این متن به بررسی پدیده اینسل ها از منظر روانشناسی جذب توجه می پردازد و توضیح می دهد که چگونه روایت های این گروه با دست گذاشتن بر سوگیری های تکاملی و شناختی، توجه نامتناسبی را در رسانه ها و جوامع علمی به خود جلب می کنند.
اینسل ها توجه فوق العاده ای از طرف مردم جلب می کنن، نه به خاطر اینکه تعدادشون خیلی زیاده یا خیلی خشن هستن، بلکه طبق تحقیقی که در Evolutionary Psychological Science منتشر شده، داستان های اونا روی سوگیری های روانی عمیقی دست می ذاره که باعث می شه اونا به طرز عجیبی در یادها بمونن و بین مردم پخش بشن. این پدیده از دیدگاه روانشناسی جذب توجه قابل بررسی است.
اینسل ها (کوتاه شده عبارت «مجردهای ناخواسته») یک خرده فرهنگ آنلاین هستن که اعضاشون خودشون رو با ناتوانی در برقراری روابط جنسی یا عاطفی تعریف می کنن. اونا اغلب به باوری به اسم «قرص سیاه» (Black-pill) اعتقاد دارن؛ یعنی فکر می کنن جذابیت فیزیکی تا حد زیادی تعیین کننده موفقیت مردان در پیدا کردن شریک زندگیه و تغییر دادن این جذابیت هم خیلی سخت یا غیرممکنه. در سال های اخیر، اینسل ها به یک موضوع پرتکرار در تحقیقات دانشگاهی روانشناسی، جامعه شناسی، جرم شناسی، علوم سیاسی و مطالعات رسانه تبدیل شدن.
اونا همچنین حضور پررنگی در مستندها، سریال های تلویزیونی، پادکست ها و بحث های سیاسی داشتن. این دیده شدن با توجه به اندازه نسبتا کوچک جوامع اینسل و تعداد محدود قتل های ثبت شده مرتبط با اونا در سطح جهان، خیلی عجیبه. تفاوت بین مقیاس واقعی و میزان توجه، انگیزه اصلی این مقاله شده: چرا اینسل ها این قدر در گفتمان عمومی بزرگ جلوه می کنن؟
چرا پدیده اینسل ها از دیدگاه روانشناسی جذب توجه مهم است؟
برای ویلیام کاستلو، نویسنده اول این تحقیق، پروژه با کنجکاوی علمی و راهنمایی شخصی شروع شد. «خیلی خوشحال کننده بود که تونستم مقاله ای رو با استادی منتشر کنم که اولین بار تئوری رو به من یاد داد. من در دوره کارشناسی ارشد به این موضوع علاقه مند شدم، زمانی که همکارم آلبرتو آچربی من رو با نظریه جذابیت فرهنگی آشنا کرد. همون طور که اون داشت چارچوب رو توضیح می داد، متوجه شدم که روایت های اینسل ها انگار تمام ویژگی های لازم برای ‘ماندگاری’ فرهنگی رو دارن؛ یعنی شامل سکس، جایگاه اجتماعی، خشم اخلاقی، روانشناسی ائتلافی، تهدید علیه زنان و زیر پا گذاشتن هنجارها هستن.»
اون اضافه کرد: «اون زمان این بیشتر شبیه یک حس درونی بود، اما خیلی زود معلوم شد که درسته. اینسل ها همچنان حجم عظیمی از توجه دانشگاهی، سیاسی، رسانه ای و فرهنگی رو جلب می کنن که به نظر می رسه نسبت به اندازه و سطح واقعی تهدیدشون، کاملا نامتناسبه.»
تصویر زیر به بررسی بصری تاثیر روایت های جنجالی بر ذهن مخاطب و چگونگی ماندگاری این مفاهیم در حافظه جمعی اشاره دارد.
این نمودارهای مفهومی نشان می دهند که چگونه سوگیری های منفی گرایی و تهدیدهای اجتماعی می توانند در الگوریتم های رسانه ای بازتاب گسترده ای پیدا کنند.
کاستلو توضیح داد: «این مقاله از تمایل به توضیح این موضوع شکل گرفت که چرا این اتفاق می افته و پیامدهای بالا بردن چنین گروه حاشیه ای تا این حد از اهمیت فرهنگی چی می تونه باشه.»
