تحقیقات علمی نشان می دهند که حضور افراد دشوار در زندگی می تواند منجر به پیری بیولوژیک سلول ها شود. بررسی ارتباط میان روابط سمی و پیری زودرس حاکی از آن است که استرس های بین فردی مزمن، به ویژه در محیط خانواده، سرعت فرسودگی بدن را افزایش داده و ریسک ابتلا به بیماری های مختلف را بالا می برد.
تحقیقات اخیر که در نشریه PNAS منتشر شده، نشون می ده که داشتن آدم های دشوار در دایره اجتماعی نزدیک، با افزایش قابل اندازه گیری در پیری بیولوژیک مرتبطه. این تحقیق به بررسی عمیق تری درباره تاثیر روابط سمی و پیری زودرس می پردازد. دانشمندان متوجه شدن افرادی که می گن توی زندگیشون با آدم های «دردسرساز» سر و کار دارن، معمولا سرعت پیری سلولی شون بیشتره و ریسک بالاتری برای ابتلا به مشکلات سلامتی مختلف دارن. این یافته ها نشون می دن که برای داشتن یک پیری سالم، نه تنها باید روابط حمایتی رو تقویت کرد، بلکه باید استرس های بین فردی مزمن رو هم کاهش داد.
«انگیزه اصلی این تحقیق یک مشاهده ساده بود: بیشتر چیزهایی که ما درباره رابطه بین روابط اجتماعی و سلامتی می دونیم، روی قدرت حمایتی دوستان و خانواده تمرکز داشته که استرس رو کم می کنن و باعث رفاه می شن. اما تقریبا 30 درصد از بزرگسالان گزارش می دن که کسی رو در دایره نزدیکانشون دارن که مرتبا زندگی رو براشون سخت می کنه. ما می خواستیم بدونیم آیا این نوع استرس بین فردی مزمن، ردپای بیولوژیکی از خودش به جا می ذاره یا نه.» این ها رو نویسنده مطالعه، بیونگ کیو لی ، استادیار جامعه شناسی در دانشگاه نیویورک می گه.
برای پاسخ به این سوال، دانشمندان داده های مربوط به «مطالعه مصاحبه سلامت فرد به فرد» رو تحلیل کردن. این پروژه شامل یک نمونه آماری از 2345 بزرگسال ساکن ایندیانا بود. شرکت کننده ها پرسشنامه های مفصلی رو درباره شبکه های اجتماعیشون پر کردن و افرادی رو که مرتبا باهاشون در تعامل بودن، مشخص کردن.
در طول مصاحبه ها، شرکت کننده ها به طور مشخص از افرادی نام بردن که اغلب براشون مشکل درست می کردن یا زندگی رو به کامشون تلخ می کردن. محققان این افراد دشوار رو به عنوان «دردسرساز» تعریف کردن. اون ها همچنین از شرکت کننده ها درباره ماهیت این روابط پرسیدن، مثلا اینکه آیا اون فرد دشوار، عضو خانواده، همسر یا یک دوست بوده یا نه.
برای اندازه گیری پیری بیولوژیک، محققان نمونه های بزاق شرکت کننده ها رو جمع آوری کردن. اون ها بزاق رو با استفاده از ابزارهای پیشرفته آزمایشگاهی که به عنوان «ساعت های اپی ژنتیک» شناخته می شن، تحلیل کردن. این ابزارها به متیلاسیون DNA نگاه می کنن؛ یک فرآیند شیمیایی طبیعی که نحوه روشن یا خاموش شدن ژن ها رو بدون تغییر در کد ژنتیکی اصلی، عوض می کنه.
دانشمندان با ردیابی این برچسب های شیمیایی می تونن سن بیولوژیک فرد رو تخمین بزنن، که نشون می ده سلول های بدن چقدر پیر شدن، نه اینکه چند سال از عمر تقویمی فرد گذشته. محققان از دو ابزار خاص برای محاسبه آسیب های سلولی انباشته شده و سرعت فعلی تحلیل قوای جسمانی استفاده کردن. بعدش این نشانگرهای بیولوژیک رو با تعداد افراد استرس زایی که هر شرکت کننده گزارش کرده بود، مقایسه کردن.
