- تحقیقات جدید نشون می ده که داشتن یه رژیم غذایی گیاهی ممکنه به کاهش خطر ابتلا به سرطان پروستات و بیماری های قلبی کمک کنه.
- مطالعات دیگه هم نشون دادن که رژیم غذایی پورتفولیو (Portfolio) ممکنه به کاهش خطر مرگ ناشی از بیماری های قلبی کمک کنه.
- یه مطالعه جدید هم نشون داده که دنبال کردن یه رژیم غذایی گیاه محور می تونه خطر ابتلا به بیماری های مزمن کلیوی (CKD) رو کم کنه.
رژیم غذایی گیاهی روی غذاهایی تمرکز داره که عمدتا از گیاهان به دست میان. این رژیم فقط شامل میوه و سبزیجات نیست؛ بلکه مغزیجات، دانه ها، حبوبات، غلات کامل و روغن های گیاهی رو هم شامل می شه. این رویکرد بر پیشگیری از بیماری با رژیم گیاهی تاکید دارد.
رژیم های گیاهی لزوما به این معنی نیستن که شما اصلا نباید گوشت یا لبنیات بخورید. دنبال کردن این الگوهای غذایی فقط به این معنیه که شما بیشتر سراغ غذاهایی می رید که منشا گیاهی دارن.
تحقیقات نشون داده که پایبندی به رژیم های گیاهی یا گیاه محور می تونه فواید مختلفی برای سلامتی داشته باشه و در پیشگیری از بیماری با رژیم گیاهی مؤثر عمل کنه.
یه بررسی در سال 1403 نشون داد که دنبال کردن رژیم غذایی گیاهخواری یا وگان ممکنه به کاهش خطر بیماری های قلبی ایسکمیک، سرطان پروستات و سرطان دستگاه گوارش کمک کنه.
یه مطالعه از سال 1404 نشون می شه که دنبال کردن رژیم غذایی پورتفولیو ممکنه به کاهش خطر یا به تاخیر انداختن شروع بیماری های قلبی عروقی کمک کنه. یافته ها همچنین نشون می دن که این الگوی غذایی ممکنه خطر مرگ و میر رو هم کم کنه.
در همین حال، یه مطالعه جدید که در مجله CMAJ (مجله انجمن پزشکی کانادا) منتشر شده، نشون داده که پایبندی به رژیم غذایی سیاره ای EAT-Lancet به کاهش خطر بیماری های مزمن کلیوی (CKD) کمک کرده.
در ادامه چیزهایی که باید درباره فواید سلامتی رژیم های گیاهی و گیاه محور بدونید رو با هم بررسی می کنیم.
پیشگیری از بیماری با رژیم گیاهی؛ کاهش خطر سرطان
بررسی سال 1403 نشون داد که دنبال کردن رژیم گیاهخواری یا وگان می تونه به کاهش خطر سرطان دستگاه گوارش، سرطان پروستات و بیماری های قلبی کمک کنه.
یافته ها همچنین نشون می دن که این الگوی غذایی می تونه به بهبود عوامل خطر قلبی-متابولیک کمک کنه، مواردی مثل:
- چربی خون بالا
- تنظیم قند خون و کاهش ریسک ابتلا به دیابت نوع 2
- وزن بدن
- شاخص توده بدنی (BMI)
- التهاب
محققان 48 مطالعه رو در طول 23 سال بررسی کردن. وقتی داده ها رو جمع آوری کردن، متوجه ارتباط قوی بین رژیم های گیاهخواری و وگان با عوامل خطر قلبی-متابولیک شدن.
با این حال، یافته های این بررسی محدودیت هایی هم داشت، از جمله تفاوت در رژیم های غذایی، ویژگی های جمعیت شناختی بیماران و طول دوره مطالعه.
در حالی که این بررسی روی رژیم های گیاهخواری و وگان تمرکز داشت، بعضی از کارشناسان هشدار می دن که این رژیم ها ممکنه بهترین راه برای داشتن یه رژیم گیاهی نباشن.
