تحقیقات جدید نشان می دهد که تجربه شروع یا پایان یک رابطه عاطفی می تواند به شدت بر روابط نوجوانان و سلامت روان آن ها تاثیر بگذارد و خطر رفتارهای خودکشی گرایانه را افزایش دهد. این مطالعه بر ضرورت حمایت عاطفی و آموزش مهارت های ارتباطی در این دوران حساس تاکید دارد.
وارد شدن به دنیای دوستی یا تجربه کردن شکست عشقی می تونه احتمال بروز افکار یا اقدامات مربوط به خودکشی رو در نوجوان ها افزایش بده. یه مطالعه جدید که توی مجله نوجوانی (Journal of Adolescence) منتشر شده، دانش آموزهای چینی رو طی یک سال زیر نظر گرفته تا متوجه بشه که مدیریت رابطه های عاطفی جدید چطور روی روابط نوجوانان و سلامت روان اون ها تاثیر می ذاره. محقق ها فهمیدن که شروع یه رابطه یا تموم شدنش، شانس رفتارهای خودکشی گرایانه رو بالا می بره و این موضوع نشون دهنده نیاز جدی به حمایت عاطفی بهتر برای نوجوان هاست.
دوره نوجوانی با خودش کلی تغییرات جسمی و عاطفی ناگهانی میاره. نوجوان ها دارن سعی می کنن بفهمن کی هستن و چطور توی دنیای اجتماعی اطرافشون جا بگیرن. این دوران پر از چالش می تونه اون ها رو در برابر انواع مشکلات سلامت روان آسیب پذیر کنه.
اهمیت روابط نوجوانان و سلامت روان در دوران بلوغ
در سطح جهانی، خودکشی همچنان یکی از دلایل اصلی مرگ ومیر بین جوون هاست. پیدا کردن راه های مطمئن برای شناسایی نوجوان هایی که بیشتر در معرض خطر هستن، یکی از اولویت های اصلی متخصص های سلامت جامعه ست. روابط عاطفی بخش خیلی پررنگی از زندگی نوجوانیه، اما با خودش کلی چالش یادگیری به همراه داره. درک عمیق تر از روابط نوجوانان و سلامت روان برای پیشگیری از مشکلات ضروری است.
مدیریت یه رابطه صمیمی به سطح بالایی از کنترل احساسات و مهارت های ارتباطی نیاز داره که خیلی از نوجوان ها هنوز در حال یادگیری اش هستن. در حالی که یه رابطه عاطفی سالم می تونه حمایت و شادی مداومی رو فراهم کنه، فشار شدید بحث های روزمره یا یه جدایی ناگهانی می تونه به راحتی از کنترل خارج بشه. برخی تحقیقات قبلی این مشکلات رابطه ای رو به خودزنی ربط دادن، اما بیشتر اون کارهای قبلی فقط روی بزرگسال ها در کشورهای غربی تمرکز داشتن.
محقق ها می خواستن بفهمن این شرایط توی یک محیط فرهنگی کاملا متفاوت چطور پیش میره. توی چین، روابط عاطفی نوجوانی معمولا با دید خیلی منفی از طرف بزرگترها دیده میشه. والدین و معلم ها اغلب دانش آموزها رو از دوستی در دوران راهنمایی و دبیرستان منع می کنن یا حتی کلا قدغن اش می کنن.
در تصویر زیر، فشار روانی و چالش های عاطفی که نوجوانان در محیط های اجتماعی و آموزشی پرفشار تجربه می کنند، به خوبی به تصویر کشیده شده است.
![]()
این تصویر نشان دهنده انزوای احتمالی نوجوانانی است که در مدیریت روابط عاطفی خود دچار مشکل می شوند و نیاز به درک عمیق تر از سوی بزرگسالان دارند.
بزرگترها توی این فرهنگ اغلب به دوستی های زودهنگام برچسب “عشق نارس” می زنن. اون ها نگرانن که این موضوع حواس دانش آموزها رو از مسئولیت های تحصیلی خیلی رقابتی شون پرت کنه. به خاطر این فشارهای شدید، شروع یه رابطه در چین ممکنه نسبت به بقیه جاهای دنیا استرس و مخفی کاری بیشتری داشته باشه.
