پژوهش های نوین نشان می دهند که خودشیفتگی و کمال گرایی در لحظه پیوند نزدیکی با هم دارند و نوسانات این ویژگی ها در طول روز بر نحوه نگرش و واکنش های هیجانی افراد تاثیر مستقیم می گذارد.
یه مطالعه جدید که تو مجله Personality and Individual Differences چاپ شده، نشون می ده که ارتباط تنگاتنگی بین خودشیفتگی و کمال گرایی در لحظه در زندگی روزمره وجود داره. این ویژگی ها خیلی بیشتر از اون چیزی که قبلا فکر می کردیم به هم وصل هستن و تغییرات لحظه به لحظه در این ویژگی ها روی طرز فکر و احساس آدما تاثیر می ذاره.
بررسی ارتباط خودشیفتگی و کمال گرایی در لحظه
تحقیقات قبلی ثابت کرده بودن که خودشیفتگی و کمال گرایی به عنوان ویژگی های شخصیتی پایدار با هم در ارتباطن. این مطالعه جدید بر روی درک بهتر خودشیفتگی و کمال گرایی در لحظه تمرکز دارد. خودشیفتگی معمولا دو شکل متمایز داره: خودشیفتگی مقتدر، که با اعتمادبه نفس و حس برتری شناخته می شه، و خودشیفتگی آسیب پذیر، که با ناامنی و حساسیت به انتقاد همراهه. کمال گرایی هم به همین ترتیب به دو بخش تقسیم می شه: تلاش های کمال گرایانه، که شامل تعیین و دنبال کردن استانداردهای بالاست، و نگرانی های کمال گرایانه، که نشون دهنده ترس از اشتباه کردن و قضاوت منفی بقیه است.
با اینکه این روابط در سطح ویژگی های شخصیتی به خوبی ثبت شدن و حتی ارتباط مشکلات شخصیتی و کیفیت خواب نیز در مطالعات مختلف مورد توجه قرار گرفته است، اما در مورد اینکه خودشیفتگی و کمال گرایی در لحظه چطور عمل می کنن، اطلاعات کمتری داریم. یه تیم تحقیقاتی در دانشگاه RPTU کایزرسلاترن-لاندائو در آلمان سعی کرد با بررسی اینکه آیا حالت های خودشیفتگی و فکرهای کمال گرایانه در زندگی روزمره افراد همزمان اتفاق می افتل یا نه، این شکاف رو پر کنه. اون ها همچنین بررسی کردن که آیا این ارتباطات بسته به نوع خودشیفتگی و کمال گراییِ درگیر، با هم فرق دارن یا نه.
این تیم به سرپرستی شارلوتا اس. جیکوبسن، می خواست ببینه که آیا مدل های مختلف خودشیفتگی و کمال گرایی در لحظه هم به هم وصل هستن یا نه؛ یعنی نه فقط به عنوان ویژگی های شخصیتیِ طولانی مدت، بلکه به عنوان فکرها و احساساتی که آدما در طول روز تجربه می کنن.
محقق ها 285 دانشجوی دانشگاه (245 زن با میانگین سنی 22 سال) رو به مدت یک هفته زیر نظر گرفتن. شرکت کننده ها تا 6 بار در روز نظرسنجی های کوتاهی رو توی گوشی هاشون پر می کردن که ازشون می پرسید دقیقا در همون لحظه چه حسی دارن؛ مثلا اینکه آیا حس برتری داشتن یا حس می کردن بهشون کم توجهی شده، و اینکه آیا داشتن برای عالی بودن تلاش می کردن یا نگران اشتباهاتشون بودن.
تصویر زیر به بررسی ابعاد مختلف فشارهای درونی و نمودهای بیرونی شخصیت می پردازد که در تحلیل رفتارهای لحظه ای نقش کلیدی دارند.
![]()
این نمودار بصری به ما کمک می کند تا بفهمیم چگونه نوسانات خلقی و فکری در یک بازه زمانی کوتاه می توانند خروجی های رفتاری متفاوتی ایجاد کنند.