فیت کریشت (Faith Krisht)، متخصص تغذیه که در این بررسی شرکت نداشته، گفت: «تحقیقات نشون می ده که رژیم های وگان و گیاهخواری اغلب با کمبود اسیدهای چرب ضروری (مثل EPA و DHA)، ویتامین B12، ویتامین D و ید روبرو هستن. این ها همگی مواد مغذی مهمی برای سلامت انسان هستن.»
کریشت به هلث لاین (Healthline) گفت که رژیم غذایی نیمه گیاهخواری (Flexitarian) ممکنه گزینه بهتری برای دنبال کردن یه برنامه غذایی گیاهی باشه، چون می تونه بهتون کمک کنه تمام مواد مغذی حیاتی مورد نیازتون رو دریافت کنید.
یه رژیم غذایی نیمه گیاهخواری روی پروتئین های گیاهی تاکید داره و در عین حال گاهی اوقات پروتئین های حیوانی رو هم به برنامه غذایی اضافه می کنه.
پیشگیری از بیماری قلبی با رژیم گیاهی
یه مطالعه در سال 1404 نشون داد که رژیم غذایی پورتفولیو به کاهش خطر بیماری های قلبی عروقی، از جمله سکته و بیماری های قلبی کمک می کنه.
رژیم پورتفولیو همچنین ممکنه خطر مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی عروقی و بیماری های کرونر قلب رو کاهش بده و به پیشگیری از بیماری با رژیم گیاهی کمک کنه.
محققان متوجه شدن که پایبندی متوسط به رژیم پورتفولیو می تونه خطر مرگ ناشی از بیماری های قلبی عروقی رو تا 12٪ و بیماری های کرونر قلب رو تا 14٪ کاهش بده.
پایبندی متوسط همچنین مرگ و میر کلی رو تا 12٪ کم کرده.
با این حال، مطالعه نشون داد که هر چه فرد بیشتر به این رژیم پایبند باشه، این اعداد افزایش بیشتری پیدا می کنن.
برای بیماری های قلبی عروقی، خطر مرگ در کسانی که بیشترین پایبندی رو به رژیم داشتن در مقایسه با کسانی که کمترین پایبندی رو داشتن، 16٪ کاهش یافت و برای بیماری های کرونر قلب این کاهش 18٪ بود. مرگ و میر کلی هم 14٪ افت کرد.
نام رژیم پورتفولیو از این جهت انتخاب شده که از شما می خواد غذاهای فعلی رژیمتون رو با مجموعه ای (پورتفولیو) از مواد غذایی کاهش دهنده کلسترول جایگزین کنید که در چهار دسته قرار می گیرن:
- پروتئین های سویا/گیاهی: این ها به جایگزینی چربی های اشباع کمک می کنن و در عین حال کلسترول رو پایین می آرن.
- استرول های گیاهی: این ها جلوی جذب کلسترول رو می گیرن.
- مغزها (مثل گردو و بادام): این ها چربی های غیراشباع مفید برای قلب رو تامین می کنن.
- فیبر محلول: به صفرا و کلسترول متصل می شه و اون ها رو از بدن دفع می کنه.
ارین شینان (Erin Sheenan)، متخصص تغذیه قلب در ول استار (Wellstar)، به هلث لاین گفت که ترکیب مواد تشکیل دهنده در رژیم پورتفولیو یه اثر «افزایشی» در کاهش کلسترول ایجاد می کنه. شینان در این مطالعه شرکت نداشته.
او گفت: «وقتی صحبت از کاهش اختصاصی کلسترول بد (LDL) می شه، رژیم پورتفولیو واقعا می درخشه.»
او اضافه کرد: «کاری که ما با این رژیم انجام می دیم، ترکیب مجموعه ای از این غذاهاست تا تاثیرشون روی هم انباشته بشه و اثر کاهش LDL به حداکثر برسه.»
پیشگیری از بیماری با رژیم گیاهی و سلامت کلیه ها
طبق اطلاعات سال 1401، بیماری مزمن کلیوی (CKD) حدود 10٪ از جمعیت جهان رو تحت تاثیر قرار می ده. پیش بینی می شه که تا سال 1419، این بیماری به پنجمین علت اصلی مرگ و میر در سراسر جهان تبدیل بشه.
