بررسی های علمی اخیر نشان می دهند که گذراندن زمان بیش از حد در فضای مجازی با تغییرات ساختاری در مغز در حال رشد همراه است و شناخت مضرات شبکه های اجتماعی نوجوانان برای حفظ سلامت روان آن ها ضروری است.
تحقیقات جدیدی که در مجله NeuroImage منتشر شده نشون میده که وقت گذروندن بیشتر در شبکه های اجتماعی با تفاوت های فیزیکی در مغز در حال رشد نوجوان ها مرتبطه. به طور دقیق تر، بچه هایی که ساعت های بیشتری رو در پلتفرم های دیجیتال می گذروندن، لایه بیرونی مغزشون در نواحی مربوط به توجه، حافظه و کنترل احساسات نازک تر بود. این یافته ها نشان دهنده مضرات شبکه های اجتماعی نوجوانان و ارتباط عادت های دیجیتال روزمره با نحوه بلوغ فیزیکی مغز در طول یک دوره رشد بسیار حساسه.
اوایل نوجوانی دوره ایه که با تغییرات فیزیکی، اجتماعی و ذهنی بزرگی شناخته میشه. در طول این مدت، مغز برای آماده کردن کودک برای بزرگسالی، تحت بازسازی های گسترده ای قرار می گیره.
در عین حال، بچه ها روز به روز بیشتر به گوشی های هوشمند دسترسی پیدا می کنن و برای اولین بار اکانت های شبکه های اجتماعی می سازن. آمارهای اخیر نشون میده که اکثر نوجوان های بین 11 تا 12 سال به طور منظم از این پلتفرم ها استفاده می کنن.
بررسی مضرات شبکه های اجتماعی نوجوانان بر مغز
دانشمندان می خواستن بدونن که آیا این استفاده گسترده از شبکه های اجتماعی با نحوه رشد مغز ارتباطی داره یا نه. تحقیقات قبلی، زمان کلی تماشای صفحه نمایش را با اختلال در خواب و سلامت روان ضعیف مرتبط دانسته بودند، اما امروزه راهکارهایی مثل کاهش تنهایی با محدود کردن شبکه های اجتماعی برای افراد دارای پریشانی برای بهبود وضعیت ذهنی پیشنهاد می شود. این نگرانی ها در مورد مضرات شبکه های اجتماعی نوجوانان افزایش یافته است.
شبکه های اجتماعی شامل عناصر تعاملی منحصربه فردی هستن که اون ها رو از تماشای غیرفعال فیلم یا انجام یک بازی تک نفره متمایز می کنه. چون این شبکه ها فرآیندهای فکری متفاوتی رو درگیر می کنن، دانشمندان حدس زدن که استفاده از شبکه های اجتماعی ممکنه با الگوهای خاصی از رشد مغز مرتبط باشه.
تصویر زیر به خوبی نشان دهنده فشار ذهنی و تمرکز بیش از حد نوجوانان بر دنیای مجازی است که می تواند پیامدهای ساختاری در پی داشته باشد.
این بازنمایی بصری بر اهمیت نظارت بر فعالیت های دیجیتال و درک بهتر تاثیرات محیط های آنلاین بر سیستم عصبی تاکید دارد.
مطالعات قبلی در این زمینه اغلب روی نوجوان های بزرگتر تمرکز کرده بودن یا تمام زمان استفاده از صفحه نمایش رو در یک دسته کلی قرار می دادن. محققان با جدا کردن استفاده از شبکه های اجتماعی، امیدوار بودن تصویر واضح تری از این که پلتفرم های طراحی شده برای تعامل اجتماعی چطور ممکنه بر ذهن در حال رشد تاثیر بذارن، ترسیم کنن.
جیسون ناگاتا، دانشیار اطفال در دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو که نویسنده این مطالعه هست، گفت: «من اولین بار از طریق مراقبت از نوجوان های مبتلا به اختلالات خوردن به تحقیق در مورد شبکه های اجتماعی علاقه مند شدم؛ خیلی از اون ها می گفتن ساعت ها در شبکه های اجتماعی وقت می گذرونن و محتواهایی درباره ایده آل های بدنی غیرواقعی و متمرکز بر وزن رو تماشا می کنن. این تجربه های بالینی باعث شد تا من اثرات گسترده تر استفاده از شبکه های اجتماعی بر سلامت روان رو مطالعه کنم و به راهنمایی خانواده ها کمک کنم. درک مضرات شبکه های اجتماعی نوجوانان از اهمیت بالایی برخوردار است.
رشد مغز حوزه مهمیه که هنوز کمتر شناخته شده و همین موضوع انگیزه من برای این مسیر تحقیقاتی شد.»