ژِن-ژِن لیو (Zhen-Zhen Liu)، محقق دپارتمان پزشکی پیشگیرانه در دانشگاه طب چینی چانگ چون، تیمی رو برای بررسی این موضوع هدایت کرد. لیو و همکارهاش، چون-شیان جیا و شیان چن لیو، می خواستن بررسی کنن که شروع و پایان رابطه های عاطفی چطور در طول زمان روی روابط نوجوانان و سلامت روان اثر می ذاره. اون ها به طور خاص دنبال این بودن که ببینن آیا این اتفاقات می تونن افکار خودکشی در آینده، برنامه ریزی برای خودزنی یا تلاش واقعی برای خودکشی رو پیش بینی کنن یا نه.
برای جمع آوری داده ها، تیم تحقیقاتی از هزاران دانش آموز در استان شاندونگ، منطقه ای پرجمعیت در ساحل شرقی چین، نظرسنجی کردن. محقق ها روی دانش آموزهای پایه های هفتم، هشتم و دهم تمرکز کردن. اون ها دانش آموزهای سال آخر راهنمایی یا دبیرستان رو کنار گذاشتن، چون اون نوجوان ها به شدت در حال آماده شدن برای آزمون های ورودی سخت دانشگاه (کنکور) بودن.
نظرسنجی اولیه شامل بیش از یازده هزار دانش آموز با میانگین سنی حدود 15 سال بود. توی پرسشنامه از نوجوان ها پرسیده شد که آیا در سال گذشته رابطه عاطفی رو شروع کردن یا جدایی داشتن یا نه. همچنین خودزنی رو به سه دسته مجزا تقسیم کردن و پرسیدن که آیا دانش آموزها افکار خودکشی داشتن، نقشه خاصی برای خودکشی کشیدن یا واقعا برای این کار اقدام کردن یا نه.
محقق ها همچنین اطلاعاتی درباره پیشینه خانوادگی و شرایط زندگی دانش آموزها جمع آوری کردن. اون ها درباره وضعیت مالی خانواده، سطح تحصیلات والدین و اینکه والدین چقدر با هم خوب کنار میان سوال پرسیدن. با در نظر گرفتن این متغیرهای جانبی، محقق ها تونستن تاثیر خاص روابط عاطفی رو جداگونه بررسی کنن.
حدود یک چهارم نوجوان های شرکت کننده در نظرسنجی گزارش دادن که توی 12 ماه گذشته رابطه ای رو شروع کردن یا دچار جدایی شدن. این نرخ کمتر از چیزیه که معمولا توی ایالات متحده دیده میشه، جایی که اکثر نوجوان ها با هم دوست میشن. با این حال، هنوز هم نشون دهنده تعداد زیادی از دانش آموزهای چینیه که توی یه محیط خیلی محدودکننده دارن مسیر روابط عاطفی رو طی می کنن.
موقع تجزیه و تحلیل پاسخ های نظرسنجی اولیه، تیم متوجه الگوهای واضحی شد. نوجوان هایی که به تازگی وارد رابطه شده بودن، جدایی رو تجربه کرده بودن یا هر دو اتفاق براشون افتاده بود، نرخ بالاتری از افکار و رفتارهای خودکشی گرایانه رو گزارش کردن. این الگو حتی بعد از اینکه محقق ها پیشینه خانوادگی و سن دانش آموزها رو هم لحاظ کردن، همچنان درست بود.
یک سال بعد، محقق ها برگشتن تا از بیش از 7 هزار نفر از همون دانش آموزها دوباره نظرسنجی کنن. اون ها می خواستن یه تحلیل طولی انجام بدن که شامل زیر نظر گرفتن همون افراد در طول زمان میشه تا ببینن اتفاقات اولیه چطور روی نتایج بعدی تاثیر می ذارن. توی پرسشنامه دوباره درباره افکار، نقشه ها و اقدام به خودکشی توی 12 ماه گذشته سوال شد.
