پژوهش های جدید نشان می دهند که ارتباط بیش فعالی و اعتیاد دیجیتال فراتر از نقص های شناختی ساده است و به الگوهای پیچیده تری در استفاده از رسانه های اجتماعی و بازی های ویدیویی در جوانان بستگی دارد.
یه تحقیق توسط پژوهشگرا تو هلند نشون داده که افرادی با سطح بالاتر علائم ADHD بیشتر در معرض استفاده مشکل ساز از شبکه های اجتماعی و بازی های ویدیویی هستن. با این حال، این ارتباط توسط نقص های شناختی که زیربنای ADHD هستن، مثل نقص در کنترل بازدارنده، حساسیت به پاداش یا نقص در پردازش زمانی، میانجی گری نمی شه. این تحقیق به بررسی عمیق تر ارتباط بیش فعالی و اعتیاد دیجیتال پرداخته است. این مقاله در Addictive Behaviors منتشر شده است.
ارتباط بیش فعالی و اعتیاد دیجیتال: بررسی علل و پیامدها
اختلال کم توجهی-بیش فعالی (ADHD) یه وضعیت عصبی-تکاملیه که با الگوهای مداوم بی توجهی، بیش فعالی و تکانشگری مشخص می شه و توی عملکردهای روزانه اختلال ایجاد می کنه. این اختلال معمولا از کودکی شروع می شه، اما برای خیلیا تا بزرگسالی هم ادامه پیدا می کنه. اغلب، اولین بار زمانی تشخیص داده می شه که بچه ها مدرسه رو شروع می کنن و علائم ADHD با نقش های مدرسه شون تداخل پیدا می کنه. درک این وضعیت برای بررسی ارتباط بیش فعالی و اعتیاد دیجیتال حیاتی است.
مطالعات نشون دادن که برخی نقص های شناختی ممکنه زیربنای علائم ADHD باشن. یکی از نقص های شناختی اصلی مرتبط با ADHD، اختلال در کنترل بازدارنده ست، به این معنی که فرد توی سرکوب پاسخ های خودکار یا نامناسب مشکل داره. این موضوع می تونه خودش رو به صورت قطع کردن حرف بقیه، عمل کردن بدون فکر یا تلاش برای مقاومت در برابر حواس پرتی نشون بده.
یه ویژگی مهم دیگه ADHD، تغییر در حساسیت به پاداشه، جایی که افراد تمایل شدیدی به پاداش های فوری نسبت به پاداش های دیرتر اما بزرگ تر نشون می دن. نقص در پردازش زمانی هم شایعه، که شامل دشواری در درک و تخمین دقیق بازه های زمانی می شه. در نتیجه، افراد دارای ADHD معمولا توی برنامه ریزی، مدیریت زمان و انتظار کشیدن دچار چالش می شن. این نقص های شناختی نقش مهمی در درک ارتباط بیش فعالی و اعتیاد دیجیتال ایفا می کنند.
نویسنده اصلی، لوکا تودوروویچ و همکاراش اشاره می کنن که طبق مدل مسیر سه گانه، علائم ADHD از سه مسیر عصب شناختی نشات می گیرن: مسیر کنترل بازدارنده، مسیر حساسیت به پاداش و مسیر پردازش زمانی.
در این بخش از مطالعه، پژوهشگران به مدل سازی عصبی برای درک بهتر رفتارهای تکانشی و نحوه تعامل مغز با محرک های دیجیتال پرداختند.
تصویر فوق نشان دهنده پیچیدگی های تحلیل داده های رفتاری در جوانان است که در این پروژه تحقیقاتی برای ارزیابی دقیق مسیرهای عصبی مورد استفاده قرار گرفته است.
تغییرات توی این مسیرها باعث ایجاد انواع نقص های شناختی می شه که بالاتر توضیح دادیم. پژوهشگرا می خواستن بررسی کنن که آیا اون نقص های شناختی می تونن ارتباط بین علائم ADHD و اعتیادهای رفتاری مثل استفاده مشکل ساز از شبکه های اجتماعی یا بازی های ویدیویی رو توضیح بدن یا نه. هدف اصلی این مطالعه، روشن کردن ارتباط بیش فعالی و اعتیاد دیجیتال از طریق بررسی این نقص های شناختی بود.
این مطالعه شامل 111 جوان با میانگین سنی 21 سال بود. 53 درصد شرکت کننده ها اروپایی تبار، 41 درصد آسیایی و 84 درصد کل نمونه رو خانم ها تشکیل می دادن. از اونجایی که بعضی از شرکت کننده ها توی تست های توجه خاص مردود شدن، نویسنده ها در نهایت داده های 109 نفر رو برای ارتباط با استفاده مشکل ساز از شبکه های اجتماعی و 87 نفر رو برای بازی های مشکل ساز تحلیل کردن.
