تحقیقات روان شناسی جدید نشان می دهد که برخی جنبه های برون گرایانه شخصیت می تواند به عنوان خودشیفتگی محافظ سلامت روان عمل کرده و با افزایش تاب آوری و عزت نفس، فرد را در برابر اضطراب و افسردگی تجهیز کند، هرچند این ویژگی در فرم های آسیب پذیر نتایج کاملا متفاوتی به همراه دارد.
خودشیفتگی اغلب صرفا به عنوان یک ویژگی شخصیتی سمی دیده میشه، اما در واقع شامل عناصر مختلفیه که می تونه از سلامت روان فرد محافظت کنه یا به اون آسیب برسونه. این مقاله بررسی می کنه که چگونه خودشیفتگی محافظ سلامت روان می تواند باشد. یک بررسی جدید روی صدها مطالعه قبلی نشون داده که در حالی که برخی از انواع ناامن خودشیفتگی با اضطراب و افسردگی در ارتباط هستن، انواع مطمئن تر و برون گراتر با عزت نفس و رضایت از زندگی بالاتر مرتبط هستن. این تحقیق که در مجله شخصیت منتشر شده، به شفاف سازی تاثیر انواع مختلف ویژگی های خودمحور بر سلامت روان کمک می کنه.
رانگ شیا هو، محقق روان شناسی در دانشگاه نرمال هونان در چین، رهبری این تحقیق رو بر عهده داشت. تیم تحقیقاتی شامل همکارانی از دانشگاه نرمال هونان، دانشگاه جورجیا و دانشگاه پوردو بود. تحقیقات قبلی در مورد خودشیفتگی و سلامت روان نتایج گیج کننده ای داشت. برخی مقالات پیشنهاد می کردن که این ویژگی به افراد سرسختی ذهنی و رضایت از زندگی میده، در حالی که مقالات دیگه اون رو به پریشانی عمیق روان شناختی، تنهایی و افسردگی مرتبط می دونستن. هدف این مطالعه روشن کردن نقش خودشیفتگی محافظ سلامت روان بود.
هو و تیمش می خواستن این سردرگمی رو برطرف کنن. اونا حدس می زدن که کلی گویی های گسترده قبلی ممکنه روابط واقعی بین ویژگی های شخصیتی خاص و پیامدهای متمایز سلامت روان رو پنهان کرده باشه. برای جدا کردن این مفاهیم، اونا به یک مدل دو عاملی از سلامت روان تکیه کردن. در گذشته، سلامت روان عمدتا به عنوان نبودِ ساده بیماری روانی تعریف می شد. امروزه، محققان روان شناسی رفاه روانی و پریشانی روان شناختی رو به عنوان ابعاد مرتبط اما مجزا می بینن، به این معنی که بهبود یک جنبه لزوما باعث کاهش جنبه دیگه نمیشه.
انواع خودشیفتگی و چگونگی محافظت از سلامت روان
سلامت روان مثبت شامل احساسات مثبت، رضایت از زندگی و عزت نفس بالاست. سلامت روان منفی شامل درگیری های درونیه. این ها اغلب مشکلات درونی سازی شده نامیده می شن، که به پریشانی عاطفی اشاره دارن که افراد به سمت خودشون هدایت می کنن، مثل اضطراب، استرس و افسردگی.
خودشیفتگی هم به همین ترتیب به دسته های متمایزی تقسیم میشه. رایج ترین چارچوب، این ویژگی شخصیتی رو به دو بعد باشکوه و آسیب پذیر تقسیم می کنه. خودشیفتگی باشکوه شامل رفتارهای برون گرا، با اعتماد به نفس، نمایشی و گاهی تهاجمیه. افرادی که این ویژگی رو دارن اغلب معتقدن که ذاتا نسبت به دیگران برتر هستن.
تصویر زیر به بررسی ابعاد مختلف پژوهش های اخیر در زمینه روان شناسی شخصیت می پردازد که نتایج جالبی را درباره ساختار روانی افراد به همراه داشته است.
این بازنمایی تصویری بر اهمیت تفکیک میان ابعاد مختلف خودمحوری و تاثیر آن ها بر کیفیت زندگی در مطالعات نوین روان شناختی تاکید دارد.
خودشیفتگی آسیب پذیر شکل کاملا متفاوتی داره. این نسخه از خودشیفتگی با ناامنی عمیق، حالت تدافعی و تمایل به کناره گیری از موقعیت های اجتماعی مشخص میشه. هر دو نسخه یک ریشه مشترک از طلبکاری و خودمحوری دارن.
برای فهمیدن اینکه این ویژگی های شخصیتی چطور با سلامت روان در تعامل هستن، هو و تیمش یک متاآنالیز (فراتحلیل) انجام دادن. متاآنالیز یک تکنیک آماریه که داده های بسیاری از مطالعات مستقل رو با هم ترکیب می کنه تا دنبال الگوهای بزرگ مقیاس بگرده. با تجمیع داده ها، محققان می تونن روندهای گسترده ای رو شناسایی کنن که ممکنه در مطالعات فردی کوچک تر پنهان بمونن.
