مطالعه ای که اخیرا در مجله GeroScience منتشر شده، نشون می ده که ذخیره کلی توان جسمی و ذهنی و حافظه یک فرد می تونه خطر ابتلا به مشکلات حافظه و تفکر رو در سال های بعدی زندگی پیش بینی کنه. دانشمندان متوجه شدن که افراد سالمند با سطح پایین تری از توانایی های جسمی و روانی، شانس بیشتری برای ابتلا به اختلال شناختی خفیف در عرض چند سال دارن. این یافته ها نشون می دن که داشتن یک نگاه جامع به سلامتی با افزایش سن، راهکارهای بهتری برای محافظت از مغز ما ارائه می ده.
سازمان جهانی بهداشت، «ظرفیت درونی» رو به عنوان ترکیب کلی توانایی های جسمی و ذهنی تعریف می کنه که یک فرد می تونه بهشون تکیه کنه. این ایده به جای بیماری ها یا کاستی ها، روی نقاط قوت فعلی فرد تمرکز داره. این مفهوم یک دیدگاه کل نگر به پیری رو ترویج می ده که شامل تحرک، رفاه عاطفی، حواس، نشاط و مهارت های تفکر است؛ در واقع یافتن راهکار علمی برای تقویت مغز با ورزش و بهبود تمرکز ذهنی می تونه به حفظ توان جسمی و ذهنی و حافظه در این دوران کمک شایانی کنه.
اهمیت توان جسمی و ذهنی و حافظه در پیری
به طور سنتی، علم پزشکی اغلب به پیری صرفا به عنوان حضور یا عدم حضور بیماری های خاص نگاه کرده. مفهوم ظرفیت درونی، این دیدگاه رو به سمت درک گسترده تری از عملکرد کلی تغییر می ده. اندازه گیری این قدرت های ترکیبی، تصویر کاملی از تاب آوری یک فرد ارائه می ده.
شواهد قبلی نشون می ده که داشتن ظرفیت درونی بالا تمایل داره خطر مراجعه به بیمارستان رو کاهش بده. همچنین به سالمندان کمک می کنه تا استقلال روزانه شون رو برای دوره های طولانی تری حفظ کنن. با این حال، دانشمندان قبلا آزمایش نکرده بودن که آیا این معیار ترکیبی از سلامت می تونه شروع مشکلات مرتبط با توان جسمی و ذهنی و حافظه رو پیش بینی کنه یا نه.
محققان این مطالعه رو انجام دادن تا ببینن آیا ظرفیت درونی یک فرد می تونه خطر آینده زوال شناختی رو نشون بده یا نه. اون ها می خواستن بفهمن که آیا توانایی های جسمی و ذهنی و نیز توان جسمی و ذهنی و حافظه می تونن به عنوان نشانه های هشدار اولیه عمل کنن. شناسایی این الگوهای اولیه می تونه منجر به استراتژی های بهداشت عمومی بهتری برای جمعیت رو به سالمندی بشه.
در ادامه تصویری مرتبط با مفاهیم سلامتی و ارزیابی توانایی های فردی در دوران میانسالی و پیری را مشاهده می کنید که نشان دهنده اهمیت پایش مداوم وضعیت سلامت است.
این تصویر به خوبی لزوم توجه به فاکتورهای مختلف سلامتی از جمله نشاط جسمانی و قدرت ذهنی را برای داشتن یک زندگی باکیفیت به تصویر می کشد.
اینگرید بولر-پرالتا، پژوهشگر افتخاری مرکز علوم مغز بالینی در دانشگاه ادینبرو، توضیح داد: «با توجه به علاقه ام به سلامت مغز و پیری، فکر کردم پرداختن به روابط بین شناخت و این مفهوم نسبتا جدید ظرفیت درونی می تونه مهم باشه. من این مطالعه رو در ابتدا به عنوان یک پروژه تحقیقاتی برای یک دانشجوی پزشکی طراحی کردم، اما با توجه به نتایج جالب، تصمیم گرفتم تحلیل ها رو برای انتشار گسترش بدم.»
اینگرید بولر-پرالتا، پژوهشگر افتخاری مرکز علوم مغز بالینی در دانشگاه ادینبرو.
دانشمندان داده های «مطالعه طولی پیری انگلیس» رو تحلیل کردن. این یک پروژه بزرگ و در حال جریانه که سلامت و رفاه سالمندان ساکن در بریتانیا رو ردیابی می کنه. محققان روی یک نمونه دقیق از 731 سالمند بین سنین 60 تا 89 سال تمرکز کردن.