تاثیر روابط سمی بر پیری زودرس؛ یافته های کلیدی
دانشمندان دریافتن که پیوندهای اجتماعی منفی نسبتا شایع هستن و تقریبا 30 درصد از شرکت کننده ها حداقل یک فرد دردسرساز رو گزارش کردن. داده ها نشون می ده که قرار گرفتن در معرض این افراد دشوار تصادفی نیست. زنان، سیگاری های روزانه، افرادی که سلامت ضعیف تری داشتن و کسانی که تجربیات تلخ دوران کودکی و تاثیر آن بر علائم ADHD رو تجربه کرده بودن، همگی بیشتر احتمال داشت که وجود افراد استرس زا رو در شبکه های خودشون گزارش بدن. این یافته ها به وضوح نشان می دهد که بین روابط سمی و پیری زودرس ارتباط مستقیمی وجود دارد.
لی به سای پست گفت: «خیلی جالب بود که پیوندهای منفی با معیارهای مولکولی پیری در ارتباط بودن، نه فقط با استرس یا سلامت روانی که خود فرد گزارش می ده. هر فرد دردسرسازِ اضافه تر در شبکه نزدیک یک نفر، با این موضوع مرتبط بود که بدن از نظر بیولوژیکی پیرتر از چیزی که باید باشه نشون می داد و با سرعت بیشتری هم پیر می شد.»
«این یعنی حدود 9 ماه اضافه روی کیلومترشمارِ عمر و 1.5 درصد سرعتِ بیشتر در سرعت سنج. اگرچه اثر هر فرد دردسرساز ممکنه کم به نظر بیاد، اما پیری بیولوژیک تجمعیه، بنابراین حتی تفاوت های ناچیز در سرعت هم طی سال ها می تونه جمع بشه. برای اینکه بهتر متوجه بشید، ارتباط با افراد دردسرساز معادل تقریبا 13 تا 17 درصد از اثر تخمینی سیگار کشیدن روی همین معیارهای پیریه. این اصلا مقدار ناچیزی نیست. این نشان می دهد که تاثیر روابط سمی و پیری زودرس بسیار قابل توجه است.»
محققان همچنین شواهدی پیدا کردن که نشون می ده نوع رابطه هم مهمه. اعضای خانواده ای که نقش دردسرساز رو دارن، قوی ترین ارتباط رو با پیری زودرس نشون دادن، که این خود مصداقی از خطرناک بودن روابط سمی است. لی گفت: «این نشون می ده که “چسبندگی” یا اجتناب ناپذیر بودنِ نقش های خاص ممکنه اهمیت ویژه ای داشته باشه.»
به عبارت دیگه، چون پیوندهای خانوادگی اغلب با تعهدات و فضاهای مشترک گره خوردن، فرار از اون ها سخته. این ماهیت اجتناب ناپذیر ممکنه افراد رو در تعاملات استرس زای مکرر به دام بندازه. در مقابل، همسرانی که باعث ایجاد مشکل می شدن، همون ارتباط قوی با پیری زودرس رو نشون ندادن، که احتمالا به این دلیله که در ازدواج، تبادلات منفی با حمایت های مثبت ترکیب می شه.
فراتر از پیری بیولوژیک، دانشمندان کشف کردن که پیوندهای اجتماعی منفی با طیف گسترده ای از مشکلات سلامتی دیگه هم در ارتباط هستن. شرکت کننده هایی که افراد دردسرسازِ بیشتری داشتن، تمایل به داشتن سطوح بالاتری از التهاب سیستمیک داشتن. اون ها همچنین نرخ های بالاتری از افسردگی، شدت اضطراب بیشتر و شاخص توده بدنی بالاتری رو نشون دادن.
این نتایج نشان می دهد که استرس اجتماعی مزمن بار سنگینی بر دوش سیستم های فیزیولوژیک بدن می گذارد. تنش های بین فردی مکرر سیستم های پاسخ به استرس را فعال کرده و هورمون هایی آزاد می کنند که باعث فرسودگی اندام ها و بافت ها می شود. این فعال سازی مزمن، مسیری ایجاد می کند که روابط بد را به سلامت جسمی و روانی ضعیف مرتبط می کند. این مکانیزم ها توضیح می دهند که چگونه روابط سمی به پیری زودرس منجر می شوند.
پیشگیری از پیری زودرس؛ اهمیت مدیریت روابط سمی
لی توضیح داد: «این یافته ها نشون می دن که برای ارتقای پیری سالم، نه تنها به تقویت پیوندهای حمایتی نیاز داریم، بلکه باید استرس های بین فردی مزمن رو هم در روابط نزدیک کاهش بدیم.»
