تجربه های ناگوار دوران کودکی می تواند تغییرات ماندگاری در عملکردهای اجرایی و مهارت های ذهنی ایجاد کند که به خوبی نشان دهنده تاثیر تروما کودکی بر مغز در دوران بزرگسالی است.
مطالعه ای که اخیرا در نشریه Psychological Reports منتشر شده، نشون می ده که تجربه سوءرفتار یا بی توجهی در دوران کودکی با تغییرات خاصی در مهارت های شناختی در دوران جوانی مرتبطه. یافته ها نشون می دن با وجود اینکه جوون هایی با سابقه سوءرفتار معمولا در جابه جایی بین کارهای ذهنی مختلف بیشتر دچار مشکل می شن، اما توانایی اون ها برای نگهداری و پردازش اطلاعات موقت بدون تغییر باقی می مونه. این نتایج نشون می ده که چطور یک تربیت سخت، رشد مغز رو به شیوه های پیچیده ای شکل می ده که هم شامل آسیب پذیری ها و هم سازگاری های روان شناختی می شه. این شواهد جدید بر تاثیر تروما کودکی بر مغز و پیامدهای آن تاکید دارد.
درک تاثیر تروما کودکی بر مغز و عملکردهای شناختی
دانشمندان این مطالعه رو انجام دادن تا بهتر بفهمن محیط های نامناسب در دوران کودکی و تاثیر کودکی سخت و روابط بزرگسالی چطور روی توانایی های ذهنی افراد در زمان ورود به بزرگسالی تاثیر می ذاره. دوره نوپدیدی بزرگسالی که بین 18 تا 29 سالگی رو شامل می شه، یک مرحله رشد منحصر به فرد هست. در این مرحله، افراد مسئولیت های جدیدی رو قبول می کنن، هویت شون رو کشف می کنن و مغز اون ها بلوغ قابل توجهی رو تجربه می کنه.
وای من وانگ، نویسنده مطالعه و دانشجوی دکترای روانشناسی بالینی در کالج کوئینز و مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه سیتی نیویورک، می گه: «تحقیقات از دیرباز سوءرفتار با کودکان رو به مشکلات سلامت روان مرتبط دونستن، اما یافته ها در مورد تاثیرش بر عملکرد شناختی متناقض بوده.»
«بعضی از مطالعات نقص های واضحی رو گزارش می کنن، در حالی که بعضی دیگه تاثیر کم یا هیچ تاثیری پیدا نمی کنن. این تناقض نشون دهنده یک شکاف واقعی بود: ما فاقد یک درک درست و کمی بودیم که آیا سوءرفتار به طور قابل اطمینانی بر شناخت تاثیر می ذاره یا نه، و کدوم حوزه ها بیشتر تحت تاثیر قرار می گیرن. مطالعه ما با سنتز سیستماتیک شواهد از طریق فراتحلیل برای روشن کردن قدرت و الگوی این ارتباطات، به این موضوع پرداخت.»
محققان به طور خاص روی عملکردهای اجرایی تمرکز کردن، یعنی همون مهارت های ذهنی سطح بالایی که به ما کمک می کنن برنامه ریزی کنیم، تمرکزمون رو جمع کنیم، دستورالعمل ها رو به یاد بیاریم و چندین کار رو همزمان مدیریت کنیم. مطالعات قبلی که به ارتباط بین سوءرفتار زودهنگام و عملکرد اجرایی پرداخته بودن، نتایج متفاوتی رو نشون می دن. دانشمندان می خواستن با آزمایش دو ایده رقیب در روانشناسی، این رابطه رو روشن کنن.
ایده اول مدل نقص هاست که می گه استرس مزمن ناشی از تاثیر تروما کودکی بر مغز به طور کلی به رشد مغز آسیب می زنه و مهارت های ذهنی رو مختل می کنه. ایده دوم مدل سازگاریه. این دیدگاه پیشنهاد می ده کودکانی که در محیط های خطرناک یا غیرقابل پیش بینی بزرگ می شن، ممکنه در واقع برخی از نقاط قوت شناختی شون رو برای کمک به بقا در شرایط خاص خودشون تقویت کنن.
برای بررسی این تئوری ها، محققان یک فراتحلیل انجام دادن، که یک تکنیک آماری برای ترکیب و تحلیل نتایج چندین مطالعه علمی مستقل هست. اون ها پنج پایگاه داده اصلی دانشگاهی رو برای پیدا کردن تحقیقاتی که سوءرفتار کودکی و مهارت های شناختی خاص رو در جوون ها اندازه گیری کرده بودن، جستجو کردن. تحلیل نهایی اون ها شامل 17 مطالعه مختلف بود که 85 مقایسه آماری رو ارائه داد و در مجموع نمونه ای شامل 19٬357 شرکت کننده رو بررسی کرد.