محققان 229 مطالعه منتشر شده و منتشر نشده رو که نزدیک به چهار دهه تحقیق رو در بر می گرفت، جمع آوری کردن. این مجموعه داده ترکیبی شامل اطلاعات بیش از 185,000 شرکت کننده بود. سن شرکت کننده ها از کودکان خردسال تا بزرگسالان در دهه پنجاه زندگیشون متغیر بود.
تیم تحقیق داده های جمع آوری شده رو بر اساس نوع خودشیفتگی و نوع خاص پیامد سلامت روان جدا کردن. بعد از مدل های آماری برای تخمین ارتباطات کلی بین ویژگی های شخصیتی و شاخص های سلامت روان استفاده کردن. اونا همچنین بررسی کردن که آیا متغیرهایی مثل سن، فرهنگ ملی یا روش های آزمایش، نتایج رو تغییر میدن یا نه. برای ارزیابی تاثیرات فرهنگی، به هر نمونه یک امتیاز فردگرایی ملی اختصاص دادن، که اندازه گیری می کنه آیا یک جامعه موفقیت شخصی رو به هماهنگی گروهی ترجیح میده یا نه.
خودشیفتگی باشکوه به عنوان محافظ سلامت روان
محققان دریافتند که خودشیفتگی باشکوه با سلامت روان مثبتِ بهتری در ارتباطه. افرادی که نمرات بالایی در خودشیفتگی باشکوه داشتند، رضایت از زندگی بیشتر، احساسات مثبت بیشتر و عزت نفس بالاتری رو گزارش کردن. اونا همچنین در مواجهه با استرس، تاب آوری شخصی بیشتری از خودشون نشون دادن و نشانه هایی از خودشیفتگی محافظ سلامت روان را از خود بروز دادند.
وقتی نوبت به درگیری های درونی مثل اضطراب یا افسردگی رسید، خودشیفتگی باشکوه تاثیر واضحی نداشت. نتایج برای اکثر دسته های سلامت روان منفی از نظر آماری معنی دار نبود. تنها پیامد منفی که به طور قطع به خودشیفتگی باشکوه مرتبط بود، نرخ بالاتر استفاده وسواسی از رسانه های اجتماعی بود. این موضوع و ضرر ویدئوهای کوتاه بر سلامت روان بر تمرکز و روان، احتمالا ناشی از تمایل به دیده شدن در جامعه و نمایش خود در انظار عمومی است.
خودشیفتگی آسیب پذیر دقیقا الگوی معکوسی رو نشون داد. این نوع با سطوح پایین تر سلامت روان مثبت در همه زمینه ها مرتبط بود. همچنین ارتباط قوی با نرخ های بالاتر افسردگی، اضطراب، تنهایی و استرس داشت.
برای درک اینکه چرا به نظر می رسه خودشیفتگی باشکوه محافظت روان شناختی ایجاد می کنه، تیم تحقیق خودشیفتگی باشکوه رو به دو رفتار متمایز به نام های تحسین طلبی و رقابت جویی تقسیم کرد. این تقسیم بندی به درک بهتر نقش خودشیفتگی محافظ سلامت روان کمک می کند. تحسین طلبی شامل جستجوی تحسین از طریق جذابیت، تلاش برای منحصربه فودن و به نمایش گذاشتن موفقیت هاست. رقابت جویی شامل محافظت از ایگو (منیت) با تحقیر دیگران، نشان دادن خصومت و نگاه کردن به بقیه به عنوان رقیبه.
میل به تحسین مثل یک سپر عاطفی عمل کرد و شادی بیشتر و پریشانی کمتری رو پیش بینی می کرد. رقابت جویی با سلامت روان مثبتِ پایین تر و پریشانی منفیِ بالاتر مرتبط بود.
محققان همچنین از یک مدل مدرن سه عاملیِ خودشیفتگی برای توضیح نتایجشون استفاده کردن. این چارچوب، خودشیفتگی رو به سه جزء تقسیم می کنه که عبارتند از برون گرایی عاملانه، آنتاگونیسم (خصومت) و روان رنجوری. برون گرایی عاملانه به جسارت فرد، شجاعت اجتماعی و تمایل به رهبری اشاره داره.
آنتاگونیسم شامل خصومت، طلبکاری و تمایل به سوءاستفاده از دیگرانه. روان رنجوری به بی ثباتی عاطفی، حساسیت بیش از حد به طرد شدن و عزت نفسِ دائما پایین اشاره داره.
