پژوهش های اخیر نشان می دهند که تصمیم گیری نامنظم در اعتیاد ناشی از نقص در به کارگیری مداوم آموخته هاست، به طوری که افراد با سابقه مصرف مواد حتی پس از تجربه ی موفقیت، در تکرار انتخاب های درست دچار تزلزل می شوند.
افرادی که به طور منظم مواد مصرف می کنند، ممکن است نه تنها عواقب منفی را نادیده بگیرند، بلکه در عمل مداوم بر اساس آنها نیز دچار مشکل شوند. این موضوع نشان دهنده یک جنبه مهم در حوزه تصمیم گیری نامنظم در اعتیاد است که بر اساس تحقیق جدیدی در مجله Translational Psychiatry منتشر شده است.
به طور سنتی، دانشمندان استدلال می کردن که افرادی با سوءمصرف شدیدتر مواد، نسبت به عواقب منفی مثل مشکلات سلامتی یا ضرر مالی حساسیت کمتری پیدا می کنن. با این حال، تصمیم گیری های دنیای واقعی به ندرت به این سادگی هستن. مردم اغلب با هزینه های متضادی روبرو می شن؛ مثلا سختیِ خماری یا تنهایی در صورت ترک، در مقابل آسیب های طولانی مدت ادامه مصرف. این تصمیم ها همچنین در محیط هایی گرفته می شن که می تونن پایدار یا دائما در حال تغییر باشن، که این خودش یه لایه دیگه به پیچیدگی ماجرا اضافه می کنه. این تصمیم گیری های پیچیده، به خصوص در بافت اعتیاد، به درک ما از تصمیم گیری نامنظم در اعتیاد کمک می کند.
درک تصمیم گیری نامنظم در اعتیاد
بنابراین، محققانِ این مطالعه می خواستن فراتر از مدل های ساده سازی شده تصمیم گیری برن. اون ها به جای تمرکزِ صرف بر پاداش ها یا انواع خاصی از هزینه ها، بررسی کردن که چطور افراد چندین هزینه رو با هم مقایسه می کنن و چطور تصمیماتشون بسته به پایداری محیط تغییر می کنه.
تیم دانشگاه ییل به سرپرستی سونیا جی. روئیز، 137 بزرگسال 18 تا 65 ساله رو از جامعه جذب کردن که 75 درصدشون سابقه مصرف منظم مواد داشتن. برای اندازه گیری شدت مصرف، محققان «سال های مصرف منظمِ» تجمعیِ هر شرکت کننده در طول عمرش رو محاسبه کردن (که به صورت مصرف سه بار یا بیشتر در هفته تعریف شده بود).
شرکت کننده ها بعدش یه تکلیف کامپیوتری رو انجام دادن که برای شبیه سازی تصمیم گیری در دنیای واقعی تحت شرایط عدم اطمینان طراحی شده بود. در هر کدوم از 200 مرحله، اون ها بین دو گزینه که به شکل کارت بودن انتخاب می کردن؛ این کارت ها می تونستن باعث از دست دادن مبالغ تصادفی و کمی پول، بین 1 تا 5 دلار بشن. هدف این بود که با یاد گرفتن این که کدوم گزینه امن تره، ضررها رو به حداقل برسونن.
این تکلیف شامل دو شرایط مختلف بود. در وضعیت «پایدار»، احتمال از دست دادن پول در طول زمان ثابت می موند، یعنی شرکت کننده ها می تونستن به الگوهای ثابت تکیه کنن. در وضعیت «بی ثبات»، احتمال ها مکررا تغییر می کردن، که باعث می شد شرکت کننده ها مجبور باشن سریع خودشون رو تطبیق بدن و توجه بیشتری به نتایج اخیر داشته باشن. به شرکت کننده ها گفته نمی شد که این تغییرات چه زمانی رخ می دن و این موضوع اون ها رو مجبور می کرد تا از طریق تجربه یاد بگیرن.
همون طور که انتظار می رفت، بیشتر شرکت کننده ها با یادگیری از بازخوردها، به تدریج انتخاب هاشون رو بهتر کردن. اون ها بعد از اینکه یه گزینه بهشون کمک می کرد تا از ضرر کردن جلوگیری کنن (ضرر 0 دلاری)، بیشتر تمایل داشتن که به همون گزینه پایبند بمونن، به خصوص در وضعیت پایدار که تشخیص الگوها راحت تر بود. این نشون داد که به طور کلی، مردم می تونن از نتایج گذشته برای هدایت تصمیمات آینده استفاده کنن.
