وابستگی به مت آمفتامین خطرات سلامتی شدیدی دارد و تحقیقات جدید نشان می دهد استفاده از میرتازاپین به عنوان راهکاری برای درمان اعتیاد به شیشه با دارو می تواند با اثرگذاری بر سیستم پاداش مغز، مصرف این ماده را به طور موثری کاهش دهد.
مت آمفتامین – که بیشتر با نام های مت، شیشه یا آیس شناخته می شه – یه داروی محرک و به شدت اعتیادآوره. تخمین زده می شه که 7.4 میلیون نفر در دنیا به این ماده وابستگی دارن یا به اصطلاح بهش «معتاد» هستن. اونا با ریسک های سلامتی متعددی روبرو هستن از جمله پارانویا، احساس تمایل به خودکشی، مشکلات قلبی، سکته، آسیب های ناشی از حوادث و ریسک بالاتر مرگ زودرس. اما در هیچ کجای دنیا داروی تایید شده ای برای درمان اعتیاد به شیشه با دارو وجود نداره.
حالا، یه داروی ارزون، ایمن و در دسترس که سال ها برای درمان افسردگی استفاده می شده، داره نتایج امیدوارکننده ای رو نشون می ده. آزمایش ما روی میرتازاپین که به تازگی در مجله JAMA Psychiatry منتشر شده، نشون می ده افرادی که اون رو مصرف می کنن، مصرف مت خودشون رو کاهش دادن.
گزینه های محدود برای درمان اعتیاد به شیشه با دارو
از اونجایی که هیچ داروی تایید شده ای برای وابستگی به مت در هیچ جای دنیا وجود نداره، گزینه های درمانی کمی برای درمان اعتیاد به شیشه با دارو پیش رو داریم.
گزینه های درمانی موجود در حال حاضر شامل مشاوره، سم زدایی یا ترک و توانبخشی بستری طولانی مدته. با این حال، دسترسی می تونه سخت باشه و نرخ رها کردن درمان هم بالاست. اکثر افرادی که به مراکز بازپروری می رن دوباره لغزش می کنن، که نشان دهنده نیاز به راه های مؤثرتر برای درمان اعتیاد به شیشه با دارو است.
درمان های پیشرفته تری که در سطح جامعه ارائه می شن، مثل مدیریت وابستگی (contingency management) که شامل تعیین اهداف و پاداش برای رسیدن به اون هاست، موثرتر هستن اما به طور گسترده در دسترس نیستن.
با وجود اینکه هیچ داروی تایید شده ای برای مصرف مت آمفتامین وجود نداره، پزشک ها گاهی اوقات داروهای موجودی رو تجویز می کنن که در آزمایش های بالینی نتایج امیدوارکننده ای داشتن.
داروهایی که به صورت خارج از برچسب (off-label) تجویز می شن شامل محرک های تجویزی (متیل فنیدات، لیس دگزامفتامین، مودافینیل)، داروی ترک سیگار بوپروپیون، داروی مسدودکننده مواد افیونی نالترکسون (حتی در ترکیب با بوپروپیون) و داروهای ضدافسردگی هستن.
با این حال، این داروها ممکنه اثر نکنن و باعث عوارض جانبی غیرضروری یا خطرات ایمنی بشن.
میرتازاپین چطور؟
مطالعات سال های اخیر نشون میده که داروی ضدافسردگی میرتازاپین ممکنه بارقه هایی از امید برای درمان اعتیاد به شیشه با دارو ایجاد کنه.
دو مطالعه در ایالات متحده در یک کلینیک تحقیقاتی سرپایی در سانفرانسیسکو، کالیفرنیا انجام شد. هر دو آزمایش نشون دادن که میرتازاپین مصرف مت رو کاهش داده.
این آزمایش های اولیه در یک کلینیک تحقیقاتی با گروه کوچکی از بیماران (به ترتیب 60 و 120 نفر) انجام شد که به دقت تحت نظر بودن. بیماران در معرض خطر HIV بودن: مردان و زنان ترنس جندری که با مردان رابطه جنسی داشتن. زنان و افراد مبتلا به افسردگی از مطالعه کنار گذاشته شده بودن.
بنابراین تیم استرالیایی ما می خواست بدونه که اگه میرتازاپین توسط پزشکان در کلینیک های اجتماعی برای درمان گروه بزرگ تر و متنوع تری از بیماران استفاده بشه، آیا باز هم همون فایده رو داره یا نه.
کاری که انجام دادیم و چیزی که پیدا کردیم
در آزمایش تینا (Tina Trial)، نمونه بزرگ تر و متنوع تری شامل 339 فرد وابسته به مت از شش کلینیک سرپایی در استرالیا انتخاب شدن.
در شروع آزمایش، شرکت کننده ها به طور متوسط 22 روز از 28 روز گذشته رو مت مصرف کرده بودن.
