یه تحقیق جدید که تو مجله Personal Relationships منتشر شده، نشون می ده که میزان حسادتِ ذهنیِ یه آدم تو یه رابطه با یه شریک عاطفیِ خاص تقریبا ثابت می مونه، اما وقتی اون آدم وارد یه رابطه جدید می شه، این میزان ممکنه خیلی تغییر کنه. این پژوهش ثابت می کنه که شک و تردیدهای آزاردهنده درباره وفاداریِ پارتنر، ترکیبی از ویژگی های شخصیتیِ خودِ فرد و اون فضای خاصیه که تو هر رابطه رمانتیک شکل می گیره. این موضوع کمک می کنه بفهمیم که آیا آدما ذاتا حسودن یا فقط دارن به محیط خاص خودشون واکنش نشون می دن، که این خود پرسش اصلی را مطرح می کند: حسادت: شخصیت یا رابطه؟
حسادت رمانتیک یه حسِ رایجه که ریشه تو ترس از دست دادنِ پارتنر داره، اما گاهی اوقات مثل پدیده عشق کور می تونه با کاهش خودکنترلی تبدیل به یه دغدغه فکریِ فلج کننده بشه. دانشمندان بین انواع مختلف حسادت تفاوت قائل می شن و می گن که بعضی از مدل هاش خیلی بیشتر از بقیه به رابطه ضربه می زنن. مثلا حسادت عاطفی یه واکنش سریع به یه تهدیدِ لحظه ایه، مثل وقتی که می بینید پارتنرتون تو یه مهمونی داره با یکی دیگه گرم می گیره.
در مقابل، حسادت ذهنی (شناختی) شامل افکار و شک های مداوم و آزاردهنده درباره خیانتِ پارتنره، اونم اغلب بدون اینکه هیچ مدرکِ محکمی وجود داشته باشه. با اینکه دانشمندان می دونن این نوع حسادت با اعتمادبه نفسِ پایین و ناراحتی تو رابطه مرتبطه، اما اطلاعاتِ کمتری درباره نحوه عملکردِ اون در طولِ عمرِ یه رابطه دارن. محققان این مطالعه جدید رو طوری طراحی کردن که بفهمن آیا حسادت ذهنی مثل یه ویژگی شخصیتیِ دائمی عمل می کنه یا یه واکنشِ منعطف به پارتنرهای عاطفیِ مختلفه، که این سوال اصلی حسادت: شخصیت یا رابطه؟ را تقویت می کند.
«من به عنوان درمانگر زوج ها و محقق، اغلب می بینم که حسادت ذهنی (یعنی افکار یا شک های مداوم درباره خیانتِ پارتنر) چقدر می تونه آزاردهنده باشه.» این رو نویسنده مطالعه، میکیلا وایلدی، دانشیار روان شناسی در دانشگاه ایالتی گرند ولی، می گه.
«بیشترِ تحقیقاتِ موجود با حسادت مثل یه ویژگی شخصیتیِ ثابت برخورد کردن که واقعا تغییر نمی کنه. من می خواستم این فرض رو امتحان کنم. آیا حسادت چیزیه که آدما خیلی ساده از یه رابطه به رابطه دیگه با خودشون “حمل” می کنن، یا به پارتنر و شرایط بستگی داره؟ علاوه بر این، آیا حسادت در طول زمان توی یه رابطه خاص تغییر می کنه؟»
در ادامه تصویری مرتبط با چالش های ذهنی و درگیری های عاطفی ناشی از شکاکیت در روابط صمیمانه را مشاهده می کنید.
این تصویر نشان دهنده فشار روانی ناشی از افکار مزاحم است که می تواند پایداری یک رابطه را تحت تاثیر قرار دهد.
برای جواب دادن به این سوال ها، دانشمندان داده های یه مطالعه طولانی مدتِ بزرگ درباره روندِ رشدِ روابط رمانتیک رو بررسی کردن. این نمونه شامل 891 جوونِ مجرد بین سنین 18 تا 34 سال بود. این شرکت کننده ها به مدت پنج سال تحت نظر بودن و هر چهار تا شش ماه یک بار، پرسشنامه های مفصلی رو پر می کردن.
چون بعضی از شرکت کننده ها تو طول مطالعه پارتنراشون رو عوض کردن، محققان تونستن در مجموع 1507 رابطه رمانتیکِ متمایز رو بررسی کنن. حدود 42 درصد از شرکت کننده ها گزارش دادن که تو این بازه پنج ساله، تو بیش از یه رابطه بودن. این ساختارِ منحصربه فردِ داده ها به دانشمندان اجازه داد ببینند وقتی یه فرد از یه پارتنر به پارتنرِ دیگه منتقل می شه، حسادتش چطوری تغییر می کنه.