محققان برای این مطالعه، داده های یک پروژه بزرگ ملی به نام «مطالعه رشد شناختی مغز نوجوانان» رو تجزیه و تحلیل کردن. اون ها روی گروه خاصی شامل 7،614 کودک بین 10 تا 13 سال تمرکز کردن.
دانشمندان از تکنیکی به نام تصویربرداری رزونانس مغناطیسی ساختاری (MRI) استفاده کردن تا تصاویر دقیقی از مغز هر کودک بگیرن. این نوع اسکن مغزی به محققان اجازه میده تا ویژگی های فیزیکی مغز، مثل ضخامت، حجم و مساحت سطح قشر مغز رو اندازه گیری کنن.
قشر مغز لایه بیرونی و چروکیده مغزه که عملکردهای پیچیده ای مثل استدلال، زبان و پردازش حسی رو مدیریت می کنه. محققان این اندازه گیری های مغزی رو بررسی کردن و اون ها رو با عادت های خوداظهاری شرکت کنندگان در شبکه های اجتماعی مقایسه کردن.
بچه ها پرسشنامه هایی رو پر کردن که در اون جزئیات ساعت هایی رو که در یک روز معمولی هفته و آخر هفته در شبکه های اجتماعی می گذروندن، توضیح داده بودن. به طور متوسط، نوجوان ها کمی بیش از نیم ساعت در روز از شبکه های اجتماعی استفاده می کردن، هرچند برخی افراد زمان خیلی بیشتری رو آنلاین بودن.
شرکت کنندگان همچنین به یک پرسشنامه شش موردی پاسخ دادن که برای اندازه گیری رفتارهای اعتیادآور مرتبط با شبکه های اجتماعی طراحی شده بود. این نظرسنجی درباره عادت هایی مثل تلاش ناموفق برای کم کردن استفاده از اپلیکیشن ها یا احساس ناتوانی در متوقف کردن اسکرول کردن سوال می کرد.
دانشمندان برای اینکه مطمئن بشن یافته هاشون تا حد ممکن دقیقه، طیف گسترده ای از عوامل بیرونی رو هم در نظر گرفتن. اون ها مدل های ریاضی خودشون رو بر اساس سن، جنسیت، نژاد، پیشینه ژنتیکی، درآمد خانوار و سطح تحصیلات مراقبانِ شرکت کنندگان تنظیم کردن.
اون ها همچنین مدت زمانی رو که بچه ها صرف انواع دیگه صفحه های نمایش می کردن لحاظ کردن تا مطمئن بشن نتایج نهایی دقیقا مربوط به استفاده از شبکه های اجتماعیه. علاوه بر بررسی مناطق از پیش تعیین شده مغز، محققان از یک الگوریتم کامپیوتری پیشرفته برای تجزیه و تحلیل اسکن های مغزی با وضوح بسیار بالا استفاده کردن.
این تجزیه و تحلیل بسیار دقیق به اون ها اجازه داد تا بدون تکیه بر مرزهای مصنوعی بین نواحی مختلف، مغز رو بررسی کنن. محققان دریافتن که میانگین استفاده روزانه بیشتر از شبکه های اجتماعی به طور قابل توجهی با نازک تر شدن قشر مغز در ارتباطه. این یافته ها به طور جدی مضرات شبکه های اجتماعی نوجوانان را نشان می دهد.
به طور خاص، بچه هایی که زمان بیشتری رو در شبکه های اجتماعی می گذروندن، تمایل داشتن لایه بیرونی نازک تری در چندین ناحیه گسترده از مغز داشته باشن. این نواحی شامل بخش هایی در لوب های پیشانی، گیجگاهی، پس سری و آهیانه ای بود.
این نواحی خاص مغزی با شبکه هایی که عملکردهای اجرایی رو کنترل می کنن (شامل برنامه ریزی، حافظه و کنترل تکانه) همپوشانی دارن. اون ها همچنین با شبکه های مسئول پردازش بینایی و حفظ توجه همپوشانی دارن.
علاوه بر این، دانشمندان متوجه حجم کلی کمتر قشر مغز در نیمکره راست مغز در میان کاربران پرمصرف شبکه های اجتماعی شدن. اون ها پیوند قوی بین استفاده از شبکه های اجتماعی و مساحت سطح مغز پیدا نکردن.
وقتی دانشمندان به پرسشنامه اعتیاد نگاه کردن، هیچ تفاوت فیزیکی قابل توجهی در مغز که با اعتیاد به شبکه های اجتماعی مرتبط باشه، پیدا نکردن. تفاوت های فیزیکی دقیقا به مدت زمان سپری شده در پلتفرم ها مربوط می شد، نه الگوهای رفتاری اعتیادآور.
در مغز در حال رشد نوجوان، نازک شدن تدریجی قشر مغز در واقع بخشی طبیعی از بزرگ شدنه. این فرآیند طبیعی به نام «هرس سیناپسی» شناخته میشه که در اون مغز اتصالات استفاده نشده رو حذف می کنه تا کارآمدتر بشه.