نیمی از اون ها به طور تصادفی تقسیم شدن تا یا میرتازاپین (یک قرص 30 میلی گرمی روزانه) رو در خونه مصرف کنن، یا به مدت 12 هفته دارونما بخورن. سپس محققان روزهایی رو که شرکت کننده ها در طول این دوره 12 هفته ای مت مصرف کرده بودن، ردیابی کردن.
افرادی که میرتازاپین دریافت کردن، مصرف مت خودشون رو بیشتر از افرادی که دارونما گرفته بودن کاهش دادن (به طور میانگین کاهش 7 روز از 28 روز در مقایسه با 4.8 روز).
بنابراین مزیت نسبی میرتازاپین متوسط بود: 2.2 روز کاهش مصرف در یک دوره 28 روزه.
این فایده صرف نظر از اینکه افراد در شروع مطالعه افسردگی داشتن یا نه، مشهود بود.
اگرچه این کاهش کمه، اما در نبود هیچ داروی جایگزین دیگه ای، این یک قدم رو به جلوی مهمیه.
تیم تحقیقاتی ما معتقده که میرتازاپین تاثیر مستقیمی بر وابستگی به مت داره که با توانایی اون در کاهش افسردگی متفاوته، و می تواند گامی مهم در درمان اعتیاد به شیشه با دارو باشد.
این نشون می ده که میرتازاپین مستقیما روی سیستم های مغزی درگیر در پاداش مواد مخدر اثر می ذاره؛ مشابه آنچه در درمان افسردگی با سیلوسایبین و ایجاد تغییرات پایدار در ساختار مغز مشاهده می شود، این دارو نیز ممکنه عملکرد مسیرهایی رو که مصرف طولانی مدت مت می تونه مختل کنه، بازسازی کنه.
مطالعه ما هیچ مشکل ایمنی غیرمنتظره ای در هنگام استفاده از میرتازاپین برای درمان وابستگی به مت پیدا نکرد. شایع ترین عوارض جانبی خواب آلودگی و افزایش وزن بود.
این یک «درمان قطعی» نیست
میرتازاپین یک «درمان قطعی» فوری برای وابستگی به مت نیست. اما در غیاب هرگونه داروی تایید شده برای درمان اعتیاد به شیشه با دارو در سراسر جهان، این یک قدم اول حیاتی برای فراهم کردن داروهایی جهت کاهش آسیب های ناشی از مت آمفتامینه.
میرتازاپین ارزون، ایمن و به راحتی در دسترسه. خیلی از پزشک ها با کاربرد اون برای درمان افسردگی آشنا هستن و می تواند یک گزینه کارآمد برای درمان اعتیاد به شیشه با دارو باشد.
این یک داروی قابل مصرف در منزله و استفاده از اون رو برای افراد راحت می کنه. بنابراین نیازی به مراجعه روزانه به کلینیک یا نظارت دقیق پزشکی نیست.
همچنین این دارو «خارج از حق انحصاری» (off-patent) است، به این معنی که نسخه های ژنریک و ارزون قیمتی از اون وجود داره.
برای اینکه میرتازاپین به طور معمول برای وابستگی به مت خارج از یک آزمایش بالینی تجویز بشه، نهادهای نظارتی باید اون رو برای این منظور تایید کنن. این کار به شواهد تحقیقاتی نیاز داره، مثل شواهدی که توسط آزمایش تینا ارائه شده.
در این فاصله، پزشک ها می تونن میرتازاپین رو به صورت خارج از برچسب تجویز کنن. دستورالعمل های تجویز خارج از برچسب داروها از طریق کالج سلطنتی روانپزشکان استرالیا و نیوزلند در دسترسه.
اطلاعات بیشتر در مورد آزمایش تینا در اینجا موجوده.
اگه در مورد مصرف مواد مخدر یا الکل خودتون یا شخص دیگه ای نگرانی دارید، با شماره 1800 250 015، خط داغ ملی الکل و سایر مواد مخدر تماس بگیرید. این خط به صورت شبانه روزی (24/7) اطلاعات و حمایت های رایگان و محرمانه ارائه می ده.
در ادامه، اطلاعاتی در مورد منبع اصلی این گزارش و لوگوی ناشر ارائه شده است.
تصویر بالا مربوط به لوگوی وب سایت اصلی منتشر کننده این گزارش علمی است.
این مقاله با مجوز Creative Commons از وب سایت The Conversation بازنشر شده. مقاله اصلی را اینجا بخوانید.
تحقیقات بر روی میرتازاپین نشان دهنده یک پیشرفت معنادار در حوزه روان پزشکی اعتیاد است. اگرچه این دارو راهکاری جادویی نیست، اما دسترسی آسان و ایمنی بالای آن می تواند فشار ناشی از وابستگی به شیشه را بر سیستم بهداشت و درمان و خانواده ها کاهش دهد. تلاش های مستمر برای یافتن داروهای جدید و ترکیب آن ها با روش های مشاوره ای، بهترین شانس را برای بهبود کیفیت زندگی افراد درگیر با اعتیاد فراهم می کند.
A common antidepressant shows promise in treating methamphetamine dependence