نتایج کلیدی در مورد خودشیفتگی و کمال گرایی در لحظه
نتایج تصویر دقیق تری رو نشون داد و بینشی عمیق تر در مورد خودشیفتگی و کمال گرایی در لحظه ارائه کرد. وقتی آدما دچار فورانِ خودشیفتگی مقتدر می شدن (یعنی حس اعتمادبه نفس، قدرت یا برتری داشتن)، بیشتر احتمال داشت که تلاش های کمال گرایانه هم داشته باشن؛ مثلا خودشون رو برای رسیدن به استانداردهای بالا تحت فشار می ذاشتن. در عین حال، این لحظات با نگرانی کمتر در مورد شکست یا انتقاد همراه بود.
در مقابل، خودشیفتگی آسیب پذیر (یعنی حس ناامنی، نادیده گرفته شدن یا درک نشدن) الگوی برعکسی رو نشون داد. این لحظات به شدت با نگرانی های کمال گرایانه، مثل ترس از اشتباه کردن یا قضاوت منفی دیگران، گره خورده بود.
یافته ها نشون می دن که این ویژگی ها ممکنه از فرآیندهای زیربناییِ مشترکی مثل استرس یا نحوه ارزیابی آدما از خودشون در موقعیت های مختلف ناشی بشن. مثلا، یه کار سخت یا یه تعامل اجتماعی ممکنه هم فکرهای کمال گرایانه رو تحریک کنه و هم باعث تغییر در نحوه دیدِ فرد به خودش بشه (یا به عنوان فردی برتر یا بی کفایت).
در کل، این مطالعه نشون داد که نوسانات در تفکر کمال گرایانه با نوسانات در هر دو نوع خودشیفتگی در ارتباطه و این ارتباطات جنبه های مهمی از خودشیفتگی و کمال گرایی در لحظه را آشکار می سازند.
نویسنده های تحقیق اشاره کردن: «هر دو ویژگی طیف گسترده ای از نتایج معنادار رو پیش بینی می کنن. مثلا جنبه مقتدرانه خودشیفتگی با نقش های رهبری رابطه مثبت داره… در حالی که جنبه آسیب پذیر با افزایش پرخاشگری در ارتباطه… در کمال گرایی هم، بخش تلاش های کمال گرایانه با موفقیت تحصیلی بالاتر مرتبطه… در حالی که نگرانی های کمال گرایانه با علائم اضطراب همبستگی دارن. این پیوندها نشون می دن که هر دو جنبه ی این ویژگی ها با انگیزه پیشرفت و فشارهای روانی در ارتباط هستن.»
با این حال، محقق ها هشدار می دن که مطالعه شون محدودیت هایی هم داره. مثلا نظرسنجی ها تقریبا هر 2.5 ساعت یک بار پر می شدن و نویسنده ها می گن مشخص نیست که آیا این زمان بندی برای ثبت نوسانات خودشیفتگی ایده آل هست یا نه، چون ممکنه بعضی از تغییرات خیلی سریع از قلم افتاده باشن.
این مطالعه با عنوان «حالت های خودشیفتگی مقتدر و آسیب پذیر در رابطه با شناخت های کمال گرایانه»، توسط شارلوتا اس. جیکوبسن، الیزابت پرستل و اونیکه وتزل نوشته شده.
این یافته ها به ما کمک می کنند تا درک عمیق تری از پیچیدگی های روان شناختی انسان در بافت زندگی روزمره پیدا کنیم. آگاهی از اینکه چگونه حس برتری یا ناامنی می تواند استانداردهای شخصی ما را تحت تاثیر قرار دهد، دریچه ای جدید به سوی مدیریت بهتر استرس و بهبود سلامت روان باز می کند. شناخت این الگوهای رفتاری نه تنها برای متخصصان، بلکه برای هر فردی که به دنبال خودشناسی بیشتر است، ارزشمند خواهد بود.
New study explores the real-time link between narcissism and perfectionism