یه مطالعه اخیر نشون داده که دنبال کردن رژیم غذایی سیاره ای EAT-Lancet با کاهش خطر ابتلا به CKD در ارتباط بوده.
میشل روتنستین (Michelle Routhenstein)، متخصص تغذیه قلب در Entirely Nourished که در این مطالعه شرکت نداشته، گفت: «این یافته ها با توجه به فواید ثابت شده مغزها، سبزیجات و حبوبات برای سلامت کلیه، اصلا عجیب نیستن.»
او به هلث لاین گفت: «این غذاها فیبر، پتاسیم، منیزیم، آنتی اکسیدان ها و ترکیبات گیاهی رو تامین می کنن که به کاهش التهاب، استرس اکسیداتیو و بار اسیدی اضافه در رژیم غذایی کمک می کنه؛ مواردی که همگی می تونن در طول زمان به کلیه ها فشار بیارن.»
این مطالعه بر اساس بانک اطلاعات پزشکی بریتانیا (UK Biobank) انجام شده. در این مطالعه 179,508 شرکت کننده واجد شرایط بین 40 تا 69 سال از انگلستان، اسکاتلند و ولز شرکت داشتن. اطلاعات رژیم غذایی از طریق پرسشنامه جمع آوری شد. در طول دوره پیگیری با میانگین 12 سال، 2.7٪ از شرکت کنندگان به CKD مبتلا شدن.
دکتر شیانهوی کین (Xianhui Qin) از بیمارستان نانفانگ و دانشگاه پزشکی جنوبی در گوانگژو چین، در یک بیانیه مطبوعاتی گفت: «پایبندی بیشتر به رژیم سلامت سیاره ای EAT-Lancet به طور قابل توجهی با کاهش خطر ابتلا به CKD در ارتباط بود.»
کین ادامه داد: «این ارتباط محافظتی به ویژه در افرادی که دسترسی کمی به فضاهای سبز محل سکونت داشتن و همچنین در انواع ژنتیکی خاص، مشهودتر بود.»
رژیم سلامت سیاره ای EAT-Lancet با در نظر گرفتن هر دو جنبه سلامت انسان و پایداری محیط زیست، از سایر رژیم های گیاهی متمایز می شه. این رژیم روی میوه ها، سبزیجات و حبوبات و همچنین مقداری گوشت و لبنیات تاکید داره و مصرف چربی ها و قندهای افزودنی رو محدود می کنه.
روتنستین گفت: «یه رژیم غذایی گیاه محور با فرآوری حداقلی، به حفظ فشار خون، کلسترول و قند خون در محدوده سالم کمک می کنه، که این موضوع خیلی حیاتیه چون فشار خون بالا و دیابت علل اصلی آسیب های کلیوی هستن و این رژیم نقش مهمی در پیشگیری از بیماری با رژیم گیاهی دارد.»
روتنستین در پایان گفت: «کنترل بهتر این عوامل، فشار داخل واحدهای فیلترکننده کلیه رو کم می کنه و فرسودگی که می تونه منجر به بیماری مزمن کلیوی بشه رو کند می کنه. این نوع غذا خوردن همچنین به جریان خون بهتر کمک کرده و التهاب رو کاهش می ده و در نتیجه به کلیه ها کمک می کنه تا در طول زمان مواد زائد رو با کارایی بیشتری فیلتر کنن. این رویکرد مثالی عالی از پیشگیری از بیماری با رژیم گیاهی است.»
در مجموع، انتخاب یک رژیم غذایی گیاه محور نه تنها خطر ابتلا به بیماری های مزمن را کاهش می دهد، بلکه با بهبود شاخص های حیاتی بدن، مسیری پایدار برای حفظ تندرستی و مقابله با چالش های سلامت مدرن فراهم می سازد.
Plant Based Diet May Improve Heart Health, Lower Cancer, Kidney Disease Risk
