بررسی های علمی جدید نشان می دهد که مصرف حشیش باعث بروز اختلالات گسترده در عملکردهای شناختی شده و تاثیر ماری جوانا بر حافظه کوتاه مدت، کاری و آینده نگر را به شکلی منفی دگرگون می کند.
مطالعه ای که اخیرا در مجله روان داروشناسی (Journal of Psychopharmacology) منتشر شده، نشون می ده که مصرف حشیش اثرات منفی گسترده ای روی انواع مختلف حافظه داره. یافته ها ثابت می کنن که نئشه بودن باعث مختل شدن عملکردهای شناختی روزمره می شه و تاثیر ماری جوانا بر حافظه روزانه را به وضوح نشان می دهد، مثل به خاطر سپردن کارهای آینده یا یادآوری ترتیب دقیق اتفاقات گذشته.
کری کاتلر، دانشیار دانشگاه ایالتی واشینگتن و یکی از مدیران مرکز تحقیقات حشیش WSU گفته است: «در ادبیات تجربی کاملا ثابت شده که مسمومیت حاد ناشی از حشیش برای حافظه مضر هست.» این یافته ها بر اهمیت درک تاثیر ماری جوانا بر حافظه تاکید می کنند.
«با این حال، بخش عمده ای از تحقیقات قبلی که اثرات حاد حشیش روی حافظه انسان رو بررسی کردن، روی مجموعه نسبتا محدودی از تست های حافظه تمرکز داشتن؛ عمدتا وظایف حافظه کلامی که شامل یادآوری لیستی از کلمات می شه، و وظایف حافظه کاری که نیاز به نگه داشتن و پردازش موقت اطلاعات در ذهن داره.»
«مطالعات خیلی کمتری بررسی کردن که تاثیر ماری جوانا بر حافظه چگونه روی انواع دیگه حافظه که با زندگی روزمره مرتبط تر هستن اثر می ذاره. این ها شامل حافظه نظم زمانی (یادآوری ترتیبی که اتفاقات رخ دادن)، حافظه آینده نگر (یادآوری انجام کارها در آینده)، حافظه منبع (یادآوری اینکه اطلاعات از کجا اومدن)، حافظه کاذب (یادآوری اطلاعاتی که هرگز ارائه نشدن) و حافظه محتوای اپیزودیک (یادآوری اتفاقاتی که شخصا تجربه شدن) می شه.»
کاتلر توضیح داد: «برای پر کردن این شکاف، ما یک مطالعه تصادمی، دو سو کور و کنترل شده با دارونما انجام دادیم تا اثرات حاد حشیش رو در حوزه های مختلف حافظه بررسی کنیم.»
در اینجا تصویری مرتبط با تحقیقات علمی بر روی مغز را مشاهده می کنید که نمادی از پیچیدگی های عصبی است.
تحلیل دقیق این تصاویر و داده های آماری به پژوهشگران کمک می کند تا تغییرات ساختاری ناشی از مصرف مواد را بهتر شناسایی کنند.
محققان 120 بزرگسال رو که به طور منظم حداقل یک بار در هفته از حشیش استفاده می کردن، جذب کردن. شرکت کننده ها به طور مساوی به سه گروه 40 نفره تقسیم شدن. یک گروه از گل دارونما که فاقد تتراهیدروکانابینول (THC) فعال بود استفاده کردن. گروه دوم دوز متوسط 20 میلی گرمی از این ماده رو مصرف کردن، در حالی که گروه سوم دوز بالای 40 میلی گرمی رو استفاده کردن.
شرکت کننده ها به طور تصادفی در گروه های مختلف قرار گرفتن و نه شرکت کننده ها و نه دانشمندان تا بعد از پایان آزمایش نمی دونستن چه کسی ماده واقعی رو دریافت کرده و چه کسی دارونما رو.
شرکت کننده ها بعد از استنشاق بخار از یک دستگاه بخارساز رومیزی، حدود هفت دقیقه صبر کردن. بعد از اون، یک سری تست های شناختی خاص رو که یک ساعت طول کشید انجام دادن. این تست ها حوزه های مختلف حافظه رو با استفاده از ابزارهای روان شناختی معتبر اندازه گیری کردن.
روش شناسی مطالعه تاثیر ماری جوانا بر حافظه
برای اندازه گیری حافظه کلامی، شرکت کننده ها به لیست کلماتی گوش دادن و اون ها رو بلافاصله و بعد از یک تاخیر به یاد آوردن. محققان همچنین حافظه کاری رو که شامل نگه داشتن و پردازش اطلاعات هست، با درخواست از شرکت کننده ها برای تکرار معکوس توالی اعداد آزمایش کردن. حافظه بصری-فضایی که شامل یادآوری اشکال و مکان های فیزیکی اون هاست، با بررسی فیگورهای هندسی و کشیدن اون ها از حفظ آزمایش شد.
