آگاهی از عوامل خطر بیماری قلبی زنان و شناخت تفاوت های علائم جنسیتی برای پیشگیری زودهنگام و کاهش نرخ مرگ ومیر ناشی از بیماری های عروقی در خانم ها حیاتی است.
- بیشتر خانم ها از خطرات بیماری های قلبی خودشون بی خبرن.
- این باور غلط که بیماری قلبی یه «بیماری مردانه» است، اصلا درست نیست؛ چون بیماری قلبی علت اصلی مرگ ومیر هم در آقایان و هم در خانم هاست.
- عوامل خطر خاصِ جنسیتی مثل یائسگی، دیابت، چاقی و استرس به شکل نابرابری بسیاری از زنان رو در معرض خطر قلبی-عروقی بالاتری قرار می ده.
- کارشناسان بر آگاهی، آموزش و استراتژی های پیشگیری در مورد عوامل خطر بیماری قلبی زنان تاکید دارن.
از قدیم، تصور می شد بیماری قلبی یه «بیماری مردانه» است، در حالی که در واقعیت، این بیماری علت اصلی مرگ در هر دو گروه مردان و زنان به حساب می آد. آگاهی از عوامل خطر بیماری قلبی زنان برای پیشگیری از این وضعیت حیاتی است.
با این حال، هنوز هم یه جور بی اطلاعی عمومی درباره عوامل خطر بیماری قلبی زنان و روش های پیشگیری از آن وجود داره.
طبق آمار مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC)، با وجود اینکه بیماری قلبی مسئول 1 مورد از هر 5 مرگ در زنان هست، اما باز هم 56٪ از زنان از خطرات قلبی-عروقی خودشون آگاه نبودن.
پس چرا دلیل اصلی مرگ ومیر زنان هنوز انقدر مبهمه؟
دکتر جک ولفسون (Jack Wolfson)، متخصص قلب دارای بورد تخصصی و معروف به «دکتر قلب طبیعی»، تعصبات تاریخی در پزشکی رو یکی از این عوامل می دونه.
اون می گه: «برای دهه ها، تحقیقات قلبی-عروقی، معیارهای تشخیص و پیام های عمومی روی مردان تمرکز داشت، در حالی که علائم زنان به جای اینکه به درستی به عنوان تفاوت های جنسیتی شناخته بشن، به عنوان علائم “غیرمعمول” برچسب می خوردن.»
ولفسون اضافه کرد: «این باور غلط هنوز ادامه داره چون مردان معمولا در سنین پایین تر دچار حملات قلبی می شن، در حالی که زنان اغلب در سنین بالاتر و با روش های نامحسوس تر به بیماری های قلبی-عروقی مبتلا می شن. بیماری قلبی یه بیماری انسانیه، نه جنسیتی.»
دکتر نیسی ساپوگو (Nissi Suppogu)، متخصص قلب و مدیر پزشکی مرکز قلب زنان در موسسه قلب و عروق MemorialCare در لانگ بیچ کالیفرنیا، توضیح داد که بیماری قلبی اغلب در زنان به شکل متفاوتی ظاهر می شه.
این تفاوت های ظریف ممکنه باعث سردرگمی در تشخیص علائم بشه و احتمالا تشخیص بیماری رو به تعویق بندازه.
دکتر جنیفر وانگ (Jennifer Wong)، متخصص قلب و مدیر پزشکی بخش قلب و عروق غیرتهاجمی در موسسه قلب و عروق MemorialCare در فانتن ولی کالیفرنیا، گفت که یه باور اشتباه دیگه هم وجود داره که زنان فکر می کنن خطر سرطان سینه براشون بیشتر از بیماری قلبیه.
دکتر وانگ گفت: «این موضوع نشون دهنده نیاز به آگاهی بیشتر، غربالگری زودهنگام عوامل خطر بیماری قلبی زنان و شناخت اینه که علائم در زنان ممکنه نامحسوس تر یا غیرمعمول تر باشه.»
درک علائم و عوامل خطر بیماری قلبی زنان
ولفسون: خیلیا به خانم ها می گن علائمشون به خاطر استرس، اضطراب یا هورمون هاست، نه مسائل قلبی-عروقی. وقتی درد قفسه سینه، تنگی نفس یا تپش قلب نادیده گرفته بشه، آگاهی هم هیچ وقت شکل نمی گیره.
همچنین احتمال مرگ زنان بعد از اولین حمله قلبی بیشتره، که بخشی از اون به خاطر تاخیر در تشخیص و درک نادرست علائم هست.
وانگ: زنان معمولا علائم غیرمعمول تری در حمله قلبی دارن، مثل تهوع، استفراغ، درد گردن یا فک، و خستگی.
زنان ممکنه حملات قلبی رو به دلایل غیرسنتی تری تجربه کنن، مثل پارگی خودبه خودی شریان کرونر (SCAD) به جای پارگی کلاسیک پلاک های آتروسکلروتیک.
