تحقیقات جدید نشان می دهند که تمایل ما به پاداش های آنی یا اهداف بلندمدت ریشه در DNA دارد و نقش ژن در تصمیمات زندگی مانند زمان بچه دار شدن و میزان تحصیلات را به خوبی برجسته می کند.
تمایل افراد به ترجیح پاداش های آنی به اهداف بلندمدت، طبق مطالعه جدیدی که در American Journal of Human Biology منتشر شده، تا حدی در DNA ما ریشه دارد. این یافته ها بر نقش ژن در تصمیمات زندگی، از جمله انتخاب های تحصیلی و زمان تشکیل خانواده، تاکید می کند. در نهایت، این تحقیق نشان می دهد که هم بیولوژی و هم محیط، رویکردهای ما را برای برنامه ریزی آینده شکل می دهند.
بررسی نقش ژن در تصمیمات زندگی و استراتژی های آن
در روان شناسی و زیست شناسی تکاملی، دانشمندان بررسی می کنند که افراد چطور وقت و انرژی شان را در طول زندگی تقسیم می کنند. این مفهوم به عنوان «نظریه تاریخچه زندگی» شناخته می شود. زیست شناس های تکاملی روی این موضوع تمرکز می کنند که افراد چطور بین رشد خودشان و تولیدمثل، توازن برقرار می کنند، فرآیندی که با مراحل تحول مغز در طول عمر و تغییر اولویت ها در فازهای مختلف گره خورده است. این توازن ها در واقع بر نقش ژن در تصمیمات زندگی فرد تاثیر می گذارد.
در این چارچوب، افراد با یک سبک سنگین کردن بیولوژیکی بین تعداد و کیفیت فرزندانشان روبرو هستند. یک نفر ممکن است فرزندان زیادی داشته باشد اما منابع کمتری را برای هر کدام صرف کند. از طرف دیگر، ممکن است فرزندان کمتری داشته باشد ولی روی مهارت ها و موفقیت هر کدام از فرزندانش سرمایه گذاری زیادی انجام دهد.
بعضی ها از یک استراتژی زندگی سریع پیروی می کنند که معمولا شامل دوره های تحصیلی کوتاه تر، بچه دار شدن در سنین پایین تر و تمرکز کمتر روی برنامه ریزی بلندمدت است. بقیه افراد از یک استراتژی کند پیروی می کنند که روی پاداش های آینده تاکید دارد. این استراتژی کند شامل تحصیلات طولانی تر، دیرتر بچه دار شدن و سرمایه گذاری بیشتر روی تعداد فرزندان کمتر است.
قبلا روان شناس ها این استراتژی های متفاوت را با اشاره به محیط اطراف فرد توضیح می دادند. آن ها معتقد بودند که شرایط محیطی اولیه، مثل سختی های دوران کودکی، غیرقابل پیش بینی بودن یا کمبود منابع، افراد را به سمت استراتژی زندگی سریع تر سوق می دهد تا بقای خودشان را تضمین کنند. از این دیدگاه روان شناسی، استراتژی سریع یک واکنش عملی به دنیایی است که در آن آینده نامطمئن است. اما رویکرد جدیدتر نشان می دهد که در کنار محیط، نقش ژن در تصمیمات زندگی نیز حائز اهمیت است.
تصویر زیر نشان دهنده تعامل پیچیده میان ساختار ژنتیکی و رفتارهای انتخابی انسان در مسیرهای مختلف زندگی است.
این بازنمایی تصویری بر این موضوع تاکید دارد که چگونه ویژگی های بیولوژیکی می توانند بر استراتژی های طولانی مدت ما اثر بگذارند.
زیست شناس های تکاملی رویکرد کمی متفاوتی دارند. آن ها روی تفاوت های ارثی و توازن های بیولوژیکی تاکید می کنند که طی هزاران سال از طریق انتخاب طبیعی به وجود آمده اند. دانشمندان این مطالعه جدید را برای پیوند دادن این دو دیدگاه انجام دادند.
مارتین فیدر، نویسنده مطالعه و دانشیار دانشگاه وین و یکی از نویسندگان کتاب «اون قدرها هم عجیب نیست: رابطه در حال تغییر بین وضعیت اجتماعی و باروری»، گفت: «در مطالعه مان، این سوال را پرسیدیم که آیا تفاوت های ژنتیکی هم ممکن است نقشی داشته باشند؟ با استفاده از داده های ژنتیکی، آزمایش کردیم که آیا استعداد ژنتیکی (امتیاز پلی ژنیک) نسبت به تخفیف تاخیری (ترجیح دادن پاداش های آنی) با ویژگی های تاریخچه زندگی مرتبطه یا نه.»
