پژوهش های جدید نشان می دهند که ویژگی های شخصیتی مخرب چگونه الگوهای متفاوتی از آزار آنلاین در روابط عاطفی را رقم می زنند و شناخت این محرک ها می تواند به پیشگیری از رفتارهای کنترل گرایانه دیجیتال کمک کند.
افرادی که ویژگی های شخصیتی پرخاشگرانه دارن، اغلب درگیر سوءاستفاده های دیجیتال علیه شریک عاطفی شون می شن و رفتارهای خاص اون ها بر اساس جنسیت و پروفایل روان شناختی شون متفاوته. این سوءاستفاده های دیجیتال که منجر به آزار آنلاین در روابط عاطفی می شه، از چک کردن مداوم لوکیشن شریک زندگی گرفته تا تهدید به انتشار عکس های خصوصی در فضای مجازی رو شامل می شه. مطالعه جدیدی که در مجله «رفتار انحرافی» (Deviant Behavior) منتشر شده، نشون می ده که چطور چهار ویژگی شخصیتی مخرب، نوع دقیق سوءاستفاده های آنلاینی رو که ممکنه یه فرد مرتکب بشه، پیش بینی می کنن.
خشونت بین شریک های عاطفی یه مشکل سلامتی شناخته شده در کل دنیاست. در گذشته، تحقیقات بیشتر روی سوءاستفاده های فیزیکی یا روانی که به صورت حضوری اتفاق می افتاد تمرکز داشتن. اما ظهور فناوری های مدرن، راه های جدیدی رو برای ایجاد مزاحمت و آزار و اذیت فراهم کرده.
درک آزار آنلاین در روابط عاطفی
پلتفرم های دیجیتال به آزارگرا اجازه می دن تا از راه دور روی شریک شون کنترل داشته باشن. این پدیده به عنوان «خشونت سایبری شریک عاطفی» شناخته می شه و مرزهای بین واقعیت فیزیکی و محیط آنلاین رو از بین می بره. این نوع کنترل می تواند نمونه ای از آزار آنلاین در روابط عاطفی باشد.
سوءاستفاده دیجیتال ممکنه در واقع رایج تر از شکل های سنتی خشونت در رابطه باشه. برخی تخمین ها نشون می دن که اکثریت بزرگی از بزرگسالان حداقل یک بار نوعی از مزاحمت دیجیتال رو تجربه کردن. رایج ترین رفتارها شامل کنترل یا نظارت بر فعالیت های آنلاین شریک زندگیه. این آمار نشان دهنده شیوع بالای آزار آنلاین در روابط عاطفی است.
این تیم تحقیقاتی توسط بویانا ام. دینیچ (Bojana M. Dinić)، استاد روان شناسی دانشگاه نووی ساد در صربستان رهبری شد. دینیچ و همکارانش، دانیکا رادوساولیوویچ و کریستی تترو، می خواستن محرک های روان شناختی پشت این شکل مدرن از سوءاستفاده رو درک کنن. اون ها روی مجموعه ای از ویژگی های ضداجتماعی خاص متمرکز شدن که به عنوان «چهارگانه تاریک» (Dark Tetrad) شناخته می شه. درک این محرک ها برای جلوگیری از آزار آنلاین در روابط عاطفی ضروری است.
چهارگانه تاریک شامل چهار ویژگی شخصیتی متمایزه که با رفتارهای بین فردی آسیب زا مرتبطه. اولین ویژگی ماکیاولیسم هست که از نام فیلسوف سیاسی، نیکولو ماکیاولی گرفته شده. افرادی که این ویژگی رو دارن، به شدت بدبین هستن و برای نفع شخصی خودشون، بقیه رو بازی می دن.
ویژگی دوم خودشیفتگی (نارسیسیسم) هست که شامل درگیری شدید با خود و نیاز به تحسین شدنه. محققان این مفهوم رو به دو بخش تقسیم کردن. یک بخش شامل تمایل شدید برای مورد ستایش قرار گرفتن هست، در حالی که بخش دیگه شامل تمایل خصمانه برای دیدن شکست دیگرانه.
ویژگی سوم سایکوپاتی (روان آزاری) هست، وضعیتی که با فقدان عمیق همدلی و پشیمونی تعریف می شه. تیم تحقیق این ویژگی رو به دسته های اولیه و ثانویه تقسیم کرد. نوع اولیه، سرد و حسابگره، در حالی که نوع ثانویه به شدت تکانشی و غیرقابل پیش بینی عمل می کنه.
سادیسم چهارمین ویژگی ایه که پروفایل شخصیت تاریک رو کامل می کنه. افرادی که سطح سادیسم بالایی دارن، از آزار دادن بقیه هیجان زده می شن. اون ها واقعا از ایجاد ناراحتی عاطفی یا جسمی برای دیگران لذت می برن.
