مطالعه ای جدید نشان می دهد که احساس جذابیت فردی چگونه می تواند به عنوان یک منبع روان شناختی عمل کرده و تمایل کارمندان به اشتراک گذاری ایده ها را افزایش دهد. این پژوهش با بررسی تاثیر ظاهر در محیط کار، تاکید می کند که باور به داشتن سرمایه اجتماعی ناشی از زیبایی، اعتماد به نفس افراد را برای بیان نظرات سازنده و مشارکت فعال در سازمان تقویت می کند.
مطالعه ای که اخیرا در مجله روانشناسی روز (Current Psychology) منتشر شده، نشون میده کارمندهایی که فکر می کنن از نظر ظاهری جذاب هستن، تمایل بیشتری دارن که توی محیط کار حرفشون رو بزنن و ایده هاشون رو به اشتراک بذارن. به نظر می رسه این افزایش اعتماد به نفس در محل کار، به این باور بستگی داره که ظاهر فیزیکی یه سرمایه اجتماعی مهمیه که به آدم قدرت نفوذ بیشتری میده. یافته ها نشون میدن که حس درونی هر فرد نسبت به جذابیت ظاهری خودش، می تونه مثل یه منبع روان شناختی پنهان در محیط های حرفه ای عمل کنه. این مطالعه بر تاثیر ظاهر در محیط کار و چگونگی عملکرد آن به عنوان یک منبع روان شناختی پنهان در محیط های حرفه ای تاکید دارد.
مطالعات قبلی نشون دادن افرادی که از نظر بقیه جذاب به نظر می رسن، معمولا حقوق بالاتر و امتیازهای بهتری توی مصاحبه های شغلی می گیرن. این پدیده که خیلی هم مستند شده، اغلب «پاداش زیبایی» نامیده میشه. با وجود این شواهد و حتی با وجود تبعیض زیبایی در جامعه، نحوه عملکرد روان شناختی «تصور فرد از جذابیت خودش» در محیط کار، و به تبع آن تاثیر ظاهر در محیط کار بر پویایی ها، تا حد زیادی بررسی نشده باقی مونده بود.
بررسی جامع تاثیر ظاهر در محیط کار
جامعه مدرن تاکید زیادی روی خودنمایی و نظارت مداوم بر خود داره. از اونجایی که محیط کار یه فضای کاملا در معرض دیده که نیاز به تعامل همیشگی داره، محقق ها می خواستن بفهمن که آیا حس جذاب بودن مثل یه منبع روان شناختی عمل می کنه یا نه.
«ما با یه سؤال ساده اما جالب شروع کردیم: آیا صرفا حس جذاب بودن می تونه باعث بشه شما بیشتر در محل کار صحبت کنید؟ با اینکه ما به ندرت علنا بهش اعتراف می کنیم، اما ظاهر فیزیکی اغلب روی نحوه برخورد با افراد و فرصت هایی که به دست میارن تاثیر میذاره.» این ها رو نویسنده مطالعه، هیون جونگ لی (Hyun Jeong Lee)، دانشجوی دکترا در دانشگاه ملی سئول گفته.
«در کره جنوبی، ظاهر معنای اجتماعی خیلی قوی ای داره. ما به عنوان محقق هایی که در این فضا فعالیت می کنیم، مدام می بینیم که این پویایی ها چقدر در زندگی روزمره مشهود و تاثیرگذار هستن. همین باعث شد از خودمون بپرسیم که آیا تصور فرد از جذابیت خودش ممکنه با شکل دادن به این اعتماد به نفس که حرف هاش جدی گرفته میشه، به طور غیرمستقیم روی تمایل کارمندها برای بیان ایده هاشون تاثیر بذاره و به این ترتیب، تاثیر ظاهر در محیط کار را نشان دهد یا نه.»
درک بصری از خود و چگونگی نمایش تصویر فردی در محیط های حرفه ای می تواند محرکی برای پویایی بیشتر و افزایش تعاملات سازنده باشد.
این تصویر نمادی از چگونگی تاثیرگذاری عوامل غیرکلامی و تصورات ذهنی فرد از ویژگی های ظاهری بر میزان اعتماد به نفس شغلی در جلسات و گفتگوها است.