رویکرد فراتحلیل به محققان اجازه می ده به جای تکیه بر یک آزمایش واحد، به تصویر بزرگ نگاه کنن. با تجمیع داده های بیش از 19٬000 نفر، دانشمندان می تونن اندازه اثر کلی رو محاسبه کنن که قدرت رابطه بین دو متغیر رو اندازه گیری می کنه. این تکنیک آماری کمک می کنه تا ناهنجاری های مطالعات فردی برطرف بشه و الگوهای واقعی زیربنایی آشکار بشن.
در این مطالعات، سوءرفتار در دوران کودکی شامل طیف وسیعی از تجربه های ناگواری بود که قبل از سن هجده سالگی اتفاق افتاده بودن. این تجربه ها شامل آزار جسمی، آزار عاطفی و آزار جنسی می شدن. این مطالعات همچنین اشکالی از بی توجهی رو اندازه گیری کردن، که زمانی اتفاق می افته که بزرگسالان در برآوردن نیازهای اولیه جسمی یا عاطفی کودک کوتاهی می کنن.
دانشمندان سه جزء خاص از عملکرد اجرایی رو بررسی کردن. اولین جزء انعطاف پذیری شناختی بود، یعنی توانایی جابه جایی آسان بین قوانین یا روش های مختلف تفکر. در زندگی روزمره، این ممکنه شبیه به پیدا کردن سریع یک راه حل خلاقانه موقع بروز یک مشکل ناگهانی در محل کار باشه.
جزء دوم کنترل مهاری بود، که به توانایی فرد برای غلبه بر تکانه های ناگهانی و تنظیم توجه یا احساساتش اشاره داره. برای مثال، کنترل مهاری همون چیزیه که باعث می شه کسی سر یک مشتری بی ادب داد نزنه. جزء سوم حافظه فعال بود که به عنوان فضای کاری ذهنی عمل می کنه و ما از اون برای نگه داشتن و دستکاری موقت اطلاعات شنیداری و دیداری استفاده می کنیم.
داده های ترکیبی نشون داد که جوون هایی که سوءرفتار در دوران کودکی رو تجربه کرده بودن، معمولا در تست های انعطاف پذیری شناختی نسبت به کسانی که چنین سابقه ای نداشتن، ضعیف تر عمل کردن. اون ها همچنین کاهش هایی در کنترل مهاری نشون دادن. تحلیل های آماری یک افت کوچک اما مشخص رو در توانایی تغییر تمرکز ذهنی و سرکوب تکانه ها در گروهی که مورد سوءرفتار قرار گرفته بودن، نشون داد.
در عین حال، ظرفیت های حافظه فعال بین دو گروه کاملا قابل مقایسه بود. محققان هیچ نقص قابل توجهی در حافظه فعال بین کسانی که آزار یا بی توجهی دوران کودکی رو تحمل کرده بودن، پیدا نکردن. مدل های آماری که سن شرکت کنندگان و داوری همتا بودن مطالعات اصلی رو در نظر گرفته بودن، به طور مداوم نشون دادن که حافظه فعال حفظ شده.
تاثیر تروما کودکی بر مغز؛ تفاوت بین نقص و سازگاری
این یافته ها از یک دیدگاه متعادل در مورد چگونگی تاثیر تروما کودکی بر مغز در حال رشد حمایت می کنن. نقص در انعطاف پذیری شناختی و کنترل مهاری با این ایده همخوانی داره که استرس مزمن اولیه می تونه به بخش های خاصی از رشد مغز آسیب برسونه. وقتی کودکی ترومای مداوم رو تجربه می کنه، بدنش مدام غرق در هورمون های استرس می شه.
به طور معمول، بدن انسان از پاسخ جنگ یا گریز برای زنده موندن در برابر خطر فوری استفاده می کنه. وقتی تهدید برطرف می شه، مغز به بدن سیگنال می ده که تولید هورمون های استرس رو متوقف کنه و به حالت آرامش برگرده. با این حال، سوءرفتار مزمن در دوران کودکی می تونه این حلقه بازخورد طبیعی رو بشکنه و مغز در حال رشد رو در معرض سطوح خردکننده ای از مواد شیمیایی استرس قرار بده.
با گذشت زمان، این فرسودگی بیولوژیکی می تونه به طور منفی نواحی مغزی مسئول تفکر سطح بالا و خودتنظیمی رو تغییر بده. هزینه فیزیکی استرس طولانی مدت ممکنه اختلالات جزئی در انعطاف پذیری شناختی و کنترل مهاری رو توجیه کنه. در عین حال، مدل سازگاری شواهدی رو ارائه می ده که چرا حافظه فعال با وجود این استرس همچنان قوی باقی می مونه.
از منظر تکاملی، حفظ یک حافظه فعال قوی ممکنه در محیط های پرخطر در اولویت قرار بگیره. پیگیری چندین بخش از اطلاعات به افراد کمک می کنه تا سریعا تهدیدها رو تشخیص بدن و در موقعیت های خطرناک زنده بمونن. محققان این رو به عنوان یک «بده بستان» توصیف می کنن، جایی که برخی مهارت ها فدا می شن تا ابزارهای ذهنی که بیشتر برای بقا مورد نیاز هستن، حفظ بشن.