تو این نظرسنجی ها، شرکت کننده ها به سوالاتی جواب دادن تا میزان حسادت ذهنیشون اندازه گیری بشه. این معیار، باورها و شک های اونا رو درباره اینکه پارتنرشون به کسِ دیگه ای علاقه داره یا باهاش صمیمیه، ارزیابی می کرد و ابعاد مختلف حسادت: شخصیت یا رابطه؟ را می سنجید. محققان همچنین «روان رنجوری» رو هم سنجیدن که یه ویژگی شخصیتیه که با بی ثباتی عاطفی و تمایل به تجربه احساسات منفی شناخته می شه.
علاوه بر این، اونا «اضطراب دلبستگی» رو هم بررسی کردن که به ترسِ عمیقِ فرد از رها شدن و نیاز شدید به اطمینان خاطر گرفتن تو روابط اشاره داره. در نهایت، پرسشنامه ها می پرسیدن که آیا شرکت کننده ها یا پارتنرهاشون از زمان شروعِ دوستی، با کس دیگه ای رابطه جنسی داشتن یا نه. این به دانشمندان اجازه داد تا ببینن اتفاقاتِ واقعیِ خیانت چطوری روی افکار حسودانه تاثیر می ذاره.
داده ها نشون دادن که حسادت ذهنی با پیشرفتِ یه رابطه، لزوما کمرنگ یا تشدید نمی شه. در واقع، توی هر رابطه خاص، سطحِ حسادتِ ذهنیِ یه فرد در طول زمان به طور قابل توجهی ثابت می مونه.
وایلدی به PsyPost گفت: «تعجب کردم که حسادت ذهنی در طول زمان تو روابط به صورت سیستماتیک تغییر نکرده. حتی تو طولِ پنج سال، سطح پایه حسادتِ افراد تمایل داشت ثابت بمونه. این یافته، این باورِ عمومی که حسادت با گذشتِ زمانِ بیشترِ با هم بودن، به طور طبیعی از بین می ره یا تشدید می شه رو به چالش می کشه. با این حال، نمونه ما شامل جوونای نسبتا جوونی برای یه دوره پنج ساله است، بنابراین ممکنه تو روابط طولانی تر یا مراحلِ بعدیِ زندگی، الگوهای متفاوتی ظاهر بشه.»
حسادت؛ شخصیت یا رابطه؟ یافته های کلیدی
با این حال، وایلدی و همکاراش وقتی به تصویر کلیِ روابط متعدد نگاه کردن، متوجه نوساناتِ قابل توجهی شدن. اونا فهمیدن که 28.2 درصد از تغییرات در حسادت ذهنی به خودِ فرد بستگی داره. این یعنی بعضی از آدما به طور طبیعی افکار حسودانه بیشتری دارن، فارغ از اینکه با کی تو رابطه هستن. در عین حال، بیشترین بخشِ تغییرات, یعنی 39.8 درصد، به خاطرِ تفاوتِ بینِ روابط بود.
وایلدی گفت: «در عمل، این یعنی حسادت فقط “مشکلِ شما” نیست. این هم شخصیتِ شما رو نشون می ده و هم اتفاقاتی که تو اون رابطه خاص می افته، که دوباره موضوع حسادت: شخصیت یا رابطه؟ را تقویت می کند. بنابراین، موثرترین مداخلات برای رفع حسادتِ ذهنی احتمالا باید هر دو مورد رو در نظر بگیرن.»
محققان همچنین چند عامل خاص رو شناسایی کردن که سطح بالاترِ حسادت ذهنی رو پیش بینی می کنه. افرادی که تو روان رنجوری و اضطراب دلبستگی نمره بالایی گرفتن، تمایل داشتن افکار حسودانه بیشتری گزارش بدن. این با این ایده همخونی داره که افرادی که با ثبات عاطفی یا ترس از طرد شدن دست وپنجه نرم می کنن، بیشتر مستعدِ شکاکیت تو رابطه هستن.
تجربه های مربوط به خیانت هم نقشِ خیلی بزرگی تو شکل گیری این شک ها داشتن. شرکت کننده هایی که می دونستن پارتنرشون اوایل رابطه بهشون خیانت کرده، سطوح خیلی بالاتری از حسادت ذهنی رو گزارش دادن. آگاهی از خیانتِ قبلی انگار باعث می شه افراد تو حالت آماده باشِ کامل بمونن و شک و تردیدشون رو برای مدت طولانی حفظ کنن.