دانشمندها برای انجام این مطالعه، از تئوری های جامعه شناسی درباره نحوه شکل گیری سلسله مراتب وضعیت در گروه ها استفاده کردن. این تئوری ها میگن که آدما توانمندی رو بر اساس ویژگی های شناخته شده اجتماعی، از جمله ظاهر فیزیکی، قضاوت می کنن. وقتی کسی این قوانین اجتماعی رو درونی می کنه، ممکنه طبیعتا تصور کنه که بقیه هم اونو خیلی توانمند می بینن، صرفا چون خودش حس می کنه جذابه.
محقق ها همچنین مفهوم اعتبار اجتماعی رو وارد چارچوب کاریشون کردن. در محیط های گروهی، افرادی که حسن نیت یا جایگاه اجتماعی کافی جمع می کنن، آزادی پیدا می کنن تا بدون ترس از جریمه شدن، نظرشون رو بگن. دانشمندها حدس می زدن کارمندهایی که حس می کنن از نظر فیزیکی جذاب هستن، ممکنه با این فرض کار کنن که مقدار زیادی از این اعتبار اجتماعی رو دارن.
به طور مشخص، دانشمندها می خواستن بفهمن که آیا داشتن حس جذابیت فیزیکی به کارمندها اعتماد به نفس لازم برای مشارکت در چیزی که روان شناس های سازمانی بهش «صدای کارمند» میگن رو میده و تاثیر ظاهر در محیط کار را در این زمینه نشان می دهد یا نه. صدای کارمند به بیان داوطلبانه ایده ها، پیشنهادها یا نگرانی های مربوط به کار گفته میشه که هدفش بهبود سازمانه. صحبت کردن در محل کار خطرات اجتماعی بالقوه ای داره، بنابراین کارمندها معمولا قبل از اینکه تصمیم بگیرن افکارشون رو به اشتراک بذارن، می سنجن که آیا به نظرشون احترام گذاشته میشه یا نه.
برای آزمایش این ایده ها، محقق ها داده های نظرسنجی رو از 153 کارمند تمام وقت در کره جنوبی جمع آوری کردن. شرکت کننده ها در بخش های مختلفی مثل تولید، خرده فروشی و فناوری اطلاعات کار می کردن. 44 درصد از نمونه ها مرد بودن، با میانگین سنی حدود 39 سال، و اکثرشون هم مدرک لیسانس داشتن.
دانشمندها از یه طرح نظرسنجی دو مرحله ای استفاده کردن تا سوگیری های احتمالی که وقتی شرکت کننده ها به همه سوال ها در یک زمان پاسخ میدن پیش میاد، کم کنن. در طول مرحله اول، کارمندها به جذابیت فیزیکی خودشون نمره دادن و به سوالاتی درباره «ابزاری بودن ظاهر» پاسخ دادن. ابزاری بودن ظاهر یه اصطلاح روان شناختیه برای این باور که جذابیت فیزیکی مثل یه ارز اجتماعی مفید عمل می کنه که به موفقیت فرد در جامعه کمک می کنه.
یک هفته بعد، همون شرکت کننده ها بخش دوم نظرسنجی رو تکمیل کردن. در این مرحله، اون ها تاثیر ادراک شده خودشون رو رتبه بندی کردن؛ یعنی این باور که رفتار و نظراتشون تفاوت معناداری ایجاد می کنه و توسط بقیه جدی گرفته میشه. اون ها همچنین گزارش دادن که هر چند وقت یک بار در دو نوع خاص از ارتباطات در محل کار مشارکت می کنن.
نوع اول ارتباط، صدای ترویجی بود که شامل پیشنهاد داوطلبانه پروژه ها یا ایده های جدید برای بهبود محیط کاره. دومی صدای بازدارنده بود که شامل صحبت درباره مشکلات هماهنگی یا رفتارهای مخربی بود که می تونه به شرکت آسیب بزنه. بعدش محقق ها از مدل های آماری استفاده کردن تا تحلیل کنن چطور این معیارهای روان شناختی مختلف در طول زمان با هم تعامل داشتن.