شرکت کننده های تحقیق ارزیابی های خودگزارشی مربوط به استفاده مشکل ساز از شبکه های اجتماعی (مقیاس اختلال شبکه های اجتماعی)، بازی های مشکل ساز (مقیاس اختلال بازی های اینترنتی)، علائم ADHD (مقیاس خودگزارشی ADHD بزرگسالان)، کنترل بازدارنده (زیرمقیاس بازداری پرسشنامه عملکرد اجرایی نوجوانان)، حساسیت به پاداش (زیرمقیاس تنزیل تاخیری پرسشنامه تاخیر سریع) و پردازش زمانی (مقیاس بازه زمانی فردی) رو تکمیل کردن. اونا همچنین با انجام تسک های شناختی کامپیوتری، تحت ارزیابی های رفتاری کنترل بازدارنده، حساسیت به پاداش و پردازش زمانی قرار گرفتن.
نتایج مطالعه در مورد ارتباط بیش فعالی و اعتیاد دیجیتال
نتایج نشون داد که 41 درصد از شرکت کننده های مطالعه، سطح علائم ADHD بالایی داشتن. 27 درصد شرکت کننده ها علائم استفاده مشکل ساز از شبکه های اجتماعی رو داشتن، در حالی که 9 درصد علائم بازی های مشکل ساز رو نشون دادن. این یافته های اولیه به درک بهتر ارتباط بیش فعالی و اعتیاد دیجیتال در جمعیت مورد مطالعه کمک می کنند.
همون طور که انتظار می رفت، افرادی با سطوح بالاتر علائم ADHD، تمایل داشتن که خودشون سطوح بالاتری از نقص های شناختی ارزیابی شده (کنترل بازدارنده، حساسیت به پاداش و پردازش زمانی) رو گزارش کنن. با این حال، وقتی از معیارهای رفتاری کامپیوتری برای سنجش این نقص ها استفاده شد، این ارتباطات وجود نداشتن.
افرادی که علائم ADHD شدیدتری داشتن، همچنین تمایل داشتن سطوح بالاتری از علائم استفاده مشکل ساز از شبکه های اجتماعی و بازی های ویدیویی رو گزارش کنن. اما برخلاف انتظار پژوهشگرا، این پیوندها توسط اون سه نقص شناختی ارزیابی شده (حساسیت به پاداش، کنترل بازدارنده و پردازش زمانی) میانجی گری نمی شدن. این یافته ها پیچیدگی های ارتباط بیش فعالی و اعتیاد دیجیتال را برجسته می کنند.
تحلیل های اکتشافی نشون داد که ممکنه نقص های کنترل بازدارنده و پردازش زمانی، پیوند بین بیش فعالی/تکانشگری (یه بعد خاص از علائم ADHD) و ضرر ویدئوهای کوتاه و استفاده مشکل ساز از شبکه های اجتماعی رو میانجی گری کنن.
«این یافته ها نشون می دن که نقص های شناختی به تنهایی بعیده که بتونن استفاده مشکل ساز از رسانه های دیجیتال رو توجیه کنن و PSMU [استفاده مشکل ساز از شبکه های اجتماعی] و PG [بازی های مشکل ساز] ممکنه بر مکانیسم های تا حدی متمایز متکی باشن. نقص در کنترل بازدارنده ممکنه به ویژه برای رسیدگی به افرادی که همزمان علائم ADHD و PSMU دارن، مرتبط باشه،» نویسندگان مطالعه نتیجه گیری کردن. این نتایج، درک ما از ارتباط بیش فعالی و اعتیاد دیجیتال را عمیق تر می کند.
این مطالعه به دانش علمی درباره مبانی عصب شناختی ADHD کمک می کنه. با این حال، باید اشاره کرد که طراحی مقطعی این مطالعه اجازه نمی ده هیچ استنتاج علیتی از نتایج گرفته بشه.
مقاله «علائم ADHD و استفاده مشکل ساز از رسانه های دیجیتال در جوانان: بررسی نقش نقص های شناختی به عنوان میانجی» توسط لوکا تودوروویچ، جانینا بامر و هل لارسن نوشته شده است.
در نهایت، این یافته ها بر ضرورت بررسی دقیق تر عوامل محیطی و رفتاری در کنار نقص های شناختی تاکید دارند. شناخت بهتر نحوه تعامل افراد دارای بیش فعالی با پلتفرم های دیجیتال می تواند به توسعه استراتژی های پیشگیرانه و درمانی مؤثرتر برای جلوگیری از اعتیادهای رفتاری در عصر تکنولوژی کمک کند.
Cognitive deficits underlying ADHD do not explain the link with problematic social media use