در شروع تحلیل، هیچ کدوم از این افراد تشخیص زوال عقل یا بیماری آلزایمر نداشتن. همه اون ها در ارزیابی اولیه، مهارت های حافظه و تفکر عادی داشتن. دانشمندان ظرفیت درونی شرکت کنندگان رو با استفاده از داده های جمع آوری شده بین سال های 2012 تا 2013 (1391 تا 1392 خورشیدی) اندازه گیری کردن.
محققان به 12 شاخص خاص در پنج دسته کلی سلامت نگاه کردن. این دسته ها شامل مهارت های تفکر، تحرک، سلامت عاطفی، توانایی های حسی و نشاط جسمی عمومی بود. برای اندازه گیری مهارت های تفکر اولیه، اون ها یادآوری حافظه و آگاهی شرکت کنندگان از تاریخ و زمان فعلی رو آزمایش کردن.
برای اندازه گیری تحرک، محققان سرعت راه رفتن، تعادل در حالت ایستاده و زمانی رو که طول می کشید تا فرد مکررا از روی صندلی بلند شه، ثبت کردن. سلامت عاطفی با پرسیدن از شرکت کنندگان در مورد کیفیت خواب، علائم افسردگی و رضایت کلی از زندگی اندازه گیری شد. توانایی های حسی شامل پرسشنامه های خوداظهاری درباره کیفیت بینایی و شنوایی بود.
نشاط از طریق تست های ظرفیت ریه و قدرت فشار دست با استفاده از تجهیزات پزشکی تخصصی ارزیابی شد. دانشمندان همه این اندازه گیری های مجزا رو در یک نمره کلی برای هر فرد ترکیب کردن. برای انجام این کار، اون ها از یک روش ریاضی به نام نظریه پاسخ به سوال استفاده کردن که یک ویژگی زیربنایی رو بر اساس عملکرد در تست های مختلف محاسبه می کنه.
چهار تا پنج سال بعد، محققان دوباره مهارت های تفکر و حافظه شرکت کنندگان رو ارزیابی کردن. اون ها از یک ابزار غربالگری استاندارد به نام آزمون وضعیت ذهنی کوتاه (Mini-Mental State Examination) استفاده کردن. این تست 30 سوال برای بررسی عملکردهای ذهنی پایه مثل حافظه، توجه و زبان می پرسه.
بر اساس این نمرات آزمون، سالمندان به دسته های شناخت نرمال، اختلال خفیف یا اختلال متوسط تا شدید گروه بندی شدن. محققان دریافتن که نمره ظرفیت درونی پایین تر با خطر به طور قابل توجهی بالاتر برای ابتلا به اختلال شناختی خفیف در آینده مرتبط بود. شرکت کنندگانی که توانایی های شناختی نرمال خودشون رو در طول سال ها حفظ کردن، نمرات اولیه به طور قابل توجهی بالاتر از کسانی داشتن که دچار مشکلات شناختی شده بودن.
سن بالاتر و سطح تحصیلات پایین تر هم احتمال بیشتر مشکلات حافظه و تفکر رو پیش بینی می کرد. دانشمندان داده هاشون رو برای در نظر گرفتن عوامل سبک زندگی مثل فعالیت بدنی و تعداد شرایط سلامتی موجود تنظیم کردن. در این مدل تنظیم شده، جنسیت، عادت های ورزشی و بیماری های مزمن به طور مستقل زوال شناختی بعدی رو پیش بینی نکردن.
تقویت توان جسمی و ذهنی و حافظه برای سالمندی بهتر
عدم وجود ارتباط مستقل بین بیماری های موجود و مسائل حافظه بعدی نشون می ده که ظرفیت درونی تصویر دقیق تری از پیری رو ثبت می کنه. دانشمندان اشاره کردن افرادی که سابقه سیگار کشیدن داشتن، خطر بیشتری برای اختلال شناختی خفیف نشنون دادن. این موضوع گواهی بر اینه که سیگار کشیدن ممکنه بدون توجه به وضعیت جسمی و ذهنی کلی فرد، به سلامت مغز آسیب برسونه.