«تخفیف تاخیری» به تمایل افراد برای کم ارزش دانستن یک پاداش در صورت انتظار طولانی برای دریافت آن اشاره دارد. کسانی که در تخفیف تاخیری نمره بالایی می گیرند، یک پاداش کوچک تر در همین لحظه را به یک پاداش بزرگ تر در آینده ترجیح می دهند. این اولویت به عنوان یک معیار کلیدی برای تکانشگری و آینده نگری افراد عمل می کند. دانشمندان با نگاه به داده های ژنتیکی، هدفشان این بود که آزمایش کنند آیا استعداد طبیعی نسبت به تخفیف تاخیری با پایه های ژنتیکی مراحل مهم زندگی مرتبطه یا نه.
پیدا کردن یک پیوند ژنتیکی نشان می دهد که تفاوت ها در استراتژی های زندگی، هم از گرایش های ارثی و هم از عوامل محیطی ناشی می شوند. این پیوندها پیچیدگی های نقش ژن در تصمیمات زندگی را آشکار می کنند. برای بررسی این ارتباطات، دانشمندان داده های «مطالعه طولی ویسکانسین» را تجزیه و تحلیل کردند. این یک پروژه طولانی مدت است که نمونه های تصادفی از افرادی را که در سال 1336 شمسی (1957 میلادی) از دبیرستان های ویسکانسین فارغ التحصیل شدند، دنبال می کند.
محقق ها روی گروه خاصی شامل 2713 مرد و 2980 زن که بین سال های 1316 تا 1319 شمسی (1937 تا 1940 میلادی) متولد شده بودند، تمرکز کردند. آن ها تحلیل خودشان را به افراد سفیدپوست غیرمرتبط با تبار اروپایی محدود کردند. این محدودیت خاص به جلوگیری از خطاهای آماری که موقع ترکیب جمعیت های ژنتیکی متنوع در این نوع تحلیل ها رخ می دهد، کمک می کند.
محقق ها از ابزاری به نام «امتیاز پلی ژنیک» برای اندازه گیری استعدادهای ژنتیکی استفاده کردند. امتیاز پلی ژنیک عددی است که خلاصه می کند چطور تغییرات ژنتیکی خاص یک فرد ممکن است روی یک ویژگی یا رفتار خاص تاثیر بگذارد. دانشمندان امتیازهای پلی ژنیک را برای تخفیف تاخیری، پیشرفت تحصیلی، سن در زمان اولین فرزند و تعداد کل فرزندان برای هر شرکت کننده به دست آوردند.
اول، محقق ها امتیازهای ژنتیکی را با هم مقایسه کردند تا هم پوشانی های مولکولی را پیدا کنند. آن ها سال تولد شرکت کننده ها و ساختارهای گسترده ژنتیکی را کنترل کردند تا از دقت آماری مطمئن شوند. بعد، امتیازهای ژنتیکی تخفیف تاخیری را با نتایج واقعی زندگی شرکت کننده ها مقایسه کردند.
این نتایج واقعی شامل تعداد دقیق سال های تحصیلی بعد از دبیرستان بود. آن ها همچنین سن دقیق شرکت کننده ها موقع داشتن اولین فرزند و تعداد نهایی فرزندانشان را هم در نظر گرفتند. تحصیلات بخش حیاتی از یک استراتژی کند محسوب می شود چون نشان دهنده سرمایه گذاری بلندمدت روی مهارت هایی است که بعدا در زندگی نتیجه می دهد.
دانشمندان رابطه های قوی ای را در سطح ژنتیکی برای هر دو گروه مرد و زن پیدا کردند. استعداد ژنتیکی برای تخفیف تاخیریِ بالا، به شدت با امتیازهای ژنتیکی برای تحصیلات کمتر در ارتباط بود. همین امتیاز ژنتیکیِ تکانشگری با امتیازهای ژنتیکی برای داشتن اولین فرزند در سنین پایین تر و داشتن تعداد کل فرزندان بیشتر هم مرتبط بود.
موقع بررسی نتایج واقعی زندگی، الگوها دقیقا همان جهت را نشان می دادند. شرکت کننده هایی که امتیاز ژنتیکی بالاتری برای تخفیف تاخیری داشتند، معمولا سال های تحصیلی کمتری را گذرانده بودند. آن ها همچنین تمایل داشتند اولین فرزندشان را زودتر به دنیا بیاورند و در کل تعداد فرزندان کمی بیشتری داشته باشند. این نتایج باز هم تاکید بر نقش ژن در تصمیمات زندگی دارد.
