بسیاری از مراجعین پس از قطع مصرف داروهای تزریقی لاغری با مشکل برگشت وزن بعد از اوزمپیک مواجه می شوند؛ یافته های جدید بر اهمیت کاهش تدریجی دوز و تثبیت عادت های غذایی و ورزشی برای حفظ دستاوردهای کاهش وزن تاکید دارند.
- یه مطالعه جدید نشون داده که مردم ظرف 2 سال بعد از قطع داروی GLP-1 دوباره وزن شون برمی گرده.
- محقق ها متوجه شدن که بهبودهای متابولیک هم معمولا توی این مدت کم کم از بین میرن.
- کارشناس ها توصیه می کنن که کم کردن تدریجی دارو خیلی بهتر از قطع کردن یهوییه.
- برای مدیریت وزن در طولانی مدت، خیلی مهمه که تغییرات حمایتی در رژیم غذایی (مانند دنبال کردن رژیم مدیترانه ای برای زندگی سالم تر)، ورزش و سبک زندگی هم ایجاد بشه.
خیلی از آدم هایی که دنبال کاهش وزن و بهتر کردن سلامتی شون هستن، سراغ داروهایی مثل سماگلوتاید (Ozempic، Wegovy) یا تیرزپاتاید (Mounjaro، Zepbound) میرن. یکی از نگرانی های اصلی در این زمینه، مسئله برگشت وزن بعد از اوزمپیک است.
همون طور که نویسنده های یه مقاله مروری جدید که توی مجله BMJ چاپ شده اشاره کردن، داروهای پپتید شبیه گلوکاگون-1 (GLP-1) می تونن به بیمارها کمک کنن که بین 15٪ تا 20٪ از وزن بدن شون رو کم کنن.
اما یافته های اون ها نشون میده که با وجود موفقیت این داروها، افرادی که مصرف شون رو قطع می کنن، تمایل دارن سریع دوباره چاق بشن و به طور متوسط ظرف 1.7 سال به وزن اولیه خودشون برمی گردن. این وضعیت به عنوان برگشت وزن بعد از اوزمپیک و سایر داروهای مشابه شناخته می شود.
در طول این مدت، مزایای سلامت قلبی-متابولیک که موقع مصرف دارو به دست اومده بود هم از بین میره.
محقق ها پیشنهاد می کنن که برای رسیدن به کاهش وزن موندگار با داروهای GLP-1، شاید به یه رویکرد «جامع تر» نیاز باشه.
مدیریت رفتاری وزن و برگشت وزن بعد از اوزمپیک
تیم محقق ها یه بررسی روی شواهد موجود انجام دادن تا بفهمن مردم بعد از قطع داروهای GLP-1 چقدر وزن شون برمی گرده.
علاوه بر این، اون ها می خواستن ببینن این موضوع در مقایسه با وقتی که مردم از طریق رژیم و ورزش وزن کم می کنن چطوریه.
برای جواب دادن به این سوالات، نتایج تمام مطالعات موجود رو جمع آوری و ترکیب کردن تا یه تصویر کلی به دست بیارن. در مجموع، داده های 37 مطالعه شامل 9,341 بزرگسال دارای اضافه وزن یا چاق مورد بررسی قرار گرفت.
این مطالعات شامل آزمایش های کنترل شده تصادفی (که استاندارد طلایی محسوب میشن)، آزمایش های غیرتصادفی و مطالعات مشاهده ای بود. تمام شرکت کننده ها حداقل 8 هفته دارو رو امتحان کرده بودن و حداقل 4 هفته بعد از قطع درمان تحت نظر بودن.
داروها شامل GLP-1های محبوب مثل سماگلوتاید، تیرزپاتاید و لیراگلوتاید و همچنین داروهای دیگه ضد چاقی مثل اورلیستات بود. بعضی از مطالعات، درمان های دارویی رو با حمایت های رفتاری مثل رژیم غذایی و ورزش ترکیب کرده بودن.
برای مقایسه، تیم تحقیق از داده های یه بررسی قبلی درباره برنامه های مدیریت رفتاری وزن استفاده کردن و از مدل های آماری برای تخمین سرعت متوسط برگشت وزن بعد از اوزمپیک و سایر داروهای GLP-1 بهره گرفتن.