داده ها نشون داد که رفتارِ گذشته خودِ فرد هم روی فکراش درباره پارتنرش تاثیر می ذاره. افرادی که اعتراف کردن خارج از رابطه شون رابطه جنسی داشتن، حسادت ذهنی بیشتری رو هم تجربه کردن. محققان همچنین خاطرنشان کردن که مردان به طور متوسط، سطوح اولیه حسادت ذهنیِ کمی بالاتری نسبت به زنان گزارش دادن.
وایلدی خلاصه کرد: «توی یه رابطه خاص، سطح حسادت ذهنیِ افراد در طول زمان نسبتا پایدار می مونه. بزرگترین تفاوت ها در حسادت ذهنی بین روابط مختلف ظاهر شد، به این معنی که ممکنه کسی با یه پارتنر حسادتِ بیشتری رو نسبت به پارتنرِ دیگه تجربه کنه. در عین حال، بعضی از افراد به طور مداوم سطوح بالاتری از حسادت ذهنی رو نسبت به بقیه گزارش دادن، فارغ از اینکه تو چه رابطه ای باشن.» این نتایج به ما بینش عمیق تری درباره حسادت: شخصیت یا رابطه؟ می دهد.
یه سوءبرداشتِ احتمالی از این یافته ها اینه که چون حسادت ذهنی در طول زمان ثابته، پس یه وضعیت دائمی و غیرقابل تغییره.
وایلدی به PsyPost گفت: «اگرچه میانگین سطح حسادت توی روابط ثابت می مونه، اما بین پارتنرهای مختلف تفاوت هایی تو حسادت ذهنی وجود داره و این حسادت با عواملی مثل اضطراب دلبستگی و تجربه های خیانت مرتبط بود. به عبارت دیگه، هم گرایش های شخصی و هم فضای رابطه به حسادت شکل می دن و در نتیجه، رشد و تغییر هنوز هم کاملا ممکنه.» این نشان می دهد که پاسخ به سوال حسادت: شخصیت یا رابطه؟ پیچیده تر از یک جواب ساده است.
این مطالعه محدودیت هایی هم داره، از جمله اینکه داده ها بین سال های 1385 تا 1391 جمع آوری شده بودن. نمونه ها عمدتا شامل زوج های با جنسیتِ مخالف بود و هنجارهای دوستی از زمان جمع آوری داده ها تغییر کرده. مثلا، استفاده مدرن از اپلیکیشن های دوستیابی آنلاین ممکنه محرک های جدیدی رو برای حسادت ذهنی ایجاد کنه که تو این مجموعه داده های قدیمی ثبت نشدن.
وایلدی گفت: «دوست دارم ببینم آیا این الگوها تو نمونه های متنوع تر مثل زوج های هم جنس و روابط غیرتک همسریِ رضایت مندانه هم صدق می کنه یا نه. من همچنین علاقه مندم پویایی های خاصِ رابطه رو شناسایی کنم (مثل ارتباطات یا بازسازی اعتماد بعد از خیانت) که ممکنه توضیح بده چرا حسادت از یه پارتنر به پارتنر دیگه متفاوته.»
«این اولین مطالعه ایه که حسادت ذهنی رو تو چندین رابطه برای یه سری افرادِ ثابت در طول زمان ردیابی کرده. این به ما اجازه داد فراتر از این سوال بریم که “آیا آدمای حسود فقط حسودن؟” و در عوض سوالاتِ دقیق تری بپرسیم، مثل “چقدر از حسادت تو وجودِ خودِ فرده و چقدرش تو رابطه؟” و “آیا حسادت تو طولِ زمان توی یه رابطه تغییر می کنه؟”» این مطالعه بینش های عمیقی در مورد مسئله حسادت: شخصیت یا رابطه؟ ارائه می دهد.
این مطالعه با عنوان «آیا برای حسادتِ ذهنی برنامه ریزی شدیم؟ پرده برداری از پایداریِ درونِ رابطه و نوساناتِ بین روابط»، توسط میکیلا ان. وایلدی، کایلا ناپ، اسکات ام. استنلی و گالنا کی. رودز نوشته شده است. این پژوهش به درک بهتر موضوع حسادت: شخصیت یا رابطه؟ کمک شایانی می کند.
در نهایت، درک اینکه حسادت ریشه در چه عواملی دارد به ما کمک می کند تا با آگاهی بیشتری به روابط خود نگاه کنیم. چه این حس ناشی از ویژگی های شخصیتی ما باشد و چه محصول فضای حاکم بر رابطه، شناسایی ریشه های آن اولین قدم برای ایجاد تعادل و آرامش در کنار شریک عاطفی است. پایداری حسادت در طول زمان نشان دهنده اهمیت انتخاب درست و کار روی اعتماد متقابل است.
Your relationship dynamic plays a bigger role in jealousy than your personality, new study shows