حافظه آینده نگر با این روش اندازه گیری شد که ببینن آیا شرکت کننده ها یادشون می مونه بلافاصله بعد از تموم کردن یک کار، به دشواری اون امتیاز بدن یا هر ده دقیقه یک بار زنگی رو به صدا دربیارن. محققان حافظه منبع رو هم آزمایش کردن که همون توانایی به خاطر سپردن منشا اطلاعات هست. این کار با بررسی اینکه آیا شرکت کننده ها یادشون می آد یک مورد خاص رو به صورت تصویر دیدن یا کلمه مکتوب، انجام شد.
آسیب پذیری در برابر حافظه های کاذب با گوش دادن شرکت کننده ها به لیست کلمات مرتبط آزمایش شد. مثلا ممکنه کلماتی مثل «تخت» و «خسته» رو بشنون و بعدا ازشون پرسیده بشه که آیا کلمه «خواب» رو که گفته نشده بود، شنیدن یا نه. حافظه نظم زمانی هم با درخواست از شرکت کننده ها برای چیدن کارت های فیزیکی به همون ترتیبی که تست های شناختی رو انجام داده بودن، ارزیابی شد.
در نهایت, محققان حافظه محتوای اپیزودیک رو ارزیابی کردن. این مفهوم به توانایی فرد برای یادآوری اتفاقات خاص و شخصا تجربه شده اشاره داره. برای آزمایش این مورد، از شرکت کننده ها خواسته شد تا خیلی راحت تمام وظایف شناختی مختلفی رو که در طول جلسه انجام داده بودن، شرح بدن.
یافته های کلیدی درباره تاثیر ماری جوانا بر حافظه
داده ها نشون می دن که مسمومیت حاد ناشی از مصرف ماری جوانا به طور گسترده به اکثر انواع حافظه آسیب می زنه و این موضوع، تاثیر ماری جوانا بر حافظه را تایید می کند. در مقایسه با گروه دارونما، شرکت کننده هایی که دوزهای متوسط و بالا رو استنشاق کرده بودن، در وظایف حافظه کلامی فوری و تاخیری عملکرد ضعیف تری داشتن. اون ها همچنین با حافظه بصری-فضایی فوری و تاخیری مشکل داشتن و کشیدن شکل هایی که قبلا دیده بودن براشون سخت تر بود.
این ماده باعث افزایش ایجاد حافظه های کاذب شد. شرکت کننده هایی که تحت تاثیر بودن، با اطمینان بیشتری به یاد می آوردن کلماتی رو دیدن که اصلا در طول تمرین های شنیداری بهشون ارائه نشده بود. اون ها همچنین با حافظه منبع مشکل داشتن، یعنی یادشون می رفت که در اصل یک تصویر رو دیده بودن یا یک کلمه رو.
محققان اثرات منفی فوری حشیش رو روی حافظه آینده نگر و حافظه نظم زمانی شناسایی کردن. شرکت کننده هایی که تحت تاثیر ماده بودن، اغلب فراموش می کردن که کارها رو در لحظه مناسب انجام بدن و برای به یاد آوردن ترتیب درست تست هایی که تازه انجام داده بودن، کلنجار می رفتن. این یافته ها نشون می ده که این ماده به شدت روی مهارت های حافظه کاربردی که برای عملکردهای روزانه لازمه، تاثیر می ذاره.
همه انواع حافظه به طور قابل توجهی تحت تاثیر قرار نگرفتن. محققان هیچ اثر معناداری روی حافظه محتوای اپیزودیک پیدا نکردن، به این معنی که کاربران تحت تاثیر هنوز هم می تونستن به طور کلی به یاد بیارن در چه رویدادهایی در طول جلسه شرکت کردن. عملکرد در برخی از وظایف حافظه کوتاه مدت هم در گروه های مختلف نسبتا پایدار موند.
کاتلر به PsyPost گفت: «نکته کلیدی اینه که به نظر می رسه مسمومیت حاد ناشی از مصرف ماری جوانا روی طیف وسیعی از فرآیندهای حافظه تاثیر منفی می ذاره، به جای اینکه فقط روی چند نوع خاص اثر بذاره. ما اثرات مخرب قابل توجهی از تاثیر ماری جوانا بر حافظه از جمله روی حافظه کلامی، بصری-فضایی، حافظه کاری، حافظه آینده نگر، حافظه منبع، حافظه کاذب و حافظه نظم زمانی پیدا کردیم. تا جایی که ما می دونیم، این اولین مطالعه ای هست که اثرات مخرب مسمومیت حاد حشیش رو روی حافظه آینده نگر و حافظه نظم زمانی شناسایی کرده.»