یافته ها نشون میدن که تصور فرد از جذابیت خودش، از طریق تقویت حس تاثیرگذاری شخصی، روی تمایل کارمند برای صحبت کردن تاثیر مثبت میذاره و این، تاثیر ظاهر در محیط کار را به وضوح نشان می دهد. افرادی که به ظاهر خودشون نمره بالایی دادن، تمایل داشتن حس کنن که تاثیر بیشتری روی نتایج سازمان دارن. این حس بالای تاثیرگذاری متعاقبا باعث شد که احتمال بیشتری داشته باشه که ایده های جدیدشون رو به اشتراک بذارن و مشکلات محیط کار رو گزارش کنن.
با این حال، این الگو برای همه افراد حاضر در نمونه به یک اندازه صدق نمی کرد. مسیر رسیدن از حس جذابیت به صحبت کردن، کاملا به میزان ابزاری بودن ظاهر در اون فرد بستگی داشت. این تقویت روان شناختی فقط در بین کارمندهایی اتفاق افتاد که به شدت باور داشتن ظاهر فیزیکی ابزار مهمی برای نفوذ اجتماعیه. برای کارمندهایی که اهمیت استراتژیک کمی برای ظاهر قائل بودن، جذاب بودن تاثیر معناداری روی حس تاثیرگذاری یا تمایلشون به اشتراک گذاری ایده ها نداشت.
لی به سای پست گفت: «افرادی که ظاهر خودشون رو جذاب ارزیابی می کنن، تمایل دارند با اعتماد به نفس بیشتری در محل کار پیشنهاد بدهند. اما این الگو برای همه به یک شکل نیست. این موضوع در بین کسانی که ظاهر رو یه سرمایه اجتماعی ارزشمند می بینن، قوی تره. برای اون ها، حس جذاب بودن باعث تقویت حس تاثیرگذاری شون میشه و همین باعث میشه بیشتر مایل باشن ایده هاشون رو به اشتراک بذارن. خلاصه اینکه، خودِ ظاهر نیست که مهمه، بلکه این باوره که ظاهر باعث نفوذ میشه و حس تاثیرگذاری افراد و احتمال صحبت کردنشون در محیط کار را بالا می بره. این امر به خوبی نشانگر تاثیر ظاهر در محیط کار است.»
تاثیر ظاهر در محیط کار؛ یافته ها و دلالت ها
دانشمندها همچنین اشاره کردن که نتایج برای مردها و زن ها مشابه بوده. این نشون میده که پیوند روان شناختی بین تصور فرد از جذابیت خودش و اعتماد به نفس در محل کار، محدود به جنسیت خاصی نیست.
لی گفت: «اگرچه این موضوع تمرکز اصلی مطالعه ما نبود، اما از نبود تفاوت های جنسیتی واضح کمی تعجب کردیم. تحقیقات روان شناختی قبلی اغلب نشون میدن که ظاهر برای زن ها ارزش اجتماعی بیشتری داره، بنابراین ما به طور غیررسمی انتظار داشتیم که این اثر در زن ها قوی تر باشه. با این حال، ما این موضوع رو به طور رسمی آزمایش نکردیم چون جنسیت تمرکز اصلی ما نبود.»
«جالبه که این الگو در مردان و زنان مشابه به نظر می رسید. این موضوع ما رو به فکر فرو برد که شاید به خاطر بافت فرهنگی گسترده تر باشه. در کره جنوبی، توجه به ظاهر برای هر دو جنس بسیار مشهود و از نظر اجتماعی برجسته ست. این تاکید فرهنگی گسترده تر ممکنه توضیح بده که چرا پیوند روان شناختی بین تصور از جذابیت و صحبت کردن، فقط محدود به زن ها نبوده.»
محقق ها تاکید می کنن که این یافته ها نباید به عنوان توصیه ای به کارمندها برای صرف وقت یا هزینه بیشتر روی آراستگی برای پیشرفت، تعبیر بشه. در عوض، این مطالعه نشون میده که چطور محیط های کاری ممکنه ناخواسته اعتماد به نفس و نفوذ فرد رو به ظاهر فیزیکی ش گره بزنن، و بدین ترتیب تاثیر ظاهر در محیط کار را به شکلی پیچیده نشان می دهد.