با این حال، الگوی متفاوتی در بین افرادی با سال های بیشترِ مصرف منظم مواد ظاهر شد. این شرکت کننده ها به طرز قابل توجهی کمتر احتمال داشت انتخابی رو تکرار کنن که همین الان بهشون کمک کرده بود از ضرر جلوگیری کنن. به عبارت دیگه، حتی وقتی یه تصمیم مفید می گرفتن، اغلب نمی تونستن بهش پایبند بمونن. این یافته ها بینش جدیدی در مورد تصمیم گیری نامنظم در اعتیاد ارائه می دهد؛ به جای اتخاذ یه استراتژی موفق، اون ها تمایل داشتن انتخاب هاشون رو تغییر بدن، صرف نظر از اینکه تازه از ضرر جلوگیری کردن یا دچار ضرر شدن؛ این موضوع نشون دهنده یه ناهماهنگی کلی تر در نحوه استفاده اون ها از بازخوردها بود.
پیامدهای تصمیم گیری نامنظم در اعتیاد
این ناهماهنگی به خصوص در وضعیت پایدار مشهود بود، جایی که بهترین استراتژی شناسایی و پایبندی به گزینه امن تر بود. در عوض، افرادی با سابقه مصرف طولانی تر مواد، رفتارهای نامنظم تری از خودشون نشون دادن و حتی زمانی که محیط ایجاب نمی کرد، انتخاب هاشون رو تغییر می دادن. این ناهماهنگی رفتاری به طور مستقیم با مفهوم تصمیم گیری نامنظم در اعتیاد مرتبط است.
برای درک بهتر دلیل این اتفاق، محققان از مدل های محاسباتی پیشرفته استفاده کردن. این تحلیل نشان داد که افرادی با سابقه شدید مصرف مواد، در استفاده از اطلاعات برای هدایت انتخاب هایشان ثبات کمتری داشتند. جالب است بدانید که این الگوهای رفتاری و ناهماهنگی در تصمیم گیری حتی در مباحثی مثل رویکردهای علمی برای ترک اعتیاد به عشق و وابستگی های عاطفی نیز به شکل های متفاوتی مورد مطالعه قرار می گیرند. از نظر بالینی، این موضوع نشان می دهد که مغز این افراد برای به کارگیری مداومِ آنچه در مورد عواقب یاد گرفته اند در تصمیمات آینده، دچار مشکل است.
روئیز و همکارانش به این نتیجه رسیدن که: «این نتایج به درک ما از شدت مصرف مواد کمک می کنه و نشون میده که ناهماهنگی در استفاده از اطلاعات مربوط به هزینه ها، به جای بی حسی نسبت به هزینه ها، ممکنه دلیلی برای ادامه مصرف مواد با وجود عواقب منفی باشه.» این یافته ها تاکید می کنند که تصمیم گیری نامنظم در اعتیاد ریشه در ناهماهنگی در پردازش اطلاعات دارد، نه صرفا بی تفاوتی نسبت به عواقب.
محققان هشدار می دن که این مطالعه محدودیت هایی داره. مثلا این تکلیف شامل ضررهای مالی بود نه تصمیمات واقعی مرتبط با مواد (مثل وسوسه های مصرف)، که ممکنه فشار پنهان احساسی و اجتماعی رو که مردم باش روبرو هستن به طور کامل نشون نده. با وجود این محدودیت ها، درک عمیق تر از تصمیم گیری نامنظم در اعتیاد نیازمند تحقیقات بیشتر در شرایط واقعی تری است.
این مطالعه با عنوان «رابطه بین مصرف منظم مواد و مقایسه هزینه در زمینه های یادگیری پایدار و بی ثبات» توسط سونیا جی. روئیز، ساموئل پاسکویتز و آریل باسکین-سامرز نوشته شده است.
یافته های این پژوهش اهمیت بازنگری در روش های درمانی را دوچندان می کند. به جای تمرکز انحصاری بر تنبیه یا تبیین پیامدهای منفی، متخصصان باید بر تقویت ثبات در تصمیم گیری و کمک به افراد برای پایبندی به الگوهای رفتاری مثبت تمرکز کنند تا چرخه رفتارهای تکانشی و نامنظم شکسته شود.
Addiction is linked to inconsistent decision-making, not ignoring consequences