ساپوگو: بیش از 50 درصد از زنانی که با درد قفسه سینه یا حمله قلبی مراجعه می کنن، دچار بیماری رگ های خونی کوچک تر به نام بیماری میکروواسکولار یا اسپاسم عروقی هستن.
اگه این مشکل به درستی مدیریت نشه، می تونه باعث شروع زودرس بیماری عروق کرونر و همچنین نارسایی قلبی بشه.
یائسگی و افزایش عوامل خطر بیماری قلبی زنان
ساپوگو: تغییرات هورمونی نقش مهمی در تغییرات فیزیولوژیک دارن. شرایط مربوط به بارداری مثل فشار خون بالا، پره اکلامپسی و دیابت بارداری، خطر ابتلا به بیماری های عروق کرونر یا نارسایی قلبی رو در آینده افزایش می دن.
بیماری های دیگه دوران بارداری، مثل کاردیومیوپاتی و بیماری های خودبه خودی عروق کرونر هم روی سلامت و کیفیت زندگی زنان تاثیر می ذارن.
بیماری های قلبی بعد از یائسگی هم به دلیل افزایش رسوب کلسیم در رگ ها یا انسداد شریان های کرونر به شدت افزایش پیدا می کنن. در این دوران، سطح کلسترول «بد» بالا می ره، دیواره رگ های خونی ضخیم می شه، فشار خون بالا می ره، رسوب چربی بیشتر می شه و وزن اضافه می شه.
وانگ: یائسگی یکی از عوامل خطر اصلی قلبی-عروقیه و بررسی جامع سن یائسگی و عوارض آن بر سلامت قلب و متابولیک نشون می ده که به خصوص یائسگی زودرس با خطر بالاتر حوادث قلبی-عروقی قبل از 60 سالگی مرتبطه.
با این حال، به نظر می رسسه این افزایش خطر با گذشت زمان کمتر می شه و بعد از 70 سالگی اهمیت کمتری پیدا می کنه.
دیابت و چاقی چطور روی خطر قلبی-عروقی زنان تاثیر می ذارن؟
وانگ: به نظر می رسه دیابت و چاقی از جمله مهم ترین عوامل خطر بیماری قلبی زنان هستن و خطر قلبی-عروقی رو در زنان به طور نابرابری بیشتر از مردان افزایش می دن.
محافظت قلبی-عروقی که زنان ممکنه از استروژن طبیعی بدن داشته باشن، با وجود دیابت و چاقی کاهش پیدا می کنه یا از بین می ره، که منجر به خطر قابل توجه حوادث قلبی-عروقی ناگوار می شه.
ساپوگو: احتمال ابتلای زنان دیابتی به بیماری های قلبی در مقایسه با مردان دیابتی سه برابره.
زنان مبتلا به دیابت معمولا آترواسکلروز کرونر بیشتری دارن و شانس کمتری برای بازسازی عروق یا استفاده از درمان های دارویی مناسب برای رسیدن به اهداف کلسترول، فشار خون و قند خون دارن.
چاقی در زنان نسبت به مردان شایع تره، که با توجه به ترکیب بدن و تغییرات یائسگی، باعث می شه درصد بالاتری از چربی بدن و چربی شکمی رو با افزایش وزن سریع ذخیره کنن. چاقی همچنین خطر بیشتری برای ایجاد آترواسکلروز کرونر در زنان ایجاد می کنه.
ولفسون: دیابت در واقع محافظت طبیعی قلبی-عروقی رو که زنان قبل از یائسگی داشتن، از بین می بره.
قند خون بالا به رگ های خونی آسیب می زنه، سیگنال دهی اکسید نیتریک رو مختل می کنه، التهاب رو بدتر می کنه و ناپایداری پلاک ها رو تسریع می کنه.
چاقی هم به شکل متفاوتی روی زنان تاثیر می ذاره چون توزیع چربی، هورمون ها و حساسیت به انسولین به روش های پیچیده ای با هم تعامل دارن. چربی احشایی التهاب و اختلال استروژن رو افزایش می ده و باعث تری گلیسیرید بالاتر، عملکرد کمتر HDL و آسیب عروقی بیشتر می شه.
همچنین زنان در وزن های پایین تری نسبت به مردان، بیشتر در معرض ابتلا به اختلالات متابولیک هستن.
سلامت روان چطور روی خطر بیماری قلبی زنان تاثیر می ذاره؟
وانگ: افسردگی در زنان شایع تره و به نظر می رسه در زنان پیش بینی کننده قوی تری برای بیماری های قلبی-عروقی نسبت به مردان باشه.
زنان همچنین ممکنه حساسیت بیولوژیکی بیشتری نسبت به استرس داشته باشن، از جمله پاسخ های التهابی شدیدتر و افزایش تجمع پلاکت ها.
این عوامل ممکنه در افزایش نابرابر خطر قلبی-عروقی مرتبط با استرس مزمن در زنان نقش داشته باشن.
ساپوگو: وقتی به نقش های مردان و زنان در محیط خانواده نگاه می کنیم، زنان معمولا کارهای بیشتری رو در خانه برای بچه ها و همسرشون انجام می دن و در کنارش نقش های کاری خودشون رو هم مدیریت می کنن.