«ما اثر معناداری روی حافظه محتوای اپیزودیک پیدا نکردیم که در مطالعه ما شامل یادآوری کارهایی بود که شرکت کننده ها در طول جلسه انجام داده بودن. با این حال, این اولین مطالعه ای هست که اثرات حاد حشیش رو روی این جنبه خاص از حافظه بررسی می کنه.»
جالبه که داده ها نشون می دن مصرف دوز بالاتر لزوما این اختلالات حافظه رو بدتر نمی کنه. محققان تفاوت معناداری در نمرات تست بین گروه دوز متوسط و گروه دوز بالا پیدا نکردن.
کاتلر گفت: «ما تعجب کردیم که تفاوت معناداری بین گروه های دوز متوسط (20 میلی گرم THC) و دوز بالا (40 میلی گرم THC) وجود نداشت. این احتمالا به این دلیله که شرکت کننده ها در هر دو گروه نئشگی قابل توجهی رو تجربه کردن.»
اگرچه این مطالعه جامع بود، اما محدودیت هایی هم داره. مثلا برخی از تست های حافظه نسبتا ساده بودن و باعث شد بسیاری از شرکت کننده ها صرف نظر از چیزی که استنشاق کرده بودن، نمرات کامل بگیرن. این پدیده ممکنه برخی از اثرات ظریف ماده رو روی کارهای مبتنی بر زمان پنهان کرده باشه. دانشمندان همچنین اذعان دارن که محیط مصنوعی آزمایشگاه ممکنه به طور کامل نحوه یادآوری رویدادهای شخصی افراد رو نشون نده.
کاتلر گفت: «تحقیقات آینده باید حافظه زندگی نامه ای رو با استفاده از کارهای پیچیده تری بررسی کنن که شامل یادآوری تجربیات واقعی زندگی در خارج از آزمایشگاه باشه.»
علاوه بر این، برخی از شرکت کننده ها در گروه های مصرف کننده حشیش احساس کردن که اثرات خیلی قوی هست و تصمیم گرفتن کل دوز رو استنشاق نکنن. محققان متوجه این موضوع شدن اما دیدن که کنار گذاشتن این افراد از داده ها تغییر چندانی در نتایج ایجاد نمی کنه. شرکت کننده ها همچنین جوان و کاربران با تجربه حشیش با میانگین سنی 28 سال بودن.
کاتلر خاطرنشان کرد: «این نکته هم حائز اهمیته که اگرچه این اثرات از نظر آماری معنادار بودن، اما نشون دهنده اختلالات حافظه شدید یا فراموشی هایی نیستن که منجر به نقص عملکردی بشن. اثرات ما نشون دهنده کاهش های کوچکی در عملکرد در طیف وسیعی از تست های حافظه هستن. با این حال، نتایج ما پیشنهاد می ده که افراد وقتی نیاز دارن به حافظه شون تکیه کنن، چه برای یادآوری اطلاعات گذشته و چه برای انجام کارهای آینده، باید با توجه به تاثیر ماری جوانا بر حافظه، از نئشه بودن با آن خودداری کنند.»
تیم تحقیقاتی امیدوار هست در آینده بررسی کنه که چطور سایر ترکیبات گیاه حشیش با شناخت انسان تعامل دارن و همچنین نئشگی چطور روی دیگر عملکردهای پیچیده مغز تاثیر می ذاره.
کاتلر گفت: «یکی از کارآزمایی های بالینی قبلی من نشون داد که کانابیگرول (CBG) ممکنه عملکرد حافظه رو تقویت کنه، بنابراین در نهایت دوست دارم بررسی کنم که آیا کانابینوئیدهایی مثل CBG ممکنه به طور بالقوه اثرات مخرب THC را کاهش داده یا با بهره گیری از یافته های علمی درباره تقویت حافظه و ذخیره سازی اطلاعات در مغز تاثیر ماری جوانا بر حافظه را جبران کنند. علاوه بر این، قصد داریم نقشه برداری کنیم که کدوم جنبه های عملکرد اجرایی (مثل انعطاف پذیری شناختی، کنترل مهاری، برنامه ریزی) در شرایط مسمومیت حاد حشیش حفظ می شن و کدوم ها مختل می شن.»
این مطالعه با عنوان «نقشه برداری از اثرات حاد حشیش در حوزه های مختلف حافظه: یک مطالعه تصادفی، دو سو کور و کنترل شده با دارونما»، توسط کری کاتلر و رایان جی. مک لافلین نوشته شده است.
در مجموع، نتایج این پژوهش ها هشداری جدی برای مصرف کنندگان است تا از تاثیرات کوتاه مدت و بلندمدت این مواد بر توانمندی های ذهنی خود آگاه باشند. شناخت دقیق این فرآیندها می تواند راه را برای یافتن درمان های جایگزین و کاهش آسیب های شناختی هموار کند.
Cannabis intoxication broadly impairs multiple memory types, new study shows