یافته های کلیدی در مورد روابط نوجوانان و سلامت روان
نتایج دور دوم نظرسنجی ها بینش عمیق تری درباره تاثیر روابط عاطفی روی نوجوان ها در یک بازه زمانی طولانی تر ارائه داد. دانش آموزهایی که هم شروع و هم پایان یه رابطه رو توی سال اول نظرسنجی تجربه کرده بودن، تا سال دوم احتمال بیشتری داشت که افکار، نقشه ها و اقدام به خودکشی رو تجربه کنن. صرفا شروع یه رابطه عاطفی بدون جدایی هم احتمال اقدام به خودکشی در آینده رو بیشتر پیش بینی می کرد. این تحقیقات اهمیت بررسی دقیق روابط نوجوانان و سلامت روان را نشان می دهد.
محقق ها بعدش به طور خاص روی نوجوان هایی تمرکز کردن که در زمان نظرسنجی اول هیچ سابقه ای از رفتارهای خودکشی گرایانه نداشتن. این کار به تیم اجازه داد تا ببینن آیا اتفاقات عاطفی می تونه باعث شروع مشکلات سلامت روان کاملا جدید بشه یا نه. توی این گروه، شروع یه رابطه جدید با 54 درصد شانس بیشتر برای ایجاد افکار خودکشی جدید همراه بود.
برای همین نوجوان ها، یه رابطه عاطفی جدید احتمال اقدام به خودکشی جدید رو تا سال بعد دو برابر کرد. دانش آموزهایی که هم رابطه جدید و هم جدایی رو تجربه کرده بودن، با خطرات بالایی در همه زمینه ها روبرو شدن. اون ها شانس بیشتری برای ایجاد افکار، نقشه ها و اقدام به خودکشی جدید داشتن.
به نظر نمی رسید که جدایی به تنهایی بتونه رفتارهای خودکشی گرایانه جدید رو برای نوجوان هایی که قبلا مشکل سلامت روان نداشتن، پیش بینی کنه. محقق ها حدس می زنن که شروع یه رابطه توی این محیط فرهنگی خاص، ممکنه در واقع استرس زاتر از تموم کردنش باشه. چون بزرگترها به شدت با دوستی مخالفت می کنن، مخفی نگه داشتن یه رابطه جدید می تونه فشار روانی شدیدی ایجاد کنه.
در مقابل، مدیریت جدایی ممکنه برای یه نوجوان چینی راحت تر باشه. دوستان، والدین و معلم ها ممکنه وقتی یه رابطه تموم میشه، تمایل بیشتری برای حمایت نشون بدن یا حتی ابراز راحتی کنن. این شبکه حمایتی اجتماعی می تونه ضربه عاطفی جدایی رو کمتر کنه.
این مطالعه همچنین بررسی کرد که این تجربه ها چقدر بین پسرها و دخترها متفاوته. دخترهای نوجوان به طور کلی نرخ بالاتری از رفتارهای خودکشی گرایانه رو نسبت به پسرها گزارش کردن. علاوه بر این، نقش حیاتی درک احساسات پسران و مردانگی و اثر آن بر سلامت روان و چالش های خاص جنسیتی آن ها نیز در این میان نباید نادیده گرفته شود، هرچند ارتباط بین اتفاقات عاطفی و مشکلات سلامت روان توی دانش آموزهای دختر قوی تر به نظر می رسید.
با وجود این تفاوت های ظاهری، آزمون های ریاضی که برای مقایسه دو گروه جنسیتی استفاده شد نشون داد که این اختلاف از نظر آماری معنادار نیست. این یعنی روند کلی به طور گسترده ای برای همه نوجوان ها صدق می کنه. هم پسرها و هم دخترها موقع عبور از محیط پرفشار دوستی های نوجوانی با خطرات بیشتری روبرو هستن.