مهمه به یاد داشته باشیم که این یافته ها نشون دهنده میانگین گروه های بزرگی از مردم هستن. این نتایج به این معنی نیست که هر فردی که سوءرفتار در دوران کودکی رو تجربه کرده، لزوما با انعطاف پذیری شناختی یا کنترل تکانه مشکل خواهد داشت. خیلی از افراد تاب آوری فوق العاده ای نشون می دن و با وجود سختی های اولیه، در تمام کارهای شناختی عالی عمل می کنن.
محققان امیدوارن این یافته ها باعث تغییر در نحوه نگاه جامعه به بازماندگان تروماهای کودکی و درک عمیق تر تاثیر تروما کودکی بر مغز بشه. تمرکز صرف روی نقص های شناختی می تونه ناخواسته باعث برچسب زدن به افرادی بشه که سختی های اولیه رو تجربه کردن. شناختِ حفظ حافظه فعال، سازگاری فوق العاده مغز انسان رو برجسته می کنه.
دانشمندان همچنین به چندین محدودیت در تحقیقات موجود اشاره کردن. بیشتر مطالعاتِ تحلیل شده از طراحی مقطعی استفاده کرده بودن، به این معنی که داده ها رو در یک نقطه زمانی واحد بررسی کردن. این موضوع مانع از اون می شه که محققان یک رابطه مستقیم علت و معلولی بین اتفاقات کودکی و مهارت های شناختی بزرگسالی رو ثابت کنن.
علاوه بر این، مطالعات به حافظه شرکت کنندگان برای یادآوری و گزارش تجربه های دوران کودکی شون متکی بود. تکیه بر حافظه انسان گاهی می تونه منجر به یادآوری های غیردقیق یا سوگیری های گزارش دهی بشه. داده های موجود همچنین فاقد جزئیات جمعیتی ثابت بود که آزمایش تاثیر عواملی مثل جنسیت رو بر این نتایج شناختی دشوار می کرد.
در قدم های بعدی، محققان پیشنهاد می دن که مطالعات آینده دسته های مختلف سوءرفتار رو به صورت جداگانه بررسی کنن. تحلیل انواع خاصی از تروما, مثل آزار جسمی در مقابل بی توجهی عاطفی، ممکنه تاثیرات منحصر به فردی رو بر رشد مغز نشون بده. دانشمندان همچنین امیدوارن که داده های جمعیتی دقیق تری جمع آوری کنن تا بهتر بفهمن چطور پیشینه های مختلف، رابطه بین ناملایمات اولیه و عملکرد شناختی بعدی رو شکل می دن و به شناخت کامل تر تاثیر تروما کودکی بر مغز دست یابند.
وانگ به PsyPost گفت: «نتایج ما نشون داد که سوءرفتار در دوران کودکی با کاهش انعطاف پذیری شناختی و کنترل مهاری ضعیف تر در سنین جوانی مرتبطه، اما حافظه فعال تا حد زیادی دست نخورده باقی مونده. به زبون ساده: به طور میانگین، جوون هایی با سابقه سوءرفتار ممکنه در جابه جایی بین کارهای مختلف و مهار تکانه ها نسبت به کسانی که چنین سابقه ای ندارن، زمان کمی سخت تری رو سپری کنن.»
«از طرف دیگه، هیچ تفاوتی بین گروه ها در حافظه فعال وجود نداره، یعنی همون مهارتی که برای نگه داشتن اطلاعات در ذهن و تفکر فعال در مورد اون ها به کار می ره. شایان ذکره که این یافته ها برای هر فردی که مورد سوءرفتار قرار گرفته صدق نمی کنه. مهمه که به یاد داشته باشیم این ها تفاوت ها در سطح گروهی هستن. در مجموع، یافته ها نشون می دن که سوءرفتار به شیوه های پیچیده ای شناخت رو شکل می ده که هم شامل آسیب پذیری و هم سازگاری می شه.»
تحقیقات بیشتر درباره تاثیر تروما کودکی بر مغز
این مطالعه با عنوان «تاثیر سوءرفتار در دوران کودکی بر عملکرد شناختی در اوایل بزرگسالی: یک بررسی سیستماتیک و فراتحلیل»، به بررسی عمیق تاثیر تروما کودکی بر مغز می پردازد و توسط وای ام. وانگ، بیکسی ژانگ، داماریس فولی و والنتینا نیکولینا نوشته شده.
درک دقیق چگونگی واکنش مغز به ناملایمات زودهنگام به ما کمک می کند تا به جای تمرکز صرف بر آسیب ها، بر توانمندی ها و سازگاری های شگفت انگیز بازماندگان تروما نیز تمرکز کنیم. این دانش نه تنها در حوزه های درمانی، بلکه در حمایت های اجتماعی و آموزشی نیز نقشی حیاتی ایفا می کند.
Childhood trauma is linked to lower cognitive flexibility in young adults