بولر-پرالتا به سای پست گفت: «ظرفیت درونی یک مفهوم جدید پیشنهادی توسط سازمان جهانی بهداشت است که فراتر از سلامت صرفا جسمی، روانی یا شناختی می رود و چندین حوزه را با هم ادغام می کند تا رفاه عمومی را به شکلی کل نگرتر منعکس کند. من آن را به عنوان یک خلاصه قابل اندازه گیری می بینم که نشان می دهد از نظر عاطفی، جسمی و ذهنی چقدر خوب هستم، اما مهم تر از آن، به عنوان مجموع تمام “ظرفیت های” من که مثل صندوق های بازنشستگی ذخیره شده اند تا به ما کمک کنند بهتر پیر شویم.»
«اگرچه ظرفیت درونی پایین با چندین زوال جسمی مرتبط با سن در ارتباط بوده، مطالعه ما برای اولین بار نشان می دهد که با زوال شناختی بعدی، که شامل کاهش در توان جسمی و ذهنی و حافظه است نیز مرتبط است. به همین ترتیب، ظرفیت درونی بالا در سالمندان سالم از نظر شناختی به حفظ عملکرد شناختی طبیعی در 4 تا 5 سال بعد کمک می کند.»
او توضیح داد: «به طور کلی، این نتایج نشان می دهند که حفظ سلامت مغز با افزایش سن، فراتر از تمرکز بر یک جنبه خاص از رفاه مثل فعالیت های بدنی یا اجتماعی، یا رعایت بهداشت خواب خوب است.»
محققان به چند تفسیر اشتباه احتمالی و محدودیت های کارشون اشاره کردن. اون ها تاکید کردن که وابستگی های آماری، علت و معلول مستقیم بین ظرفیت درونی و زوال شناختی رو ثابت نمی کنن. یافته ها صرفا یک رابطه پیش بینی کننده قوی رو نشان می دن که نیاز به بررسی بیشتری داره.
این مطالعه همچنین بر روی گروه خاصی از سالمندان در بریتانیا تمرکز داشت، به این معنی که این الگوها ممکنه در فرهنگ های دیگه متفاوت به نظر برسن. مطالعات آینده برای این لازمه که ببینیم آیا این یافته ها در جمعیت هایی که با استرس های محیطی مختلفی روبرو هستن تکرار می شه یا نه. عواملی مثل فقر شدید یا آلودگی هوا ممکنه بر نحوه ارتباط ظرفیت های جسمی با سلامت مغز تاثیر بذاره.
محدودیت دیگه شامل استفاده از نظرسنجی های خوداظهاری برای اندازه گیری مواردی مثل خواب و توانایی های حسیه. مردم گاهی اوقات ممکنه عادت های خودشون رو اشتباه به خاطر بیارن یا به درستی تخمین نزنن. محققان پیشنهاد می دن که مطالعات آینده باید از ابزارهای عینی، مثل ردیاب های خواب پوشیدنی، برای جمع آوری داده های دقیق تر استفاده کنن.
با وجود این محدودیت ها، ظرفیت درونی به نظر می رسه یک راه بسیار شخصی سازی شده برای نظارت بر فرآیند پیری باشه. گسترش این تحقیقات در نهایت می تونه به پزشکان کمک کنه تا از نمرات ظرفیت کلی به عنوان یک ابزار غربالگری استاندارد در کلینیک ها استفاده کنن. شناسایی زوال زودهنگام در سیستم های فیزیکی متعدد و کاهش توان جسمی و ذهنی و حافظه ممکنه به متخصصان پزشکی اجازه بده قبل از اینکه مشکلات حافظه شدید بشن، مداخله کنن.
مطالعه «ظرفیت درونی پایین با خطر ابتلا به اختلال شناختی خفیف در مطالعه طولی پیری انگلیس (ELSA) مرتبط است»، توسط رزا بیرچنو، اینگرید بولر-پرالتا، آلخاندرا مارویگ و گراسیلا مونیز-تررا نوشته شده است.
در نهایت، درک عمیق از ظرفیت درونی به ما می آموزد که سلامت مغز تنها در گرو یک عامل خاص نیست، بلکه ترکیبی از هماهنگی میان جسم و روان است. با سرمایه گذاری بر روی سبک زندگی سالم و تقویت قوای درونی، می توانیم امیدوار باشیم که دوران پیری را با نشاط و آگاهی بیشتری سپری کرده و از بروز چالش های شناختی جدی پیشگیری نماییم.
Intrinsic capacity scores predict the risk of mild cognitive impairment in older adults