اون ها همچنین تغییرات سطح قند خون، کلسترول و فشار خون رو بررسی کردن تا ببینن آیا شرکت کننده ها تونستن بهبودهایی که موقع مصرف دارو داشتن رو حفظ کنن یا نه.
بررسی آمار برگشت وزن بعد از اوزمپیک و GLP-1ها
وقتی داده ها رو بررسی کردن، دیدن که افراد موقع استفاده از دارو به طور متوسط 8.3 کیلوگرم وزن کم کرده بودن.
اما به محض اینکه درمان رو قطع کردن، با سرعت حدود 0.4 کیلوگرم در ماه دوباره وزن شون بالا رفت. و به طور متوسط ظرف حدود 1.7 سال، اکثرشون کل وزن شون برگشت.
اون ها همچنین اشاره کردن که داروهای جدیدتر مثل سماگلوتاید و تیرزپاتاید با سرعت بازگشت وزن حتی بیشتری همراه بودن: حدود 0.9 کیلوگرم (2 پوند) در ماه. این نشان دهنده چالش برگشت وزن بعد از اوزمپیک در زمانی کوتاه است، به طوری که بازگشت به وزن اولیه در حدود 1.5 سال اتفاق می افتد.
وقتی محقق ها برگشت وزن بعد از اوزمپیک و قطع دارو رو با بازگشت وزن بعد از تموم شدن برنامه های مدیریت رفتاری وزن مقایسه کردن، دیدن که مردم با تکنیک های رفتاری معمولا وزن کمتری کم می کنن. با این حال، سرعت بازگشت وزن کندتر بود، یعنی حدود 0.1 کیلوگرم در ماه.
علاوه بر این، حدود 3.9 سال طول کشید تا اون ها به وزن اولیه خودشون برگردن.
این مطالعه همچنین شاخص های مختلف سلامت متابولیک مثل قند خون (HbA1c و گلوکز ناشتا)، کلسترول، تری گلیسیرید و فشار خون رو بررسی کرد. با اینکه این مقادیر موقع مصرف دارو بهتر شده بودن، اما ظرف حدود 1.4 سال به تدریج به سطح اولیه شون برگشتن.
تیم تحقیق همچنین هیچ مدرک مشخصی پیدا نکرد که نشون بده ادامه دادن حمایت های رفتاری بعد از قطع داروهای لاغری به کند کردن روند برگشت وزن بعد از اوزمپیک کمکی کرده باشه.
به گفته نویسنده های مطالعه، یافته هاشون نشون میده که هرچند داروهای GLP-1 می تونن فواید فوق العاده ای داشته باشن، اما اون فواید ممکنه فقط تا زمانی موندگار باشن که دارید ازشون استفاده می کنید.
با اینکه برنامه های رفتاری ممکنه نتایج کمتری نسبت به GLP-1ها داشته باشن، اما کاهش وزن ممکنه پایدارتر باشه.
کم کردن تدریجی داروهای GLP-1 می تونه به سازگاری بدن کمک کنه
دکتر فلاویو میتیدیری راموس، مدیر بخش درمان پیشرفته چاقی در EndoDiagnostic، گفت: «قطع داروهای GLP-1 اغلب چیزی رو فاش می کنه که ما به اندازه کافی درباره ش حرف نمی زنیم: دارو بخشی از کار فیزیولوژیکی رو انجام می داد که سبک زندگی به تنهایی ممکنه هنوز برای حفظ اون آماده نباشه.»
به گفته راموس که توی این مطالعه نقشی نداشته، GLP-1ها اشتها و وسوسه فکری غذا رو سرکوب می کنن، اما بدن به مرور زمان با اون ها سازگار میشه.
او به هلث لاین گفت: «وقتی دارو به طور ناگهانی کم یا قطع بشه، سیگنال های گرسندگی، مسیرهای پاداش و کارایی متابولیک تمایل به برگشت دارن. برگشت وزن بعد از اوزمپیک یه شکست شخصی نیست؛ بلکه یه واکنش بیولوژیکی قابل پیش بینیه.»
راموس اضافه کرد که داروهای GLP-1 تقریبا هیچ وقت نباید بدون کاهش تدریجی، هم با کم کردن دوز و هم با طولانی کردن فاصله بین دوزها، قطع بشن.
او توضیح داد: «این کاهش مرحله به مرحله به مغز، روده و سیستم متابولیک زمان میده تا خودشون رو دوباره تنظیم کنن.»