اون با اشاره به طنز ماجرا گفت: «خنده ام می گیره وقتی فکر می کنم شاید من تنها محقق در دنیا باشم که مقاله ای منتشر می کنه تا توضیح بده چرا توجه بیش از حد به موضوع تحقیق خودش می تونه جنبه های منفی داشته باشه!»
کاستلو و آچربی تحقیقاتی رو از حوزه های تکامل فرهنگی، علوم شناختی، روانشناسی تکاملی و مطالعات مربوط به انتشار اطلاعات آنلاین ترکیب کردن تا یک چارچوب توضیحی بسازن. تحلیل اونا روی نظریه جذابیت فرهنگی تمرکز داره؛ این نظریه می گه ایده ها نه فقط به خاطر کپی شدن دقیق، بلکه به این دلیل موندگار و پخش می شن که وقتی با ویژگی های مشترک شناخت انسانی همسو باشن، به شکل های مشابهی در ذهن افراد بازسازی می شن.
با ترکیب این چارچوب با روانشناسی تکاملی، محققان استدلال می کنن که انسان ها به سمت حوزه هایی از اطلاعات سوگیری دارن که از نظر تاریخی برای بقا و تولیدمثل اهمیت زیادی داشتن. این مقاله مشخص می کنه که کدوم یکی از این ویژگی های «جذاب از نظر شناختی» در روایت های اینسل ها نهفته است و بررسی می کنه که چطور ترکیب اونا باعث می شه این روایت ها به احتمال زیاد در محیط های رسانه ای امروزی به طور گسترده پخش بشن. این مطالعه درک عمیق تر و علمی تری از روانشناسی جذب توجه به پدیده های اجتماعی ارائه می دهد.
ترکیب موضوعات روانی در روانشناسی جذب توجه روایت های اینسل ها
نویسندگان استدلال می کنن که گفتمان اینسل ها چندین موضوع روانی قدرتمند رو هم زمان با هم ترکیب می کنه. اول، روی سکس و جایگاه اجتماعی تمرکز داره؛ دو حوزه ای که از نظر تکاملی حیاتی و از نظر فرهنگی برجسته هستن. چون موفقیت در پیدا کردن شریک زندگی با تصورات از رتبه و مردانگی گره خورده، داستان های مربوط به طرد شدن جنسی مردان به طور ذاتی توجه رو جلب می کنه. دوم، هویت اینسل ها «حداقل ضد شهودی» (Minimally Counterintuitive) هست. اینسل ها به عنوان مردان جوان عادی قابل شناسایی هستن، اما با این حال هویت خودشون رو آشکارا بر پایه شکست جنسی بنا می کنن که با انتظارات جنسیتی رایج در تضاد هست و همین باعث می شه بیشتر در یادها بمونن.
این روایت همچنین باعث تحریک انزجار اخلاقی و حس محافظت نسبت به زنان می شه، به خصوص وقتی پای ادبیات زن ستیزانه یا خشونت در میون باشه. به این موضوع، «سوگیری منفی گرایی» رو هم اضافه کنید (تمایل به اینکه اطلاعات منفی و تهدیدآمیز توجه نامتناسبی رو جلب کنن) و همچنین روانشناسی ائتلافی که زندگی اجتماعی رو به شکل «ما در مقابل اونا» می بینه. همه این ها باعث می شه داستان های اینسل ها در اکوسیستم های رسانه ای خیلی قدرت بگیرن. این عناصر کلیدی در روانشناسی جذب توجه به گروه های حاشیه ای محسوب می شوند.
کاستلو و آچربی در ادامه درباره هوشیاری تکامل یافته نسبت به مردان جوان مجرد که ممکنه خطرناک باشن و احتمال «عدم انطباق تکاملی» بحث می کنن. سیستم های تشخیص تهدید روانی ممکنه نسبت به نشانه هایی که شبیه به الگوهای خطرناک تاریخی هستن، بیش از حد حساس باشن، حتی زمانی که سطح خشونت امروزی در مقایسه با گذشته نسبتا پایین باشه.
«یک نکته کلیدی اینه که باید بیشتر در مورد اینکه چرا بعضی موضوعات بر توجه عمومی مسلط می شن فکر کنیم. روایت های رسانه ای اغلب نه به خاطر دقیق بودنشون، بلکه به این خاطر موفق می شن که روی دکمه های روانی عمیقی دست می ذارن؛ چیزهایی مثل تفکر قبیله ای (خودی و غیرخودی)، خشم اخلاقی و ترس از تهدید. شناخت این پویایی ها می تونه به مردم کمک کنه تا در برابر هراس های اخلاقی مقاومت کنن.» این مقاله بینش های ارزشمندی در زمینه روانشناسی جذب توجه در رسانه ها ارائه می دهد.