دینیچ و تیمش متوجه شدن که تحقیقات قبلی اغلب با این ویژگی های شخصیتی به عنوان یه دسته واحد و کلی برخورد می کردن. اون ها همچنین متوجه شدن که سوءاستفاده دیجیتال معمولا به عنوان یه مفهوم تکی اندازه گیری می شد. با جدا کردن ویژگی های شخصیتی و رفتارهای آزاردهنده به دسته های مختلف، تیم امیدوار بود الگوهای پنهان رو کشف کنه.
محققان 293 بزرگسال دگرجنس گرا رو در صربستان برای شرکت در این مطالعه جذب کردن. از شرکت کننده ها درباره تاریخچه روابط عاطفی و رفتارهای پرخاشگرانه خودشون سوال شد. اون ها نظرسنجی های مفصلی رو پر کردن که ویژگی های شخصیتی و سابقه اون ها در انجام سوءاستفاده های دیجیتال رو اندازه گیری می کرد. این مطالعه به روشن شدن ابعاد مختلف آزار آنلاین در روابط عاطفی کمک می کند.
نظرسنجی درباره سوءاستفاده دیجیتال، درباره چندین دسته متمایز از رفتارهای کنترل گرایانه سوال پرسید. یک دسته شامل استفاده از دوربین های جاسوسی یا نرم افزارهای ردیابی لوکیشن بود. دسته دیگه روی بمباران شریک عاطفی با تماس های تلفنی یا پیامک های بیش از حد تمرکز داشت.
دسته سوم درباره تهدیدهای مستقیم از طریق پیام های دیجیتال بود. دسته آخر هم رفتارهایی مثل وارد شدن به حساب ایمیل شریک زندگی یا چک کردن سابقه تماس های اون رو شامل می شد. شرکت کننده ها رتبه بندی کردن که هر چند وقت یک بار این کارها رو در مورد شریک فعلی یا قبلی شون انجام دادن.
داده های نظرسنجی پیوند واضحی رو بین کنترل ضعیف تکانه و انواع خاصی از سوءاستفاده نشون داد. سایکوپاتی ثانویه، ارتباطات بیش از حد و چک کردن مداوم حساب های آنلاین شریک زندگی رو پیش بینی می کرد. این رفتارها عموما واکنشی هستن و زمانی اتفاق می افتن که فرد بدون فکر کردن عمل می کنه.
سایکوپاتی اولیه مجموعه ای کاملا متفاوت از رفتارهای آزاردهنده رو پیش بینی کرد. این ویژگیِ سرد و حسابگر، با استفاده از دستگاه های ردیاب و انتشار عکس های خجالت آور از شریک زندگی در ارتباط بود. این اقدامات نیاز به برنامه ریزی دارن و نقض شدید حریم خصوصی شریک زندگی محسوب می شن.
دو زیرگروه خودشیفتگی هم به شکل های متفاوتی از سوءاستفاده دیجیتال منجر شدن. رقابت خودشیفته وار با چک کردن مخفیانه پیام ها و سابقه تماس های شریک زندگی مرتبط بود. محققان حدس می زنن افرادی که به زندگی مثل یه رقابت نگاه می کنن، اغلب با شریک عاطفی شون مثل یک دارایی برخورد می کنن.
تحسین خودشیفته وار، استفاده از تهدیدهای مستقیم رو از طریق پیامک یا ایمیل پیش بینی کرد. افرادی که این ویژگی رو دارن، نگاهی خودبزرگ پندارانه به خودشون دارن و انتظار ستایش همیشگی دارن. اون ها ممکنه از تهدید به عنوان استراتژی برای ایجاد سلطه و حفظ قدرت در رابطه شون استفاده کنن.
ماکیاولیسم تنها ویژگی ای بود که اکثر شکل های سوءاستفاده دیجیتال رو به شدت پیش بینی نمی کرد. افرادی که این ویژگی فریبکارانه رو دارن، بسیار استراتژیک عمل می کنن و از کارهایی که ممکنه نتیجه عکس بده دوری می کنن. از اونجایی که سوءاستفاده دیجیتال یه ردپای الکترونیکی دائمی به جا می ذاره، این افراد احتمالا برای محافظت از اعتبار خودشون از اون دوری می کنن.
تیم تحقیق همچنین کشف کرد که مردان و زنان روش های متفاوتی رو برای سوءاستفاده دیجیتال ترجیح می دن. مردان بیشتر احتمال داشت که از فناوری برای نظارت بر شریک زندگی با دوربین های مخفی یا نرم افزارهای ردیابی استفاده کنن. زنان بیشتر احتمال داشت که درگیر کارهای مخفیانه مثل چک کردن سابقه گوشی شریک زندگی شون بشن.