راموس در ادامه به اهمیت پیگیری دقیق در طول این مرحله اشاره کرد.
او گفت: «این در مورد عجله برای قطع دارو نیست، بلکه درباره آماده کردن فیزیولوژی بدن برای مرحله بعدیه.»
این کار شامل ساختار دادن به غذا خوردن، مصرف پروتئین، تحرک و آگاهی رفتاری میشه تا بیمار بتونه با هر دوز پایین تر، اشتها و وزنش رو مدیریت کنه.
نکاتی برای مدیریت وزن در طولانی مدت
برایان پارانا، مربی سلامت و تغذیه، نحوه کمک به مراجعینش رو موقع تموم کردن درمان با GLP-1 به اشتراک گذاشت. پارانا در این مطالعه نقشی نداشته.
او به هلث لاین گفت: «اولین قدم عملی، بازسازی ساختار غذا خوردن قبل از برگشت کامل اشتهاست.»
«من از مراجعینم می خوام که به سمت سه وعده غذایی برنامه ریزی شده در روز برن که هر کدوم حول یک منبع پروتئینی مشخص چیده شده باشه.» به گفته پارانا، پروتئین سیری رو افزایش میده و هضم رو در زمانی که سیگنال های گرسنگی ممکنه بیش از حد عمل کنن، کند می کنه. همچنین به حفظ توده عضلانی کمک می کنه.
او توصیه کرد: «تمرینات قدرتی هم باید قبل از قطع GLP-1ها شروع یا تقویت بشن.» و اضافه کرد که خیلی ها همراه با چربی، عضله هم از دست میدن، مخصوصا اگه تمرینات قدرتی انجام ندن. پارانا گفت: «بافت عضلانی نقش مهمی در کالری سوزی روزانه/ و تنظیم گلوکز داره.»
تحرک منظم یکی دیگه از قطعات کلیدی این پازله. او گفت: «پیاده روی حساسیت به انسولین رو بهتر می کنه، به تنظیم هورمون های اشتها کمک می کنه و استرس رو کاهش میده که همه این ها بعد از حذف سرکوب کننده های اشتها اهمیت بیشتری پیدا می کنن.»
پارانا گفت که خواب و مدیریت استرس هم باید مورد توجه قرار بگیرن، چون کم خوابی و استرس مزمن باعث بالا رفتن کورتیزول میشه؛ هورمونی که باعث هوس های غذایی و بازگشت چربی میشه. او گفت: «روتین های ساده مثل زمان خواب ثابت، قرار گرفتن در معرض نور صبحگاهی و کمتر استفاده کردن از صفحه نمایش در اواخر شب، تفاوت قابل توجهی در کنترل اشتها ایجاد می کنه.»
در نهایت، پارانا پیشنهاد کرد که به GLP-1ها به عنوان یه پل نگاه کنید نه مقصد نهایی. او گفت: «مراجعینی که از زمان مصرف دارو برای تمرین ساختار غذا خوردن، تحرک و عادت های ریکاوری استفاده می کنن، در طولانی مدت خیلی موفق تر از کسایی هستن که فقط به سرکوب اشتها تکیه می کنن.»
راموس با اضافه کردن به این نکات توصیه کرد که در نهایت باید واقع بین باشید و یادتون باشه که چاقی یه بیماری مزمن و عودکننده است. به همین خاطر، ممکنه بعضی از افراد برای رسیدن به موفقیت به درمان پزشکی مداوم نیاز داشته باشن.
او گفت: «هدف نباید این باشه که به هر قیمتی مصرف GLP-1 رو قطع کنیم، بلکه باید دارو، رفتار و فیزیولوژی رو جوری با هم ترکیب کنیم که بیمار بتونه واقعا در زندگی واقعی اون رو حفظ کنه.»
درک این موضوع که مدیریت وزن یک سفر همیشگی است، به افراد کمک می کند تا انتظارات واقع بینانه تری داشته باشند. استفاده از داروها به عنوان یک ابزار کمکی در کنار ساختن یک سبک زندگی پایدار، بهترین استراتژی برای جلوگیری از بازگشت به نقطه اول و حفظ سلامت طولانی مدت است.
Stopping GLP-1s May Lead to Weight Regain In Less Than 2 Years, Review Finds