همه این ها به همراه تغییرات هورمونی و افزایش سن، به سطح استرس اون ها اضافه می کنه و مدیریت استرس رو سخت تر می کنه.
استرس و اضطراب خطر بیماری قلبی رو در زنان دو برابر می کنه و درست مثل دیابت، فشار خون بالا، سیگار کشیدن یا چاقی، یکی از عوامل خطر محسوب می شه.
زنان برای کاهش خطر قلبی-عروقی خودشون چیکار می تونن بکنن؟
وانگ: اقدامات پیشگیرانه مثل داشتن یه رژیم غذایی سالم برای قلب، فعالیت بدنی منظم و اولویت دادن به خواب مداوم و باکیفیت می تونه به میزان قابل توجهی خطر کلی قلبی-عروقی یک زن رو کاهش بده.
ولفسون: زنان باید تغذیه با غذاهای واقعی رو در اولویت قرار بدن، به خصوص غذاهای دریایی صید شده، گوشت هایی که به روش باززاینده پرورش یافتن، تخم مرغ، غذاهای تخمیری، میوه ها، سبزیجات و چربی های سالم مثل روغن زیتون، آووکادو و نارگیل.
غذاهای فوق فرآوری شده و قندها عامل اصلی التهاب و مقاومت به انسولین هستن.
تحرک مهمه. پیاده روی روزانه، تمرینات مقاومتی و فعال موندن در طول روز از رگ های خونی محافظت می کنه و حساسیت به انسولین رو بهبود می بخشه.
خواب و ریتم شبانه روزی حیاتی هستن. خواب ناکافی باعث افزایش فشار خون، قند خون و التهاب می شه.
مدیریت استرس و سلامت عاطفی ضروریه. استرس مزمن، تروما و نبود حمایت اجتماعی مستقیما از طریق مسیرهای هورمونی و التهابی روی خطر قلبی-عروقی تاثیر می ذارن.
زنان باید به جای حدس و گمان، از آزمایش استفاده کنن؛ نگاه کردن به فراتر از آزمایش های پایه برای ارزیابی استرس اکسیداتیو، مقاومت به انسولین، التهاب، وضعیت مواد مغذی و بار سمی، اجازه می ده تا مدت ها قبل از بروز بیماری، اقدامات لازم رو انجام بدن.
ساپوگو: ما باید به زنان درباره اهمیت پیشگیری آموزش بدیم و بهشون توصیه کنیم که سالانه برای چک اپ فشار خون، کلسترول، قند خون و وزن به پزشک عمومی مراجعه کنن و درباره مصرف سیگار، الکل و سلامت روان مشاوره بگیرن.
ما باید زنان رو تشویق کنیم که پیگیر سلامت قلب خودشون باشن. اگه علائمی در رابطه با بیماری قلبی دارن، باید هرچه زودتر معاینه بشن.
چیکار می شه کرد تا زنان بیشتری درباره خطر بیماری قلبی یاد بگیرن؟
وانگ: آگاهی از عوامل خطر بیماری قلبی زنان برای بهبود نتایج در زنان ضروریه.
شناسایی زودهنگام این خطرات و برداشتن گام های پیشگیرانه می تونه احتمال حوادث قلبی-عروقی در آینده رو به شدت کاهش بده.
ساپوگو: ما باید به زنان آموزش بدیم تا علائم قلبی رو بشناسن و بدونن که بیماری قلبی می تونه به شکل های متفاوتی ظاهر بشه و فقط به صورت درد قفسه سینه نیست.
آموزش درباره عوامل خطر اضافی که در زنان شایع تر هستن، مثل شرایط التهابی، افسردگی، اضطراب و مسائل مربوط به بارداری بسیار مهمه.
ولفسون: ما به آموزش بهتر از مراقبت های اولیه، گفتگوهای صادقانه در سنین پایین تر و تغییر به سمت آزمایش عوامل خطر واقعی مثل التهاب، مقاومت به انسولین، استرس اکسیداتیو، سموم و کمبود مواد مغذی به جای تکیه صرف بر اعداد کلسترول یا منتظر موندن برای بروز علائم نیاز داریم.
بیماری قلبی در زنان اجتناب ناپذیر نیست. با آموزش درست، آزمایش و استراتژی های سبک زندگی برای مدیریت عوامل خطر بیماری قلبی زنان، این بیماری تا حد زیادی قابل پیشگیریه.
شناخت دقیق تفاوت های جنسیتی در بروز بیماری های قلبی و توجه به نشانه های غیرمعمول در کنار مدیریت سبک زندگی، کلید اصلی حفظ سلامت زنان است. با جدی گرفتن معاینات دوره ای و آگاهی از تغییرات بیولوژیکی بدن، می توان از بسیاری از آسیب های جبران ناپذیر پیشگیری کرد و زندگی طولانی تر و سالم تری را تجربه نمود.
Ask the Experts: Why Are Women At Higher Risk for Cardiovascular Disease?