کاستلو همچنین بر اهمیت تصمیم گیری بر اساس شواهد تاکید کرد. «یک درس مهم دیگه اینه که تصمیمات سیاسی باید بر اساس تحقیقات تجربی و آرام باشه، نه بر اساس نمایش های احساسی (مثلا Adolescence ).»
اون اضافه کرد: «به عنوان یک محقق، نگران کننده است که می بینم بحث های عمومی گاهی اوقات به واقع نمایی (ظاهرِ حقیقت) بیشتر از واقعیت های مبتنی بر شواهد اهمیت می دن. داستان ها و فیلم ها می تونن باعث ایجاد بحث بشن، اما هرگونه مداخله یا سیاست گذاری معنادار باید محکم به داده های دقیق متصل باشه، نه فقط به داغ شدن یک موضوع در فرهنگ عامه.»
با نگاهی به آینده، چندین سوال بی پاسخ وجود داره. «یک سوال بزرگ و باز، درباره اثربخشی و پیامدهای ناخواسته احتمالیِ مداخله های پیشنهادی هست، مثل پخش درام تلویزیونی Adolescence در مدارس. در حال حاضر، هیچ مدرکی وجود نداره که نشون بده این رویکرد آسیب ها رو کم می کنه و احتمال واقعی وجود داره که نتیجه معکوس بده.»
«نگرانی های مطرح شده توسط مربیان، والدین و متخصصان سلامت روان شامل مناسب بودن از نظر رشد، اختلال در نظم کلاس و نبودِ راهنمایی یا ارزیابی ساختاریافته است. همچنین این خطر وجود داره که تصویرسازی های به شدت اخلاقی شده، به جای تشویق به گفتگو، باعث طرد شدن برخی از مردان جوان بشه.»
اون هشدار داد: «چیزی که بیشتر باعث نگرانی می شه اینه که تمرکز شدید فرهنگی گاهی اوقات می تونه ناخواسته به بدنامی پاداش بده. تحقیقات روی خشونت های جمعی نشون می ده که بعضی از عاملان به دنبال ایدئولوژی هایی می گردن که بیشترین توجه رو جلب کنه. فهمیدن اینکه آیا نوع خاصی از پوشش خبری ناخواسته این پویایی ها رو تقویت می کنه یا نه، اولویت فوری برای تحقیقات آینده است.» مطالعات آینده باید عواقب ناخواسته مرتبط با روانشناسی جذب توجه رسانه ای به این پدیده ها را بررسی کنند.
وقتی از کاستلو درباره ملاحظات تحقیق سوال شد، گفت: «بله. توضیح چرا روایت های اینسل ها توجه رو جلب می کنه، به معنای نادیده گرفتن آسیب های ناشی از زن ستیزی یا پریشانی واقعی که این ادبیات می تونه ایجاد کنه، نیست. احتیاط نسبت به گروه هایی که با ادبیات زن ستیزانه شناخته می شن، قابل درکه، به خصوص با توجه به الگوهای تاریخی خشونت از طرف مردان جوان مجرد.»
«در عین حال، مهمه به یاد داشته باشیم که اکثر اینسل ها خشن نیستن و در درجه اول با مسائلی نظیر تنهایی جوانان و تغییرات زندگی در دوران معاصر دست و پنجه نرم می کنن.» این جنبه ها برای درک کامل روانشناسی جذب توجه در مورد این گروه حیاتی هستند.
مقاله «چرا اینسل ها توجه رو جلب می کنند: نگاهی از منظر نظریه جذابیت فرهنگی» توسط ویلیام کاستلو و آلبرتو آچربی نوشته شده است. این مقاله یک منبع ارزشمند برای درک عمیق تر روانشناسی جذب توجه در جامعه امروز است.
در مجموع، تحلیل پدیده اینسل ها نشان می دهد که چگونه برخی مفاهیم فرهنگی به واسطه پیوند با نیازهای بنیادین بشر و سوگیری های شناختی، در فضای مجازی تکثیر می شوند. آگاهی از این سازوکارها می تواند به جوامع کمک کند تا با نگاهی علمی تر و به دور از هیاهوهای رسانه ای، به مقابله با چالش های اجتماعی و روانی بپردازند.
