پژوهش های اخیر بر روی امدادگران حوادث بزرگ نشان می دهد که اختلالات روانی مزمن ناشی از تروما، پتانسیل بالایی در تسریع روند فرسودگی سلولی دارند و پدیده استرس پس از سانحه پیری زودرس مغز را به عنوان یک چالش جدی برای سلامت عمومی مطرح می کنند.
یه مطالعه جدید که در مجله Translational Psychiatry منتشر شده، نشون می ده که اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) با استرس پس از سانحه پیری زودرس مغز در ارتباطه. محقق ها متوجه شدن مغز امدادگرهای مرکز تجارت جهانی که به PTSD مبتلا بودن، حدود سه سال پیرتر از سن واقعی شون به نظر می رسه، در حالی که این موضوع در امدادگرهایی که این اختلال رو نداشتن دیده نشد. این تحقیق نشون می ده که این وضعیت باعث تغییرات ساختاری ملموسی در مغز می شه که مدت ها بعد از ترومای اولیه هم باقی می مونه.
اثرات سلامتی حملات 20 شهریور 1380 (11 سپتامبر 2001) خیلی فراتر از آسیب های جسمی فوری در محل حادثه بوده. خیلی از امدادگرهایی که در عملیات نجات و بازسازی کمک کردن، دچار شرایط روان شناختی مزمن شدن. PTSD به طور خاص در این گروه خیلی شایع هست. مطالعات قبلی این اختلال رو به شاخص های مختلف پیری زودرس در بدن، مثل تغییرات در عملکرد ایمنی و التهاب، ربط داده بودن.
استرس پس از سانحه پیری زودرس مغز و تاثیر آن بر سلامت
تاثیر دقیق این اختلال روی پیری بیولوژیکی خود مغز هنوز خیلی روشن نبود. تعیین اینکه PTSD چطور روی ساختار مغز اثر می ذاره، برای درک خطرات سلامتی بلندمدت ضروریه. افرادی که این شرایط رو دارن، از نظر آماری با احتمال بیشتری برای ابتلا به بیماری های مرتبط با سن مثل کاهش حافظه یا زوال عقل در سنین پایین تر روبرو هستن. در چنین شرایطی، تلاش برای تقویت حافظه و هوشیاری با اسانس گیاهی اهمیت دوچندانی پیدا می کند. دانشمندان با شناسایی شاخص های بیولوژیکی پیری مغز، امیدوارن بتونن ابزارهای بهتری برای تشخیص زودهنگام و درمان بسازن.
«نزدیک به یک چهارم امدادگرهای مرکز تجارت جهانی، با گذشت بیش از دو دهه از 11 سپتامبر، همچنان با PTSD مزمن دست و پنجه نرم می کنن، اما ما هنوز شاخص های بیولوژیکی واضحی نداریم که تاثیر بلندمدت اون رو روی مغز نشون بده.» این رو آزورا اینورنیزی، نویسنده مطالعه از دانشکده پزشکی آیکان در مانت ساینای گفته.
«مطالعات قبلی MRI تفاوت های ساختاری و عملکردی رو در مغز امدادگرهای مبتلا به PTSD نشون داده بودن، اما این یافته ها اغلب محدود به نواحی خاصی بودن و تبدیل اون ها به یه تصویر کلی از سلامت مغز سخت بود. ما می خواستیم این شکاف رو با بررسی این موضوع پر کنیم که آیا PTSD با استرس پس از سانحه پیری زودرس مغز در ارتباطه یا نه یه معیار واحد و قابل درک که تغییرات تجمعی مغز رو منعکس می کنه و ممکنه به توضیح خطرات شناختی و سلامتی بلندمدت در این جمعیت کمک کنه.»
تصویری که در ادامه مشاهده می کنید، نمایی نمادین از تحلیل ساختاری مغز و تغییرات آن در مواجهه با فشارهای روانی مزمن است.
این تغییرات ساختاری در اسکن های مغزی، تفاوت های فاحش در سن بیولوژیکی میان افراد سالم و مبتلا به تروما را به تصویر می کشند.
تیم تحقیق 99 نفر از امدادگرهای مرکز تجارت جهانی رو برای شرکت در این مطالعه دعوت کرد. این گروه شامل 47 فرد مبتلا به PTSD و 52 فرد بدون سابقه این اختلال بود. شرکت کننده ها بر اساس ویژگی های جمعیت شناختی کلیدی مثل سن، جنسیت و شغل با هم همتا شدن تا مقایسه منصفانه ای انجام بشه. میانگین سنی شرکت کننده ها حدود 55 سال بود.
