متابولیک قابل توجهی قرار داده.

اضافه کردن پودر میوه و سبزیجات این اثر رو تعدیل کرد. موش های گروه های مکمل دار، سطح MDA کمتری در کبدشون داشتن. این نشون میده که آنتی اکسیدان های موجود در رژیم غذایی با موفقیت استرس اکسیداتیو سیستمیک رو کاهش دادن.

نویسنده ها پیشنهاد می کنن که این کاهش استرس اکسیداتیو احتمالا دلیل حفظ عملکرد شناختی هست. با کاهش بار کلی رادیکال های آزاد، ترکیبات زیست فعال در محصولات گیاهی ممکنه از مسیرهای عصبی محافظت کرده باشن. این با این تئوری که تعادل اکسیداتیو برای سلامت مغز ضروری هست، همخوانی داره. این یافته ها مکانیزم حفظ حافظه با میوه و سبزی را روشن می سازد.

این مطالعه محدودیت های خاصی داره که روی نحوه تفسیر نتایج تاثیر می ذاره. این یک مطالعه مقدماتی با تعداد نسبتا کمی از حیوون ها بود. علاوه بر این، محقق ها فقط از یک نوع تست رفتاری برای ارزیابی شناخت استفاده کردن.

فراتر از این، تیم نشانگرهای استرس اکسیداتیو رو به جای مغز، در کبد اندازه گیری کردن. با اینکه سلامت کبد روی کل بدن تاثیر می ذاره، اندازه گیری مستقیم بافت مغز شواهد قوی تری از محافظت عصبی ارائه می ده. مسیرهای مولکولی خاص در مغز که از این رژیم سود بردن هنوز باید به طور کامل شناسایی بشن.

محقق ها همچنین اشاره کردن که اجزای دقیق پودر میوه و سبزیجات که مسئول این فواید هستن، ناشناخته موندن. مشخص نیست که آیا ویتامین ها، مواد معدنی یا پلی فنول های خاص عامل اصلی هستن یا نه. تحقیقات آینده باید این متغیرها رو جداسازی کنن.

با وجود این ملاحظات، مطالعه پایه ای برای تحقیقات آینده فراهم می کنه. این نشون میده که مداخلات غذایی می تونه یک استراتژی عملی برای مدیریت مشکلات شناختی مرتبط با چاقی باشه. نتایج، دستورالعمل های غذایی فعلی رو که مصرف بالای غذاهای گیاهی رو تشویق می کنه، تقویت می کنه و بر اهمیت حفظ حافظه با میوه و سبزی تاکید دارد.

تیم توصیه می کنه که مطالعات بعدی شامل مجموعه گسترده تری از تست های شناختی باشه. اون ها همچنین پیشنهاد می کنن مناطق خاص مغز، مثل هیپوکامپ، برای نشانه های آسیب اکسیداتیو بررسی بشه. در نهایت، آزمایش های بالینی لازم خواهد بود تا ببینیم آیا این اثرات محافظتی به انسان ها هم منتقل میشه یا نه.

این مطالعه با عنوان «میوه ها و سبزیجات رژیمی باعث کاهش اختلال شناختی در موش های مبتلا به چاقی ناشی از رژیم غذایی پرچرب می شوند: یک مطالعه مقدماتی» توسط ویمین گوئو، باربارا شوکیت-هیل، دایونگ وو، لیجون لی و سیمین نیک بین میدانی تالیف شده است.

تغییر در سبک زندگی و گنجاندن مقادیر کافی از محصولات گیاهی در رژیم غذایی روزانه، نه تنها به حفظ وزن ایده آل کمک می کند، بلکه از مدارهای عصبی در برابر استرس های اکسیداتیو محافظت می کند. با توجه به این یافته ها، بازنگری در الگوی مصرف مواد غذایی و اولویت دادن به منابع طبیعی آنتی اکسیدان، گامی حیاتی برای تضمین سلامت ذهن در سال های آینده است.

Fruits and vegetables preserve cognition in mice fed a Western-style diet