فیدر به سای پست گفت: «یافته های ما نشان می دهد تمایلاتی مثل تمرکز بیشتر روی پاداش های آنی (استراتژی تاریخچه زندگی سریع) در مقابل اهداف بلندمدت، ممکن است حداقل تا حدی به تفاوت های ژنتیکی مربوط باشد. این تمایلات با نتایج مهم زندگی مثل تحصیلات و زمانی که افراد تشکیل خانواده می دهند هم در ارتباط است.»
در حالی که استعدادهای ژنتیکی به وضوح با رفتارهای دنیای واقعی مطابقت داشتند، درصد واقعی رفتاری که توسط ژن ها توضیح داده می شد، نسبتا کم بود. امتیاز ژنتیکی برای تخفیف تاخیری حدود 4.5 درصد از تفاوت در سال های تحصیلی شرکت کننده ها را توجیه می کرد. برای ویژگی های تولیدمثلی مثل سن در اولین زایمان و تعداد کل فرزندان، امتیاز ژنتیکی فقط 1 تا 2 درصد از تفاوت ها را توضیح می داد.
فیدر گفت: «این اثرات باید با دقت تفسیر شوند. امتیازهای پلی ژنیک فعلی فقط بخشی از تاثیرات ژنتیکی زمینه ای را نشان می دهند، بنابراین نتایج عمدتا جهت گیری ارتباطات را نشان می دهند، نه اندازه کامل اثرات ژنتیکی را.»
چند تا محدودیت وجود دارد که باید در مورد این مطالعه در نظر گرفت. داده های ژنتیکی منحصرا از افراد با تبار اروپایی به دست آمده، به این معنی که یافته ها ممکن است برای افراد با پس زمینه های ژنتیکی دیگر صدق نکند. علاوه بر این، دیتاست اصلی شامل تست روان شناسی مستقیم از رفتارهای واقعی تخفیف تاخیری شرکت کننده ها نبود. این موضوع باعث شد محقق ها صرفا به استعدادهای ژنتیکی آن ها برای آن ویژگی خاص تکیه کنند. با این حال، اهمیت نقش ژن در تصمیمات زندگی همچنان پابرجاست.
محقق ها همچنین نتوانستند اثرات مستقیم ژنتیکی را از اثرات غیرمستقیم ژنتیک والدین جدا کنند. ژن های والدین محیطی را که کودک در آن بزرگ می شود شکل می دهند، که این موضوع می تواند به طور غیرمستقیم روی انتخاب های زندگی کودک تاثیر بگذارد.
برای آینده، محقق ها قصد دارند این کار را با مطالعه روی گروه گسترده تر و متنوع تری از افراد گسترش دهند. آن ها قصد دارند از امتیازهای ژنتیکی ساخته شده از توالی یابی کامل تر DNA استفاده کنند که معمولا تصویر شفاف تر و دقیق تری از بیولوژی انسان ارائه می دهد. بررسی سایر نشانگرهای بیولوژیکی، مثل سطح هورمون ها یا الگوهای فعالیت مغز، ممکن است به روشن شدن فرآیندهای فیزیکی خاصی که تمایلات تکانشی را به مراحل مهم زندگی متصل می کند، کمک کند و ابعاد بیشتری از نقش ژن در تصمیمات زندگی را نمایان سازد.
فیدر گفت: «ژنتیک مهم است، به خصوص برای رفتارها و نگرش های انسانی که نقششان اغلب دست کم گرفته می شود. تمایلات ما ممکن است کمتر از آن چیزی که فکر می کنیم، آزادانه انتخاب شده باشند.»
این مطالعه با عنوان «ارتباطات ژنتیکی و فنوتیپی امتیاز پلی ژنیک تخفیف تاخیری و ویژگی های تاریخچه زندگی» توسط مارتین فیدر و سوزان هوبر تالیف شده.
در نهایت، درک تلاقی میان وراثت و محیط به ما کمک می کند تا بفهمیم چرا برخی افراد به دنبال موفقیت های سریع هستند و برخی دیگر مسیرهای طولانی تر و صبورانه تری را برای رسیدن به اهدافشان برمی گزینند. این تعاملات بیولوژیکی، چشم انداز جدیدی را در مورد رفتارهای انسانی و برنامه ریزی برای آینده پیش روی ما قرار می دهد.
Genetic tendency for impulsivity is linked to lower education and earlier parenthood