هر شرکت کننده تحت اسکن MRI ساختاری با وضوح بالا قرار گرفت. محقق ها بعد از اون از یه ابزار هوش مصنوعی تخصصی به اسم BrainAgeNeXt برای تحلیل این اسکن ها استفاده کردن. این ابزار از یه نوع یادگیری عمیق به اسم شبکه عصبی پیچشی استفاده می کنه. این مدل، «سن مغز» فرد رو بر اساس ویژگی های آناتومیک ثبت شده در داده های MRI تخمین می زنه.
این مدل قبلا روی بیش از 11,000 اسکن MRI از افراد سالم آموزش دیده بود تا یاد بگیره مغز در مراحل مختلف زندگی معمولا چه شکلیه. این آموزش به نرم افزار اجازه می ده تا اندازه گیری های دستی رو کنار بذاره و الگوهای پیچیده رو در کل حجم مغز شناسایی کنه. تیم تحقیق برای هر امدادگر، معیاری به اسم «تفاوت سن مغز» (Brain Age Difference) رو محاسبه کرد.
این عدد نشون دهنده فاصله بین سن پیش بینی شده توسط اسکن MRI و سن واقعی فرد هست. عدد مثبت یعنی مغز پیرتر از حد انتظار به نظر می رسد. عدد منفی هم نشون می ده که مغز جوون تر یا متناسب با پیری سالمه. محقق ها از این معیار برای مقایسه دو گروه امدادگر استفاده کردن.
اینورنیزی توضیح داد: «سن مغز یه معیار کلی هست، نه یه تشخیص پزشکی؛ اما حتی تغییرات کم هم معنی دار هستن چون تغییرات گسترده در کل مغز رو نشون می دن، نه فقط در نواحی جداگانه. در مطالعات دیگه، پیری زودرس مغز با کاهش توانایی های شناختی و افزایش خطر ابتلا به بیماری های عصبی مرتبط با سن پیوند خورده.»
تحلیل ها تفاوت قابل توجهی رو بین گروه ها نشون داد. امدادگرهای مبتلا به PTSD تفاوت سن مغز به طور میانگین 3.07 سال رو نشون دادن. در مقابل، امدادگرهای بدون این اختلال، میانگین تفاوت منفی 0.43 سال رو داشتن. این یعنی مغز افرادی که این شرایط رو داشتن، در مقایسه با همکارانشون که با تروما روبرو شده بودن اما مبتلا نشده بودن، نشانه های ساختاری مرتبط با استرس پس از سانحه پیری زودرس مغز رو نشون می داد.
اینورنیزی به PsyPost گفت: «یه جنبه جالب این بود که چطور وضعیت PTSD به تنهایی مسیرهای پیری مغز رو متمایز می کرد، حتی بین افرادی که تجربه های مشابه و ویژگی های جمعیت شناختی یکسانی داشتن. این نشون می ده که خودِ PTSD ممکنه فراتر از اثرات استرس عمومی یا پیری، نقش محوری در شکل دهی به نتایج بلندمدت مغز داشته باشه و منجر به استرس پس از سانحه پیری زودرس مغز شود.»
بررسی های بیشتر، این تخمین های بالاتر سن مغز رو به تغییرات آناتومیک خاصی ربط داد. محقق ها ارتباطی بین افزایش سن مغز و حجم بیشتر مایع مغزی-نخاعی و فضاهای بطنی پیدا کردن. این الگوها معمولا نشون دهنده از دست رفتن بافت مغز یا آتروفی (تحلیل رفتن) هستن. به طور خاص در گروه PTSD، کوچیک تر بودن تالاموس با پیرتر به نظر رسیدن مغز در ارتباط بود. تالاموس منطقه ای هست که در پردازش حسی و تنظیم ترس نقش داره.
این مطالعه همچنین مدت زمانی رو که امدادگرها در محل مرکز تجارت جهانی کار کرده بودن، ارزیابی کرد. داده ها نشون دادن که مدت زمان مواجهه، رابطه بین این اختلال و سن مغز رو تعدیل می کنه. امدادگرهای مبتلا به PTSD که زمان بیشتری رو در محل حادثه کار کرده بودن، تمایل بیشتری به نشون دادن افزایش در تخمین سن مغز داشتن، که نشانگر استرس پس از سانحه پیری زودرس مغز است.
این تعامل نشون می ده که ترکیب شرایط روانی و قرار گرفتن طولانی مدت در معرض استرس های محیطی محل حادثه، ممکنه اثرات روی ساختار مغز رو تشدید کنه. امدادگرها در طول عملیات بازیابی هم با ترومای روانی و هم با ذرات معلق و سموم روبرو بودن. این مطالعه نشون می ده که این عوامل ممکنه به صورت هم افزا برای تسریع فرآیندهای پیری عمل کنن.