تیم تحقیق متوجه شد که برون گرایی عاملانه منبع اصلی پیامدهای سالمه. این جسارتِ برون گرایانه از تاب آوری روان شناختی و رفاه ذهنی حمایت می کنه، نشان دهنده ابعاد مثبت خودشیفتگی محافظ سلامت روان است. آنتاگونیسم و روان رنجوری محرک های اصلی پیامدهای ناسالم بودن.
چون خودشیفتگی باشکوه به شدت با برون گرایی عاملانه تعریف میشه، اغلب منجر به پیامدهای مثبت سلامت روان میشه. خودشیفتگی آسیب پذیر به شدت با روان رنجوری و آنتاگونیسم تعریف میشه. ترکیب بی ثباتی عاطفی شدید و خصومت اجتماعی توضیح میده که چرا خودشیفتگی آسیب پذیر به طور مداوم پیامدهای روان شناختی ضعیف تری رو پیش بینی می کنه. افراد بسیار آسیب پذیر تمایل دارن مکررا اتفاقات ناخوشایند گذشته رو به یاد بیارن، روی دردهای عاطفی تمرکز کنن و از نظر اجتماعی کناره گیری کنن، که این کار اونا رو از حمایت جامعه محروم می کنه.
این مطالعه همچنین نشون داد که سن برخی از این الگوها رو تغییر میده. پیوند بین خودشیفتگی آسیب پذیر و سلامت روان منفی در جمعیت های مسن تر قوی تر شد. محققان پیشنهاد می کنن که با بالا رفتن سن افرادِ دارای خودشیفتگی آسیب پذیر، حساسیت بیش از حد و ناامنی های اجتماعی اونا ممکنه منجر به شکست های مکرر بین فردی بشه.
این مشکلاتِ مکرر در روابط، احتمالا بار انباشته ای از اضطراب و افسردگی ایجاد می کنه. محیط زندگی یک فرد و نوع نظرسنجی که در اون شرکت کرده هم روی نتیجه تاثیر گذاشته. ارزیابی های کلی از ویژگی های شخصیتی، جنبه های سازگارانه گسترده ترِ خودشیفتگی رو ثبت کردن، در حالی که نظرسنجی های بسیار دقیق گاهی اوقات ویژگی های خصمانه رو جدا کردن. فردگرایی فرهنگی ارتباطات رو به شکل معناداری تغییر نداد.
این مطالعه محدودیت هایی هم داره. بیشتر داده های تحلیل شده از نظرسنجی های خودگزارشی به دست اومده. این یعنی نتایج به این بستگی داره که شرکت کننده ها چقدر دقیق شخصیت و وضعیت روانی خودشون رو ارزیابی کردن. خودارزیابی همیشه قابل اعتماد نیست، مخصوصا برای افرادی که ویژگی های خودمحور شدیدی دارن، هرچند بینش های مهمی در مورد خودشیفتگی محافظ سلامت روان ارائه می دهد.
شرکت کننده ها در مطالعات اصلی بیشتر از نمونه های در دسترس بودن. این ها شامل گروه های قابل دسترسی مثل دانشجویان دانشگاه یا کسانی که در نظرسنجی های آنلاین شرکت می کنن می شد. این نمونه گیری محدود ممکنه تعمیم نتایج به کل جامعه در گروه های مختلف جمعیتی رو محدود کنه.
این تحقیق به شدت بر مسائل سلامت روان درونی متمرکز بود. این مطالعه مشکلات بیرونی رو که محققان اون رو آسیب شناسی روانی برون سازی شده می نامند، کاملا کنار گذاشت. این مشکلات بیرونی شامل پرخاشگری فیزیکی، قانون شکنی و رفتارهای بی پروا هستن. مطالعات قبلی نشون دادن که خودشیفتگی باشکوه به شدت با این مسائل بیرونی در ارتباطه.
تحقیقات آینده باید شامل تنوع بیشتری از پیامدهای سلامت روان باشه تا تصویری کامل از عملکرد روان شناختی به دست بیاد. نویسندگان پیشنهاد می کنن که دسته بندی پیامدها در تمام حوزه های رفتار انسانی شفاف خواهد کرد که این ویژگی ها چطور بر جامعه تاثیر می ذارن. اونا همچنین استفاده از روش های جایگزین برای آزمایش، مثل مشاهده رفتار واقعی یا اندازه گیری پاسخ های استرس فیزیولوژیکی رو توصیه می کنن.
درک تفاوت های میان خودشیفتگی باشکوه و آسیب پذیر به متخصصان کمک می کند تا رویکردهای درمانی دقیق تری را اتخاذ کنند. در حالی که جنبه های برون گرایانه ممکن است فواید موقتی برای فرد داشته باشند، نباید از آسیب های احتمالی آن بر روابط اجتماعی و رفتارهای تکانشی چشم پوشی کرد. تحقیقات بیشتر در این زمینه می تواند مرز دقیق میان اعتماد به نفس سالم و خودمحوری مخرب را بیش از پیش روشن سازد.
Why a widely disliked personality trait might actually protect your mental health