تاثیر ویژگی های شخصیتی تاریک هم بسته به جنسیت فرد متفاوت بود. برای مردان، سادیسم با استفاده از دستگاه های ردیاب و تهدید شریک زندگی با عکس های خصوصی مرتبط بود. برای زنان، سادیسم با چک کردن مخفیانه حساب های دیجیتال شریک زندگی در ارتباط بود.
رقابت خودشیفته وار با تهدیدهای مستقیم مرتبط بود، اما فقط در بین زنانِ حاضر در مطالعه. در مقابل، ماکیاولیسم عمدتا در بین مردان با ایجاد تهدید در ارتباط بود. محققان پیشنهاد می کنن که انتظارات جامعه ممکنه این الگوهای متفاوت سوءاستفاده رو توضیح بده.
نقش های جنسیتی سنتی اغلب از زنان انتظار دارن که پرورش دهنده باشن و ثبات رابطه رو حفظ کنن. این انتظار ممکنه باعث بشه برخی از زنان برای محافظت از رابطه در برابر تهدیدهای فرضی، شریک زندگی شون رو زیر نظر بگیرن. در همین حال، نقش های سنتی اغلب مردان رو به عنوان شریک مسلط معرفی می کنن.
این انتظارِ تسلطِ مردانه ممکنه به استفاده از فناوری های ردیابیِ بسیار تهاجمی تبدیل بشه. علاوه بر این، جامعه اغلب زنان رو در مورد مسائل جنسی سخت گیرانه تر قضاوت می کنه. به همین دلیل، مردان سادیست ممکنه از تهدید به انتشار عکس های خصوصی شریک زندگی شون لذت خاصی ببرن.
تیم تحقیق به چند مورد از محدودیت های روش های خودشون اشاره کرد. داده ها کاملا بر اساس نظرسنجی های خوداظهاری بود. شرکت کننده ها ممکنه در اعتراف به میزان کامل رفتارهای آزاردهنده شون تردید کرده باشن، به این معنی که نرخ واقعی سوءاستفاده ممکنه بالاتر باشه.
نتایج در تمام دسته های جمعیت شناختی از نظر آماری معنادار نبودن. علاوه بر این، نمونه فقط شامل بزرگسالان دگرجنس گرای ساکن صربستان بود. الگوهای سوءاستفاده دیجیتال ممکنه در فرهنگ های دیگه یا در روابط همجنس گرایان متفاوت باشه.
محققان پیشنهاد کردند که مطالعات آینده داده ها رو از هر دو طرفِ رابطه جمع آوری کنن. اون ها همچنین پیشنهاد کردند بررسی بشه که چطور اعتیاد به اینترنت ممکنه در سوءاستفاده دیجیتال نقش داشته باشه. بررسی توانایی فرد در تنظیم احساساتش هم می تونه شفافیت بیشتری ایجاد کنه.
این بینش ها می تونه به متخصصان سلامت روان کمک کنه تا با استفاده از اصول راهنمای ساختن عشق پایدار و گذر از هیجانات، برنامه های مداخله ای بهتری طراحی کنن. درمانگران می تونن به افراد یاد بدن که تکانه های خاص مربوط به ویژگی های شخصیتی تاریک خودشون رو مدیریت کنن. کمپین های آموزشی هم می تونن به مردم کمک کنن تا این ویژگی های سمی رو در شریک های احتمالی شون قبل از وقوع سوءاستفاده تشخیص بدن و از بروز آزار آنلاین در روابط عاطفی جلوگیری کنند.
در مقیاس بزرگ تر، جامعه به قوانین بهتری برای محافظت از قربانیان سوءاستفاده دیجیتال نیاز داره. بسیاری از مناطق هنوز اشتراک گذاری بدون اجازه عکس های خصوصی رو به عنوان یه جرم کیفری طبقه بندی نمی کنن. شرکت های فناوری هم باید پلتفرم های خودشون رو طوری طراحی کنن که امنیت و حریم خصوصی کاربر رو در اولویت قرار بدن تا از آزار آنلاین در روابط عاطفی کاسته شود.
این مطالعه با عنوان «روابط بین خشونت سایبری شریک عاطفی و ویژگی های چهارگانه تاریک: اثر تعدیل کننده جنسیت»، توسط بویانا ام. دینیچ، دانیکا رادوساولیوویچ و کریستی تترو نوشته شده است. نتایج آن پیامدهای مهمی برای درک آزار آنلاین در روابط عاطفی دارد.
شناخت دقیق ریشه های روان شناختی رفتارهای سمی به ما اجازه می دهد تا با آگاهی بیشتری در فضای دیجیتال گام برداریم و روابط سالم تری را تجربه کنیم. توسعه مهارت های فردی و تقویت قوانین اجتماعی، کلید اصلی مقابله با چالش های نوظهور در پیوندهای عاطفی دنیای مدرن است.
How dark personality traits predict digital abuse in romantic relationships