اینورنیزی گفت: «نکته کلیدی اینه که PTSD فقط یه شرایط روانی نیست این اختلال با تغییرات قابل اندازه گیری و ماندگار در مغز همراهه و منجر به استرس پس از سانحه پیری زودرس مغز می شود. در امدادگرهایی که در معرض ترومای شدید 11 سپتامبر بودن، PTSD با مغزی مرتبط بود که “پیرتر” از سن واقعی فرد به نظر می رسه. این موضوع بر اهمیت شناخت PTSD به عنوان شرایطی با پیامدهای بیولوژیکی واقعی تاکید می کنه و نیاز به نظارت طولانی مدت و حمایت از افراد آسیب دیده رو تقویت می کنه.»
با اینکه یافته ها بینشی درباره ردپای بیولوژیکی PTSD ارائه می دن، محدودیت هایی هم وجود داره که باید در نظر گرفت. این مطالعه از طراحی مقطعی استفاده کرده؛ یعنی داده ها در یه مقطع زمانی خاص جمع آوری شدن. این ساختار مانع از اون می شه که محقق ها ثابت کنن این اختلال باعث پیری زودرس شده. این احتمال باقی می ماند که تفاوت های مغزی از قبل موجود، باعث شده باشه که برخی افراد در برابر ابتلا به این شرایط مستعدتر باشن.
اینورنیزی خاطرنشان کرد: «مهمه بدونیم که مغز “پیرتر به نظر رسیده” به معنای کاهش حتمی توانایی های شناختی یا بیماری های عصبی نیست. سن مغز یه نشانگر بیولوژیکی آماری هست، نه یه تشخیص بالینی. علاوه بر این، در حالی که یافته های ما ارتباط قوی بین PTSD و استرس پس از سانحه پیری زودرس مغز رو نشون میده، اما علیت رو ثابت نمی کنه.»
تلاش های تحقیقاتی آینده احتمالا روی مطالعات طولی متمرکز خواهد بود که شرکت کننده ها رو در طول سالیان متمادی دنبال می کنن. نظارت بر اینکه این شاخص های سن مغز چطور در طول زمان تغییر می کنن، می تونه به روشن شدن جهت رابطه بین تروما و پیری کمک کنه. دانشمندان همچنین قصد دارن بررسی کنن که آیا درمان های خاص یا مداخلات سبک زندگی ممکنه این الگوها رو کُند یا معکوس کنن.
اینورنیزی به PsyPost گفت: «مراحل بعدی ما شامل بررسی نحوه ارتباط پیری مغز با عملکرد شناختی، سلامت جسمانی و نتایج عملکردی در طول زمان و همچنین شناسایی عواملی مثل درمان، تاب آوری یا سبک زندگی هست که ممکنه استرس پس از سانحه پیری زودرس مغز رو در PTSD کُند یا معکوس کنن. در نهایت، امیدواریم این کار به مداخلات هدفمند و بهبود مراقبت های طولانی مدت برای جمعیت های در معرض تروما کمک کنه.»
«این مطالعه همچنین پتانسیل ابزارهای پیشرفته تصویربرداری عصبی مبتنی بر هوش مصنوعی رو برای ثبت تغییرات پیچیده مغز در جمعیت های بالینی واقعی برجسته می کنه. با استفاده از یه رویکرد داده محور که روی هزاران اسکن مغزی آموزش دیده، می تونیم به شاخص های بیولوژیکی عینی و مقیاس پذیری نزدیک بشیم که ارزیابی های بالینی سنتی رو تکمیل می کنن و به پر کردن شکاف بین علوم اعصاب و سلامت عمومی کمک می کنن.»
این مطالعه با عنوان «امضای MRI از سن مغز زمینه ساز اختلال استرس پس از سانحه در امدادگران مرکز تجارت جهانی» توسط تیمی از برجسته ترین محققان حوزه روان پزشکی و علوم اعصاب به رشته تحریر درآمده است.
درک عمیق تر از رابطه میان تروما و فرسایش ساختاری مغز نه تنها به شناسایی بهتر آسیب های پنهان کمک می کند، بلکه راه را برای مداخلات درمانی موثرتر هموار می سازد. با تکیه بر ابزارهای نوین تشخیصی، می توان امیدوار بود که حمایت های بیولوژیکی و روانی از افراد آسیب دیده، از وقوع آسیب های جدی تر در دوران سالمندی پیشگیری نماید.
World Trade Center responders with PTSD show signs of accelerated brain aging