اگرچه این مطالعه داده های محکمی رو ارائه می ده، اما سوءتعبیرهای احتمالی وجود داره که باید ازشون اجتناب کرد. چون این تحقیق از نوع مشاهده ایه، نمی تونه ثابت کنه که افراد دردسرساز مستقیما باعث پیری زودرس می شن. توضیحات جایگزینی هم وجود داره، مثل این احتمال که افرادی که از نظر بیولوژیکی سریع تر پیر می شن، تحریک پذیرتر می شن و باعث بروز تعاملات منفی می شن. نمی تونه ثابت کنه که افراد دردسرساز مستقیما باعث پیری زودرس می شوند یا چگونه روابط سمی دقیقا این فرآیند را تسریع می کنند.
لی به سای پست گفت: «یک نکته کلیدی اینه که این مطالعه مشاهده ایه، بنابراین نمی تونیم فقط بر اساس این داده ها ادعا کنیم که افراد دردسرساز باعث پیری زودرس می شن. این همبستگی ها با این ایده که افراد دردسرساز به عنوان استرس زاهای مزمن عمل می کنن و باعث فرسودگی بیولوژیکی می شن همخوانی داره، اما توضیحات جایگزین هم وجود داره؛ از جمله علیت معکوس (افرادی که سریع تر پیر می شن ممکنه باعث تعاملات منفی بیشتری بشن)، سوگیری ادراکی (افرادی که خلق وخوی منفی تری دارن ممکنه تعاملات بی خطر رو به عنوان دردسر تلقی کنن) و عوامل مخدوش کننده مشاهده شده و نشده.»
«ما برای رفع این نگرانی ها چندین قدم برداشتیم: تنظیم بر اساس بیماری های زمینه ای قبلی با استفاده از سوابق سلامت الکترونیک، بررسی اینکه آیا افراد دردسرساز سلامت رو در یک نظرسنجی پیگیری پیش بینی کردن یا نه (بعد از کنترل سلامت اولیه)، در نظر گرفتن متغیرهای شغلی و روانی-اجتماعی، تنظیم بر اساس جهت گیری عاطفی پاسخ دهندگان نسبت به دیگران، و انجام تحلیل های حساسیت برای عوامل مخدوش کننده پنهان. این بررسی ها اعتماد به استحکام نتایج رو بالا می بره اما به منزله برآوردهای علی و معلولی قطعی نیست.»
برای تحقیقات آینده، دانشمندان قصد دارن مطالعات طولی انجام بدن تا ردیابی کنن که چطور تغییرات در روابط دشوار، تغییرات در پیری رو در طول زمان پیش بینی می کنه. دنبال کردن همون افراد برای چندین سال کمک می کنه تا جهت دقیق این اثر مشخص بشه. اون ها همچنین امیدوارن نشانگرهای ژنتیکی خاصی رو که بر اثر فشار بین فردی مزمن تغییر می کنن، شناسایی کنن.
لی گفت: «ما می خوایم با انجام یک مطالعه پیوستگی کل ژنوم اپی ژنتیک (EWAS) روی مواجهه با “افراد دردسرساز”، عمیق تر به مکانیسم ها بپردازیم تا الگوهای متیلاسیون DNA خاص مرتبط با فشار بین فردی مزمن رو شناسایی کنیم.»
«یک پیام گسترده تر اینه که “سلامت اجتماعی” فقط به معنای داشتن آدم ها در اطرافمون نیست؛ بلکه به این معنی هم هست که آیا اون پیوندهای نزدیک، منبع حمایت هستن یا منبع فشار مزمن. گفتگوهای عمومی درباره پیری سالم اغلب روی رفتارهای فردی مثل رژیم غذایی و ورزش تمرکز دارن، اما یافته های ما تاکید می کنه که محیط اجتماعی، به خصوص روابط دشواری که افراد نمی تونن به راحتی ازشون فرار کنن، ممکنه بخشی از معادله پیری باشه. این یافته ها اهمیت شناخت و مدیریت روابط سمی و تاثیر آن ها بر پیری زودرس را بیش از پیش نمایان می سازد.»
این مطالعه با عنوان «پیوندهای اجتماعی منفی به عنوان عوامل خطر نوظهور برای پیری زودرس، التهاب و چندبیماری ،» توسط بیونگ کیو لی، گابریل سیسیورکایت، سیون پنگ، کولتر میچل و بریا ال. پری تالیف شده است.
مدیریت روابط و کاهش تنش های اجتماعی گامی حیاتی برای حفظ نشاط بیولوژیک در طول عمر است. آگاهی از تاثیر مخرب تعاملات منفی بر DNA و فرآیندهای سلولی به ما کمک می کند تا با اولویت بندی آرامش روانی، از فرسودگی جسمی پیشگیری کنیم. سلامت واقعی در گرو تعادلی میان مراقبت های جسمی و داشتن دایره ای از روابط مثبت و حمایت گر است.
The difficult people in your life might be making you biologically older