لی توضیح داد: «مطالعه ما پیشنهاد نمی کنه که آدما باید برای موفقیت بیشتر روی ظاهرشون سرمایه گذاری کنن. پیام اصلی درباره آراستگی نیست، بلکه درباره روان شناسیه. یافته های ما نشون میده که تصورات درونی ظریف می تونن اعتماد به نفس و حس نفوذ آدما رو شکل بدن، که اون هم به نوبه خود رفتارشون رو شکل میده. سؤال عمیق تر این نیست که افراد چطور می تونن بهتر به نظر برسن، بلکه اینه که محیط های کاری چطور می تونن اطمینان حاصل کنن که اعتماد به نفس و نفوذ، ناخواسته به ظاهر گره نخوره.»
مثل همه تحقیقات، اینجا هم محدودیت هایی وجود داره. تمام داده ها در کره جنوبی جمع آوری شده؛ جامعه ای که صنایع زیبایی و سرگرمی در اون بسیار پیشرفته هستن. در این بافت فرهنگی، نمایش بصری توجه عمومی زیادی جلب می کنه و به شدت با تصورات مربوط به قدرت و اعتبار پیوند خورده.
کاملا ممکنه که این پویایی های روان شناختی در سایر محیط های فرهنگی به شکل متفاوتی عمل کنن. مثلا کره جنوبی اغلب به عنوان یه فرهنگ جمع گرا توصیف میشه که در اون افراد به شدت به هنجارهای اجتماعی و قضاوت های بقیه توجه دارن. آزمایش این ایده ها در فرهنگ های فردگراتر می تونه شواهدی رو درباره اینکه این مکانیسم های روان شناختی واقعا چقدر جهانی هستن، ارائه بده.
لی گفت: «ما دو مسیر اصلی رو برای این تحقیق می بینیم. اول، می خوایم این تاثیرات رو به صورت روزانه بررسی کنیم. اینکه چقدر حس می کنیم جذاب هستیم، ثابت نیست. ممکنه بسته به لباسی که می پوشیم، مدل موهامون یا حتی اینکه چقدر خوب خوابیدیم، تغییر کنه. ما علاقه مندیم بدونیم که آیا این تغییرات روزانه در تصور از جذابیت، منجر به تغییرات روز به روز در رفتار محل کار، مثل کمتر یا بیشتر صحبت کردن در جلسات میشه یا نه.»
«دوم، می خوایم بهتر بفهمیم که چه زمانی این اثر قوی تر یا ضعیف تر میشه. مثلا ممکنه این تاثیر در صنایعی که ظاهر با هویت حرفه ای گره خورده، مثل زیبایی یا سرگرمی، بارزتر باشه. همچنین ممکنه در موقعیت هایی که ظاهر خیلی به چشم میاد، مثل ویدیوکنفرانس ها، تشدید بشه. با شناسایی این شرایط، امیدواریم شفاف تر کنیم که تصورات درونی ظریف چه زمانی و چطور روی پویایی های محیط کار تاثیر ظاهر در محیط کار را نمایان می سازند.»
این مطالعه با عنوان «من جذاب هستم، پس حرفم رو می زنم: مدل میانجی تعدیل شده از جذابیت خودادراک شده، تاثیر ادراک شده و صدا»، توسط هیون جونگ لی، مین جو اوه و جی یون پارک نوشته شده است.
در نهایت، فهم این موضوع که خودپنداره مثبت از جذابیت می تواند نقشی کلیدی در افزایش مشارکت های کلامی در سازمان داشته باشد، دریچه ای جدید به سوی مدیریت منابع انسانی می گشاید. سازمان ها باید تلاش کنند تا بستری فراهم آورند که در آن اعتبار و نفوذ افراد، مستقل از ویژگی های ظاهری و بر اساس شایستگی های حرفه ای آن ها شکل بگیرد تا پویایی و نوآوری در محیط کار به شکلی برابر توزیع شود.
Employees who feel attractive are more likely to share ideas at work