با اینکه این مطالعه نگاه گسترده ای به سلامت روان نوجوان ها داره، اما محقق ها به چندین محدودیت در کارشون اشاره کردن. داده ها کاملا بر اساس پرسشنامه هایی بود که خود افراد پر کرده بودن. نوجوان ها ممکنه برای اعتراف به دوستی های ممنوعه یا رفتارهای خودکشی گرایانه که نگاه منفی شدیدی بهشون هست، تردید داشته باشن که این یعنی ممکنه ارقام واقعی بالاتر از چیزی باشن که گزارش شده. چالش در ارزیابی دقیق روابط نوجوانان و سلامت روان در محیط های فرهنگی مختلف وجود دارد.
نظرسنجی همچنین از سوالات خیلی ساده ای برای ارزیابی رابطه ها استفاده کرده بود. در مورد کیفیت رابطه، مدت زمان اون، یا اینکه آیا شامل پرخاشگری فیزیکی یا حسادت شدید بوده یا نه، سوالی پرسیده نشده بود. دونستن جزئیات پویایی رابطه می تونه تصویر خیلی دقیق تری به متخصص های سلامت بده که دقیقا چه چیزی باعث پریشانی عاطفی میشه.
یه محدودیت دیگه اینه که محقق ها فقط دو بار، با فاصله یک سال، از دانش آموزها نظرسنجی کردن. وضعیت سلامت روان و وضعیت عاطفی یه نوجوان می تونه ماه به ماه یا حتی هفته به هفته به سرعت تغییر کنه. ثبت تصاویر بیشتر از زندگی دانش آموزها در بازه های زمانی کوتاه تر می تونه به محقق ها کمک کنه تا این نوسانات عاطفی سریع رو دنبال کنن.
تیم تحقیقاتی همچنین اطلاعاتی درباره بقیه عوامل تاثیرگذار مهم نداشت، مثل اینکه دانش آموزها چقدر خوب با استرس کنار میان یا چقدر از طرف هم سن وسال هاشون حمایت می گیرن. اون ها همچنین اطلاعاتی درباره گرایش جنسی یا هویت جنسیتی نداشتن. نوجوان های اقلیت اغلب با فشارهای اجتماعی خاصی روبرو هستن که می تونه چالش های دوستی و سلامت روان رو براشون خیلی شدیدتر کنه. این نکات بر پیچیدگی روابط نوجوانان و سلامت روان می افزاید.
مطالعات آینده باید این بخش های گم شده رو بررسی کنن تا تصویر کامل تری از روابط عاطفی نوجوانی به دست بیاد. محقق ها باید مکانیسم های دقیقی رو که استرس عاطفی رو به افکار خودکشی تبدیل می کنه، بررسی کنن. فهمیدن اینکه آیا این پریشانی از تضاد با والدین، شایعات هم سن وسال ها یا آشفتگی های عاطفی درونی نشات می گیره، قدم مهم بعدی خواهد بود.
در نهایت، یافته ها نشون میدن که والدین و مدرسه ها باید توی نحوه برخوردشون با روابط عاطفی نوجوانی تجدید نظر کنن. بزرگترها می تونن به جای صرفا ممنوع کردن دوستی، آموزش هایی درباره نحوه ایجاد رابطه های سالم و مدیریت دردهای عاطفی ارائه بدن. ایجاد یه فضای امن برای نوجوان ها تا بتونن درباره زندگی عاطفی شون صحبت کنن، ممکنه به جلوگیری از پیامدهای تلخ کمک کنه و بهبود روابط نوجوانان و سلامت روان را به ارمغان آورد.
فهم صحیح نیازهای عاطفی در این دوران و جایگزینی رویکردهای حمایتی به جای برخوردهای بازدارنده، می تواند محیط امن تری برای رشد روانی نوجوانان فراهم کند. توجه به سلامت روان در کنار موفقیت های تحصیلی، ضامن تربیت نسلی مقاوم و شاداب خواهد بود.
این مطالعه با عنوان «ارتباط بین شروع یا پایان یک رابطه عاطفی و رفتار خودکشی گرایانه: یک مطالعه طولی روی نوجوانان چینی»، توسط ژن-ژن لیو، چون-شیان جیا و شیان چن لیو نوشته شده است.
Dating and breakups take a heavy emotional toll on adolescent mental health