با این حال، نازک شدن بیش از حد یا تسریع شده، گاهی اوقات می تونه نشانه ای از رشد غیرطبیعی باشه. تحقیقات قبلی نازک شدن بیش از حد سریع قشر مغز رو با مشکلات در تنظیم احساسات و خطر بالاتر شرایط روانپزشکی مرتبط دونستن.
ناگاتا به PsyPost گفت: «استفاده بیشتر از شبکه های اجتماعی با تفاوت در ساختار مغز مرتبطه. استفاده از شبکه های اجتماعی در نوجوان های کم سن با ضخامت کمتر قشر مغز در کل قشر پیش پیشانی، لوب گیجگاهی، لوب پس سری و لوب آهیانه ای مرتبط بود. مناطق شناسایی شده در گره های کلیدی شبکه حالت پیش فرض، شبکه های کنترل اجرایی پیش پیشانی و شبکه های پردازش بینایی و توجه بودن. با این حال، ما نمی تونیم نتیجه بگیریم که آیا این تفاوت ها نتیجه استفاده از شبکه های اجتماعی هستن یا یک عامل مستعدکننده.» این تحلیل ها بر مضرات شبکه های اجتماعی نوجوانان و نیاز به تحقیقات بیشتر تاکید دارد.
ممکنه بچه هایی که به طور طبیعی قشر مغز نازک تری دارن، صرفا بیشتر به استفاده از شبکه های اجتماعی جذب بشن. محققان همچنین اشاره کردن که تفاوت های فیزیکی که مشاهده کردن، اگرچه از نظر ریاضی معنادار بودن، اما اندازه نسبتا کوچکی داشتن. میزان این تفاوت های مغزی با اثرات مشاهده شده از تماشای تلویزیون یا خوندن کتاب قابل مقایسه بود.
ناگاتا خاطرنشان کرد: «کاهش ضخامت قشر مغز لزوما چیز بدی نیست. در طول رشد، مغز ما با حذف طبیعی اتصالات عصبی غیرضروری کوچک میشه که این کار کارایی عصبی رو بهبود می بخشه. این یافته ها نباید صرفا به عنوان یک چیز خوب یا بد تفسیر بشن.»
«علاوه بر این، با توجه به طراحی مقطعی این مقاله، ما نمی تونیم تعیین کنیم که آیا این تغییرات ممکنه نتیجه استفاده از شبکه های اجتماعی باشه یا اینکه اون ها باعث استفاده از شبکه های اجتماعی میشن. همبستگی به معنای علیت نیست. تحقیقات بیشتری لازمه تا جهت گیری این تداعی ها رو درک کنیم و بفهمیم که آیا پیامدهای رفتاری طولانی مدتی وجود داره یا نه، به ویژه در رابطه با مضرات شبکه های اجتماعی نوجوانان.»
دانشمندان همچنین نوع محتوایی رو که بچه ها مصرف می کردن اندازه گیری نکردن. اسکرول کردن ویدیوهای آموزشی احتمالا مغز رو به شکل متفاوتی نسبت به تجربه قلدری سایبری یا مشاهده تصاویر سبک زندگی بسیار دست چین شده درگیر می کنه.
در ادامه، محققان قصد دارن این شرکت کنندگان رو در طول چندین سال دنبال کنن تا ببینن مغزشون چطور در طول زمان تغییر می کنه. این رویکرد بلندمدت کمک می کنه تا مشخص بشه آیا استفاده از شبکه های اجتماعی تغییرات مغزی رو تسریع می کنه یا تفاوت های مغزی از پیش موجود باعث عادت های شبکه های اجتماعی میشه.
دانشمندان همچنین امیدوارن که در آینده از اسکن های عملکردی مغز استفاده کنن تا ببینن مغز در زمانی که نوجوان ها در حال استفاده از شبکه های اجتماعی هستن، چطور فعالانه رفتار می کنه. از اونجایی که بسیاری از کودکان در این مطالعه زیر 13 سال بودن، محققان پیشنهاد می کنن که یافته هاشون بر نیاز به سیاست های قوی تر تایید سن در فضای آنلاین تاکید می کنه تا از مضرات شبکه های اجتماعی نوجوانان کاسته شود.
در مجموع، این مطالعات نشان می دهند که تعامل با فضای مجازی فراتر از یک سرگرمی ساده است و می تواند تاثیرات عمیقی بر بیولوژی نوجوانان داشته باشد. آگاهی والدین از این پیوندها و تشویق به استفاده محدود و هدفمند از این ابزارها، کلید حفظ سلامت شناختی و روانی نسل آینده در دنیای دیجیتال خواهد بود.
More time spent on social media is linked to a thinner cerebral cortex in young adolescents
